تاسيسات حرارتی برودتی و تهويه مطبوع

جایی برای تبادل اطلاعات دوستان مکانیک

 
اولین همایش ملی تهویه صنعتی
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱۱:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/٢٠
 

بافرآیند صنعتی شدن کشور موضوع تهویه از اهمیت روزافزونی برخوردار شده است. مشکلات چالش برانگیزی که اکنون در این رابطه در کشور با آن مواجه می‌باشیم و همچنین عدم آشنائی مهندسین با اصول پیشرفته تهویه و عدم وجود استانداردهای لازم، دانشگاه صنعتی شریف را برآن داشت که برنامه‌ای مدون برای برگزاری سالانة همایش و کارگاهای آموزشی در ارتباط با تهویة صنعتی و بهداشت محیط کار را طراحی و اجرا نماید. هدف از برگزاری همایش، ارائة آخرین دستاوردهای ملی و بین‌المللی در سیستم‌های تهویة صنعتی توسط مهندسین و محققین داخلی و خارجی و همچنین ایجاد فضائی برای تبادل نظرات بین صاحب نظران می‌باشد. به منظور ارائة ابزارهای مدرن و آموزش اصول پیشرفتة و استانداردهای بین‌المللی در طراحی تهویة صنعتی و بهداشت محیط کار، کارگاه‌های آموزشی تخصصی در این همایش‌ها توسط اساتید و کارشناسان داخلی و خارجی برگزار خواهد شد.

تهویه صنعتی روندی است برای کنترل تأثیرات گازهای سمی، شیمیائی یا بخارات قابل اشتعال بر روی پرسنل و مردمی که در معرض برخورد با آنها قرار دارند. یکی از روش‌های  کنترل توسط تخلیة هوای آلوده از محیط کاری و جایگزین نمودن آن با هوای تمیز می‌باشد. روش‌های دیگر شامل تغییرات در فرآیند، تغییرات در رویة کار کردن، جایگزینی و استفاده از گازهای کمتر سمی ویا حذف گازهای سمی است. در تهویة صنعتی عموماً تخلیة دود و بخارات ناشی از جوشکاری، بخارات محلول‌ها، بخارات مواد نفتی یا شیمیائی و غبارات از محوطة کاری مد نظر می‌باشد. با تخلیة هوای آلوده و جایگزین نمودن هوای سالم، می‌باید مشکل سرمایش و گرمایش پرسنل و هدر دادن انرژی به جد در نظر قرار گیرد.

روند تغییرات در فرآیند ساخت، تولید و ارائه خدمات و نیاز فزآینده در بهبود فضا و محیط کار، چالشی جدی در فرا روی طراحان سیستم‌های پیشرفتة صنعتی قرار داده است. این نوع سیستم‌های تهویه با فرآیندهای تولید و سیستم‌های خدماتی تأسیسات تشکیل مجموعه‌ای یکپارچه را می‌دهند. بهینه سازی سیستم‌های تهویة صنعتی نیاز به ابزارهای جدید طراحی و نوآوری‌های فنی دارد. چالش‌های رو در رو در تهویة صنعتی فقط محدود به راه حل‌های فنی نمی‌باشند بلکه در برگیرندة استانداردهای فنی و سیاست‌های عملی جدید جهت تقویت پیشرفت‌های تکنولوژیکی نیز می‌باشند.

با فرآیند صنعتی شدن کشور موضوع تهویة از اهمیت روزافزونی برخوردار شده است. مشکلات چالش برانگیزی که اکنون در این رابطه در کشور با آن مواجه می‌باشیم و همچنین عدم آشنائی مهندسین با اصول پیشرفتة تهویه و عدم وجود استانداردهای لازم، دانشگاه صنعتی شریف را برآن داشت که برنامه‌ای مدون برای برگزاری سالانة همایش و کارگاهای آموزشی در ارتباط با تهویة صنعتی و بهداشت محیط کار را طراحی و اجرا نماید. هدف از برگزاری همایش، ارائة آخرین دستاوردهای ملی و بین‌المللی در سیستم‌های تهویة صنعتی توسط مهندسین و محققین داخلی و خارجی و همچنین ایجاد فضائی برای تبادل نظرات بین صاحب نظران می‌باشد. به منظور ارائة ابزارهای مدرن و آموزش اصول پیشرفتة و استانداردهای بین‌المللی در طراحی تهویة صنعتی و بهداشت محیط کار، کارگاه‌های آموزشی تخصصی در این همایش‌ها توسط اساتید و کارشناسان داخلی و خارجی برگزار خواهد شد.

همایش‌های برگزار شده تا کنون در سطح جهانی از سال 85 میلادی و به صورت 3 سالانه در کشورهای توسعه یافته برگزار شده است و ایران اولین کشور در حال توسعه است که اقدام به برگزاری چنین همایشی می‌نماید. با عنایت به اهمیت موضوع  امیدواریم که همایش‌ تهویة صنعتی دانشگاه صنعتی شریف از سال آینده به صورت بین‌المللی برگزار گردد.

محورهای همایش:

اولین همایش تهویه صنعتی حول محورهای زیر برگزار می‌شود:

روش های طراحی سیستم های تهویه صنعتی

بهداشت و سلامت محیط های کاری

مقررات و استانداردها

طراحی فن ها

فیلترها، دریچه ‌ها و غبارگیرها

گرمایش و سرمایش صنعتی

تجهیزات، تعمیر و نگهداری

طراحی بهینه تجهیزات و کاهش مصرف انرژی

فناوری های نوین

تهویه مطبوع

سایر موضوعات مرتبط

موارد فوق‌الذکر طیف بسیار وسیعی از کاربردها را شامل می‌شود که تعدادی از آن‌ها را می‌توان در زیر مشاهده نمود:

تهویه‌ی صنعتی در صنایع

تهویه در تونل‌های مترو، جاده‌ای و ریلی

تهویه در تأسیسات زیرزمینی

تهویه در ساختمان‌های اداری، تجاری و مسکونی

تهویه در اتاق‌های تمیز

تهویه در معادن

تهویه در مرغداری‌ها

تهویه در گلخانه‌ها

 

سایت رسمی همایش

 


 
 
١-۴ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱٠:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱/۱٥
 

بخش چهارم

١-۴

نگهداری و تعمیر برخی از سیستم های تهویه مطبوع

تجهیزات تهویه مطبوع و نگهداری از آن ها

تجهیزات گرمایشی و سرمایشی در درجه اول برای تامین آسایش افراد حاضر در سالن مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین احتمال آن وجود دارد که تجهیزات تهویه مطبوع تعبیه شده در سالن برای کاهش دادن میزان سرمایه گذاری و برطرف ساختن مشکلات ناشی از ضایعات و آلاینده های باقیمانده پس از پایان نمایشگاه مورد استفاده قرار گیرند.

بسته به ابعاد سالن نمایش، مدت زمان برگزاری نمایشگاه ، نوع کاربری سالن ، سیاست های برگزار کننده نمایشگاه و عواملی از قبیل ، تحلیل قابلیت های سیستم های سرمایش و گرمایش مرکزی در مقابل سیستم های منطقه ای و مستقل در هر مورد خاص می تواند ثمربخش باشد. در صرت استفاده از سیستم های مرکزی در سالن های نمایش، هزینه کارکرد و تعمیر و نگهداری بین مصرف کنندگان تقسیم می شود . به این ترتیب هرچه ابعاد سالن بزرگتر باشد، صرفه جویی های مرتبط با عملکرد و تعمیر و نگهداری سیستم نیز به همان نسبت افزایش خواهد یافت . همچنین فضای نمایشگاهها اغلب به گونه ای است که می توان علاوه بر ایده های نو از آن به عنوان منبع درآمد مضاعفی نیز استفاده کرد . همچنین به کارگیری سیستم های سرمایش و گرمایش مرکزی در سالن های نمایش می تواند به عنوان هسته اولیه توسعه صنعتی و تجاری آتی سالن پس از پایان نمایشگاه مورد استفاده قرار گیرد.

از سوی دیگر در صورتی که هر یک از شرکت کنندگان در نمایشگاه از یک سیستم تهویه مطبوع مستقل استفاده کنند، امکان به کارگیری روش های میان بر برای کاهش فضای مورد نیاز و کاهش نیاز به تعمیر و نگهداری وجود خواهد داشت. در صورتی که حداکثر دوره کارکرد از شش ماه تا دو سال باشد، نیازی به در نظر گرفتن فضای ویژه ای برای خارج کردن تجهیزات و سیستم های تهویه مطبوع از محل نصب وجود ندارد. از طرفی ، هزینه های مرتبط با لوله کشی و اجرای کانال باید تا حد امکان پایین نگه داشته شود، زیرا سیستم کانال و لوله کشی در واقع یکی از مشکل ساز ترین بخش های سیستم به شمار می روند و درهنگام طراحی ، تمام جوانب امر باید به خوبی سنجیده شود.

سیستم های مرکزی را می توان برای دوره های کوتاه مدت نیز مورد استفاده قرار داد. هرچند درصورتی که قرار باشد این سیستمها پس از پایان کار نمایشگاه نیز مورد استفاده قرار گیرند ، طراحی سیستم دقیقا باید بر مبنای معیارهای طراحی سیستم های مرکزی با قابلیت کارکرد طولانی مدت انجام گیرد. یکی از مشکلاتی که درهنگام طراحی سیستم لوله کشی پیش روی طراح قرار می گیرد مشخص کردن آن است که چه بخشی از سیستم ها و تجهیزات دایمی مورد استفاده قرار می گیرد . به همین دلیل طراحی اولیه سیستم لوله کشی باید تا حد امکان به صورت ساده انجام پذیرد . روشی که دراین مورد دارای ارجحیت است طراحی شبکه ، حلقه و نقشه مدولار سیستم لوله کشی به گونه ای است که توسعه سیستم درآینده نیز امکان پذیر باشد.

سرویس و نگهداری کویل ها

کویلهای سرمایی و گرمایی از لوله ساده یا پره دار ساخته می شوند و در دو مورد کویلها محتاج نگهداری بوده و باید بدون منفذ و تمیز باشد. در صورتی که برای سرمایش مستقیم درون کویلهای مبرد جریان داشته باشد باید تمام اتصالات و لوله ها و خم ها از نظر نداشتن نشت در هر فصل مورد بازرسی قرار گیرد .

کویلهایی که در آنها آب جریان دارد لازم است به طور منظم هر چند وقت مورد بازبینی قرار گیرد که نشتی نداشته باشد

باید از یخ زدن آب درون کویل در فصل سرد جلوگیری کرد عمل حفاظتی مثبتی که در مورد کویلهای آب در معرض جریان هوا می توان انجام داد تخلیه کامل آب از داخل کویلها یا استفاده از محلول ضد یخ است وابستگی به پیش گرمایش برای افزایش دمای جریان هوا به بالاتر از نقطه انجماد اطمینان بخش نیست عوامل زیادی موجب دشواری تخلیه آب درون کویلها می شود کویلها با قطرهای قطور بازدهی بالایی ندارند و لوله ها باقطرهای کوچک نیز در صورتی که تراز باشند تخلیه کامل نمی شوند کویلها را نمی توان طوری طراحی کرد که تمامی لوله هایشان به سمت نقطه معین شیب داشته باشند .

آب را با دمیدن هوای کافی می توان از داخل کویل خارج کرد ۱۵۰ Cfm در فشار ۰.۵ اتمسفر آب را به نحو رضایت بخشی از ۳ کویل به طول ۱۰ فوت تخلیه می کند البته در صورتی که قطر دهانه اتصال دمنده هوا به همان اندازه لوله رساننده آب به کویلها بوده و دمش هوا حداقل نیم ساعت ادامه داشته باشد .

ضد یخ مناسب که طبق دستورالعمل کارخانه سازنده به آب اضافه می شود را می توان پس از تخلیه کویل در ظرف مخصوصی با رعایت اصول ایمنی برای کویل دیگر یا فصل سرد دیگر ذخیره کرد این کار را می توان تا وقتی که ضد یخ بیش از حد رقیق نشده باشد ادامه داد . معمولا برای این مورد از اتیلن گلایکول به عنوان ضد یخ استفاده می کنند .

روشهای تمیز کردن کویلها برحسب شرایط و نیاز متفاوتند. سطح کویلهایی که در معرض جریان هوا قرار دارند اغلب باید با استفاده از جاروی برقی از سمت ورودی کویلها تمیز شوند برنامه تمیز کاری آن ممکن استتوسط هر یک از ساکنین ساختمان تنظیم شود مثلا هفته ای ۱ مرتبه .

در بعضی موارد کویلهای چند ردیفه را نمی توان با برس زدن یا مکش یا دهش هوا تمیز کرد و باید از تمیز کننده های شیمیایی استفاده کرد .

در خیلی جاها سطوح کویلهایی که آب روی آنها بخار می شود با لایه هایی از مواد شیمیایی موجود درآب پوشیده می شود کندن این رسوبات بسیار دشوار است و فقط با بیرون کویل و استفاده از یک ماده شیمیایی مناسب امکان پذیر است .

جداره داخلی کویلهایی که در معرض مبرد قرار دارد نیازی به تمیز کردن ندارد مگر در شرایط خاص.

سرویس و تعمیر کولر آبی

کولر های آبی که برای خنک کردن هوای داخل ساختمان ها بویژه در مناطق خشک بکار می روند از دو قسمت عمده تشکیل یافته اند:

1-      اجزاء الکتریکی             2- اجزاء مکانیکی

اجزاء الکتریکی شامل: 1- کابل چهار رشته وکلید مخصوص-برای ارتباط کلید به کولر از کابل چهار رشته استفاده می شود که سطح مقطع سیم ها نباید کمتر از 5/1 میلی متر مربع باشد.کلید کولر شامل :یک کلید تک پل برای واتر پمپ ، یک کلید تک پل برای الکتروموتور فن ویک کلید تبدیل برای دور کند وتند الکتروموتور می باشد. 2- جعبه اتصال یا ترمینال - جهت ایجاد اتصالات مطمئن وعایق از بدنه فلزی کولر که در داخل اطاقک کولر قرار دارد.3- خازن اصلاح ضریب قدرت - که بر روی بدنه نصب شده واز نوع روغنی وبا ظرفیت 20 الی 25 میکرو فاراد با ولتاژ نامی 400 تا450 ولت است.4- الکتروموتور دو دور فن - که معمولا"دارای دو دور 1000 و1500 دور در دقیقه است. الکتروموتر کولرهای خانگی از قسمت های زیر تشکیل شده است:  الف- استاتور  ب- روتور ج- در پوش وبوش ها د- کلید گریز از مرکز که نقش عمده ای در راه اندازی وتنظیم دور موتور دارد وبر اساس نیروی گریز از مرکز عمل کرده وضمن عمل خود سیم پیچ راه انداز را از مدار خارج می کند قسمت متحرک این کلید بر روی محور روتور تعبیه شده وصفحه کائوچویی کلید گریز از مرکز بر روی در پوش موتور نصب شده است. بر روی قسمت کائچویی موتور این لغات (com = مشترک) (HI = تند) (LO = کند) دیده می شود . 5- خازن راه انداز - با ظرفیت 480-130 میکروفاراد - 110 ولت که در هنگام استارت در مدار بوده وپس از آنکه روتور به 75 در صد سرعت نامی خود رسید.کلید گریز از مرکز خازن راه انداز وسیم پیچ کمکی را از مدار خارج می سازد. 6- پمپ آب (واتر پمپ )- آب را از تشتک تا حدود دو متر ارتفاع پمپاژ کرده وبه سه راهی آب وناودانی ها در بالای اطاقک کولر می رساند.

اجزاء مکانیکی:  1- بدنه کولر 2- سه راهی آب ( أب پخش کن ) 3- ناودان ها 4- فن (پروانه ومحور فن یا توربین )5- شناور ( فلوتر ) 6- کانال داخلی وخارجی 7- پولی ها (فلکه ها ) وتسمه پروانه 8- یاتاقان ها

سرویس ونگهداری کولر آبی :

1- هنگام نصب کولر، محلی را انتخاب کنید که ایجاد لرزش وصدا ننماید مثل روی ستون ها ونزدیک دیوار ها

2- برای زیر کولر از چهار پایه ای به ارتفاع 30 سانتیمتر استفاده کنید.وبرای جلوگیری از فرو رفتن پایه ها در آسفالت وغیره از صفحات فلزی به اضلاع 10در 10  استفاده کنید.

3- کولر را در نزدیکی لوله دودکش وهوا کش آشپزخانه ولوله چاه فاضلاب قرار ندهید.

4- بمنظور جلوگیری از لرزش در محل اتصال کولر به کانال ها باید از برزنت استفاده شود.

5- هنگام راه اندازی کولر در ابتدای فصل گرما به نکات زیر توجه کنید:

- دیواره های کولر را جدا کنید ودر صورت نیاز پوشال ها را تعویض کنید. (معولا" هر دو سال یک بار ).ضمنا"پوشال ها باید به گونه ای توسط توری های سیمی محکم به در پوش ها بسته شوند که آب از آنها بر روی فن ویا تسمه وپمپ وموتور نریزد. - کف کولر را شست وشو داده ودر صورت زنگ زدگی، سوراخ شدن آن را ترمیم کنید. البته بهتر است در پایان فصل گرما واز کار انداختن کولر محل های زنگ زده را ضد زنگ زده ورنگ کاری نماییم. - یاتاقان های توربین وجا روغنی های روی موتور را روغن کاری کنید وبا دست هر دو فلکه را بچرخانید تامطمئن شوید که مانعی در حرکت آن ها موجود نیست .تسمه وفلکه های (پولی ) موتور وتوربین باید در یک امتداد باشند تا موجب لنگی وساییدگی تسمه و لرزش نشود. در صورت ساییدگی وبریدگی تسمه آن را تعویض کنید. معمولا"پمپ های آب احتیاج به روغنکاری ندارند ولی آن ها را از جای خود خارج کرده ورسوب اطراف پروانه ها را تمیز کنید همچنین صافی آن را تمیز کرده ودر جای خود قرار دهید. با پر کردن تشتک تحتانی از آب وروشن نمودن واتر پمپ اطمینان حاصل نمایید که مسیر آب در شیلنگ و سه راهه و آب پخش کن ها باز است. ناودان های پخش کننده مستقر در در پوش ها را تمیز کرده تا منافذ آن ها باز شود. شناور را طوری تنظیم نمایید که آبی از تشتک یا دریچه اطمینان سرازیر نشود. هنگام روشن کردن کولر ابتدا به مدت ده دقیقه واتر پمپ را روشن کرده تا پوشال ها خیس شوند.وقبل از روشن کردن موتور اصلی کولر برای اولین بار پارچه بزرگی را خیس نموده جلوی دریچه ها گرفته تا ذرات زنگ وگرد خاک را به خود گرفته ومحیط را کثیف نکند. در پایان فصل گرما آب تشتک را خالی کرده وروی کولر را با برزنت بپوشانید.وشیر فلکه آب را بسته وحتی الامکان لوله های رابط را قطع نمایید.

عیب یابی و تعمیر کولر آبی :

عیب1- با زدن کلید ها ،الکتروموتور دو دور وپمپ آب روشن نمی شوند.

علت1- فیوز قطع است ویا خراب شده.

رفع عیب1- ورود و خروج فاز به فیوز را بتوسط فاز متر بررسی نمایید.اگر به فیوز فاز می رسد امابا حرکت اهرم آن فاز خارج نمی شود ،فیوز خراب شده است آن را با فیوزی هم آمپر خودش تعویض نمایید.

عیب2- با زدن کلید ها الکتروموتور وپمپ آب روشن نمی شود.

علت2- در فاز یا نول اصلی (سیم رابط ) مشکلی بوجود آمده.

رفع عیب2- اگر در مبدأ درون کلید برق وجود دارد، فیوز هم سالم است اما به ترمینال کولر برق 220 ولت نمی رسد،بطور قطع سیم (کابل) رابط دچار اشکال شده است.آن را تعویض نمایید.

عیب 3- موتور کار می کند اما باد کولر خنک نیست.

علت 3- در کف تشتک آبی وجود ندارد.

رفع عیب3- عدم وجود آب یا کافی نبودن آن می تواند به سوراخ شدن تشتک کولر - نشتنمودن آب از شیر اطمینان- تنظیم نبودن فلوتر (شناور) مربوط باشد.

عیب4- موتور کار می کند اما باد کولر خنک نیست.

علت4- واتر پمپ عمل نمی کند یا شلینگ رابط پاره شده.

رفع عیب4- به کنار کولر بروید وبه پوشال ها دقت نمایید. اگر صدای ریزش آب به گوش نرسید وهمچنین قطرات آب جاری روی پوشال ها رؤیت نشد،مطمئن باشید در سیستم پمپاژ آب مشکلی بوجود آمده. این عیب می تواند به خود واتر پمپ ویا پارگی شلینگ مربوط باشد.دریچه ها را باز نمایید تا مورد معیوب را دقیقا" شناسایی کنید. خرابی واتر پمپ می تواند به هر زگرد شدن پروانه ویا نیم سوز شدن موتور مربوط باشد البته گاها"دیده می شود که واتر پمپ کاملا" سالم است اما در سیستم برق رسانی به آن مشکل بوجود آمده قبل از آن که واتر پمپ را سوخته تلقی کنید، سیم های رابطش را جدا نموده وبتوسط دو سیم دیگر به آن برق  220 ولت برسانید.اگر عمل نکرد وپروانه هم گریپاژ نیست پس واتر پمپ سوخته است در صورت پاره شدن شلینگ نیز آن را تعویض نمایید.

عیب5- موتورکار می کند اما باد کولر خنک نیست.

علت5- سوراخ ناودان ها مسدود شده .

رفع عیب5- دریچه ها را از کولر جدا نموده ودر صورت امکان پوشال ها را نیز جدا نمایید سپس سوراخ های موجود روی ناودان ها را با جوهر نمک وبرس بشوئیدتا جرم روی حفره ها کاملا" پاک شود. سپس ناودان ها را با آب کافی بشوئید تا بوی جوهر نمک کاملا" رفع گردد، سپس پوشال ها وشبکه های توری را ببندید و مطمئن باشید به تهویه مناسبی دست خواهید یافت.

عیب6- واتر پمپ والکتروموتور دو دور در حال کارند اما خنک کنندگی کولر ، کیفیت چندانی ندارد.

علت 6- تسمه تنظیم نیست.

رفع عیب6- برای تنظیم تسمه باید پیچ های پایه الکتروموتور را شل کرد وپایه را طوری جابجا کرد که تسمه نه شل باشد که روی پولی ها کمانه کند ونه آنقدر سفت باشد که محور را تحت تنش قرار داده بوش ویا تاقان ها را خراب کند ویا سبب سوختگی موتور گردد. بهترین حالت رگلاژ تسمه آن است که اگر تسمه را نزدیک پولی کوچک توسط دو انگشت به هم نزدیک کنیم به اندازه یک بند انگشت با هم فاصله داشته باشند.یا اینکه اگر موتور را خاموش نمودیم سریع فن توقف نکند بلکه حدود 5 الی 6 دور بزند سپس بایستد.برای تعویض تسمه ضخامت وطول تسمه را باید جزء مشخصات آن در نظر داشته باشید.

عیب7- واتر پمپ والکتروموتور در حال کارند اما خنک کنندگی کولر کیفیت چندانی ندارد.

علت7- پارچه برزنتی لرزه گیر پاره است.

رفع عیب7- پارچه برزنتی را بر رسی نمایید واگر در آن پارگی مشاهده وقابل تعمیر نیست،آن را تعویض نمایید.

عیب8- واترپمپ و الکتروموتور کار می کنند اماخنک کنندگی کولر کم است.

علت8- موتور فن نیم سوز است.

رفع عیب8- بتوسط یک آمپر متر ،جریان موتور فن را اندازه گیری نموده وبا جریان ثبت شده بر روی آن مطابقت دهید.اگر جریان اندازه گیری شده چند برابر جریان نامی موتور بوده وبدنه استاتور سریع داغ می شود موتور نیم سوز است.

عیب9- واتر پمپ والکتروموتور درحال کارند اماکیفیت خنک کنندگی کم است.

علت9- مقدار پوشال ها کم است وهوا آزادانه وارد کولر می شود.

رفع عیب9- اگر پوشال ها را تعویض نموده اید ،در جاگذاری پوشال های جدید دقت به عمل نیامده سعی شود جاگذاری پوشال ها یکدست باشد وپوشال ها همه ی سطح در پوش ها را اشغال نماید زیرا اگر قسمتی بدون پوشال باشد هوای گرم خارج کولر از آن قسمت مکیده شده وبه محیط ساختمان راه یافته وتهویه هوا را مختل می سازد.

عیب10-موتور فن کار نمی کند (واتر پمپ کار می کند.).

علت10- به موتور فن برق نمی رسد.

رفع عیب10- ممکن است فاز مربوط به موتور در کلید مخصوص کولر قطع شده ویا موردی مشابه در مورد نول صورت گرفته باشد.اگر مشکل از پارگی ویا قطع شدگی فاز یا نول است ،نقطه پاره شده را ترمیم نمایید.

عیب11- موتور فن کار نمی کند.

علت11- بازدن کلید بین کنتاکت های HI وCOM (روی تخته فیبری موتور) برق 220 ولت وجود دارد اما راه نمی افتد.

رفع عیب11- به عیب یابی موتور های آسنکرون مراجعه کنید.

عیب12- موتور صدای هوم می دهد.اما براه نمی افتد.

رفع عیب12- برای اطلاع بیشتر به عیب یابی موتور ها مراجعه نمایید. اما بطور مختصر متوان گفت :سیم پیچ راه انداز سوخته است -سیم بندی راه انداز به کلید گریز از مرکز وصل نشده است- پس از خاموش کردن کولر کلید گریز از مرکز به حالت عادی خود باز نگشته است- تسمه بیش از حد سفت شده است-پولی ها در یک امتداد نیستند-سیم بندی دور تند نیم سوز شده است- اگر موتورفن 4/3  اسب است،احتمال دارد خازن راه انداز آن سوخته باشد.

عیب13- فقط یکی از دور های موتور فن کار می کند.

علت13- سیم مربوط به دور دوم از صفحه کلید موتور قطع شده.

رفع عیب13- ابتدا برق کولر را قطع نمایید.سپس سیم های متصله به موتور را از آن جدا نموده وبا اهم متر هر سیم پیچ به کلید موتور را بر رسی نمایید.به احتمال زیاد یکی از سر سیم های HI ویا LOW از صفحه کائوچویی جدا شده است که می بایست سیم مربوطه را لحیم نمایید.اگر پارگی در درون استاتور باشد،کار قدری مشکل می شود وبهتر است در صورت عدم تخصص کافی به سیم پیچ های استاتور دست نزنید واز تعمیر کار مجرب کمک بگیرید.

عیب14- فقط یکی از دور های موتور فن کار می کند.

علت 14- یکی از سر سیم های رابط بین کلید تبدیل وپایه های LOW ویا HI در مسیر قطع شده است.

رفع عیب14- برای آن که مطمئن شویم سیم های رابط بین تبدیل وموتور سالم اند بهتر است دو خروجی را داخل کلید تبدیل به یکدیگر متصل نموده ودو سیم متصل به پایه های LOW و HI رااز اتصالات تخته کلید موتور جدا نموده واهم متر را به آن ها متصل می کنیم .اگر دو سیم رابط سالم بوده ودر مسیر دچار پارگی نشده باشند عقربه منحرف شده ومقداری اهم که در واقع اهم سیم های رابط است را نشان می دهد.واگر عقربه منحرف نشده ،سیم ها دچار پارگی شده اند وچون کابل چهار سیمه است باید کابل اصلی تعویض شود.

عیب15- فقط یکی از دور های موتور کار می کند.

علت 15- کلید گریز از مرکز عمل نمی کند.

رفع عیب15- در موتور کولر همیشه در لحظه اول سیم پیچ های استارت ودور تند در مدارند وبه محض رسیدن سرعت موتور به 75 درصد سرعت نامی کلید عمل نموده واستارت را از مدار خارج می کند وبا خارج شدن استارت دور تند در مدار مانده و موتور سرعت می گیرد.سپس می توان با تغییر دادن وضعیت تبدیل از دور کند موتور استفاده نمود واگر کلید گریز از مرکز عمل نکند وسیم پیچ کمکی در مدار باقی بماند، موتور سرعت چندانی نداشته وضمن بگوش رسیدن صدای خشن از موتور ،داغ هم می شود. مشکل کلید گریز از مرکز معمولا"شکستن صفحه فیبری ویا اکسید شدن فنر ها است که می بایست روتور را از استاتور جدا نموده وپس از سرویس محرک کلید ، یقینا" موتور به کار نرمال خود ادامه می دهد.

عیب16- فقط یکی از دور های موتور کار می کند.

علت 16 - کلید تبدیل خراب است.

رفع عیب 16- به علت بالا بودن جریان مصرفی در کولر گاها"کنتاکت ها درون کلید تبدیل به یکدیگر جوش می خورند.قاب کلید تبدیل را باز نموده، وبا اهم متر (در حالی که فیوز اصلی کولر قطع است) از حرکت اهرم کلید بین کنتاکت مشترک با دو خروجی اطمینان حاصل کنید. اگر در کنتاکت ها جوش خوردگی دیده شود، آن ها را از یکدیگر جدا نموده وپس از سمباده کشی کلید را مجددا" در مدار قرار می دهیم. اگر همچنان عملکرد مثبتی نداشت آن را تعویض می کنیم.

عیب17- با روشن نمودن کولر ،موتور براه نمی افتد اما اگر پولی با دست چرخانده شود موتور بکار خواهد افتاد.

رفع عیب17- از آن جا که این عیب مشابه عیب12 است به رفع عیب 12 مراجعه نمایید.

عیب18- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت18- پولی ها یا یکی از پولی ها شل شده است.

رفع عیب18- در پوش سمت پولی ها را از بدنه جدا نموده واتصال آن ها به محور را کنترل نمایید.در صورت لزوم ،پولی ها را محکم بر روی محور فن ببندید.

عیب19- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت19- یاتاقان ها گشاد شده اند.

رفع عیب19- در پوش های دوطرف فن را باز نموده ومحور را بصورت شعاعی (عمودی) حرکت دهید اگر محور حرکت عمودی داشت ،نیاز است بوش ها را تعویض نمایید.البته در بعضی موارد یاتاقان ها (بوش ها) سالم اند اما به سبب شل شدن بست یاتاقان این عیب بروز می کند.

عیب20- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت20- محور فن تاب بر داشته است.

رفع عیب20- اگر محور فن تاب داشته باشد،در حال گردش لنگر انداخته وعلاوه بر تولید صدای زیاد،سبب خرابی یاتاقان نیز می گردد. رفع این عیب نیاز به تجربه ومهارت خاصی دارد واز جمله مهارت های تراشکاران محسوب می شود.

عیب21-صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت21- صدا از موتور فن است.

رفع عیب21- صدای خشن موتور فن می تواند از در گیر شدن پروانه خنک کننده با در پوش به سبب خرابی یا تا قان وتاب داشتن محور فن ناشی گردد. موارد فوق را بررسی نمایید وقطعه معیوب را شناسایی وعیب را بر طرف نمایید.

عیب22- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت22- تسمه خراب است.

رفع عیب22- خراش های روی تسمه موجب صدای خشن کولر در حال کار می شود. اگر تسمه معیوب است با ارائه آن به فروشگاه قطعات کولر، تسمه ای با سایز خودش را تهیه نمایید.

عیب23- موتور فن مرتبا" خاموش وبصورت خودکار روشن میشود.

رفع عیب23- روشن وخاموش شدن مرتب موتور نشانگر وجود اورلود سر راه سیم مشترک موتور ویا داخل آن (موتور ) میباشد.در بعضی از لوازم الکتریکی مثل چرخ گوشت ها جهت حفاظت موتور در برابر جریان اضافه بار ویا اتصال کوتاه در داخل موتور از محافظ استفاده می شود . این محافظ گاها"فیوز شیشه ای است که جریان نامی آن متناسب با جریان دستگاه انتخاب می گردد ودر موارد دیگر از اورلود بعنوان محافظ استفاده می شود. با عبور جریان بیش از حد از وسیله وبوجود آمدن گرمای زیاد اورلود بطور خودکار عمل کرده وجریان را قطع می کند وبا سرد شدن مجدد وسیله (موتور ) جریان بر قرار وموتور به حرکت در می آید .

عوامل تحریک کننده اورلود در کولر عبارتنداز: نیم سوز بودن موتور- خارج نشدن سیم پیچ استارت از مدار (عمل نکردن کلید گریز از مرکز )-سفت بودن تسمه - گریپاژ بودن یاتاقان ها -بسته بودن دریچه هوای کولر ودر نتیجه آن تراکم هوای داخل که گردش فن را مشکل می سازد-در یک امتداد نبودن پولی ها .  کلیه موارد مذکور می بایست مورد به مورد بر رسی گردد تا مشکل اصلی شناسایی وعیب بر طرف شود.

عیب24- آب کولر سر ریز می شود.

رفع عیب24- این مشکل می تواند به تنظیم نبودن فلوتر مربوط باشد. همچنین سوراخ شدن گوی پلاستیکی شناور سبب می شود گوی پر از آب شود وبه ته آب تشتک رود ، در نتیجه آب بیش از حد وارد کولر شده وسر ریز می کند در این صورت می بایست شناور تعویض شود.

عیب25- هنگام کار کولر قطرات ریز آب وارد محیط می شود.

رفع عیب25- شلینگ پاره شده وآب بداخل پره های تور بین پاشیده می شود.آب از طریق پوشال وتسمه بداخل فن ریخته می شود.

 سرویس و تعمیر کولر گازی

کولرهای گازی که بر خلاف کولر های آبی رطوبت محیط را افزایش نمی دهد بویژه در مناطق مرطوب کارایی زیادی پیدا کرده اند.

ساختمان کولر گازی:

الف-اجزاء الکتریکی-که شامل: سیم های رابط-کمپرسور-خازن (کاپاسیتور)-اورلود- ترموستات-کلید چند وضعیتی(کلید فن)-کلید اصلی کولر(تابلو برق)می باشد.

در کمپرسورکولر های گازی دو مکانیسم بکار گرفته شده نوعی از کمپرسور ها را با استفاده از انرژی الکتریکی،روتور بکار افتاده و با کوپل شدن به سایر قطعات مکانیکی کمپرسور، پیستون به حرکت در آمده،وگاز را از یک مسیر به داخل سیلندر مکیده وپس از آنکه فشار لازم را به گاز وارد آورده ، آن را بدرون لوله رفت جاری می سازد.نوع دیگر کمپرسور ها فاقد میل لنگ و پستون بوده وخود روتور در حال چرخش (بواسطه فرم خاصی که دارد) از مسیر ورودی به سیلندر ، گاز را مکیده و وارد لوله رفت می سازد. این کمپرسور ها ، کمپرسور های دورانی نامیده می شوند.

در کولر های گازی از خازن ویا در بعضی کولر ها، از دو خازن بمنظور ایجاد گشتاور به هنگام راه اندازی کمپرسور استفاده می شود.روش متداول به کار گیری خازن به این صورت است که یک خازن برای راه اندازی موتور فن ویک خازن برای راه اندازی کمپرسور مورد استفاده قرار می گیرد.

حیطه عملکرد دما در ترموستات کولر های گازی نسبت به یخچال های خانگی قدری متفاوت است. در یخچال عملکرد ترموستات بین 1 الی 7 درجه سانتی گراد است اما این دما و در واقع حدود واکنش در ترموستات کولر گازی بین 10 الی 20 درجه سانتی گراد است از این تفاوت که بگذریم، ساختمان و نحوه ی عملکرد هر دو ترموستات یکی است.از آن جا که موتور های کولر های گازی، عموما"چند سرعته است، به منظور استفاده از دورهای مختلف،از یک کلید چند حالته استفاده می شود. ساختمان داخلی این کلید بسیار مشابه کلید پنکه سقفی است با این تفاوت که در این کلید تنها سرهای خروجی وجود دارد واین سرهای خروجی به سیم های رابط موتور فن متصل می شود.تابلو برق کولر جایگاه ترموستات-کلیداصلی یا کلید قدرت کولر وکلید چند وضعیتی است. البته بعضی از کولر ها فاقد کلید قدرت می باشند.

ب - اجزاء مکانیکی-اجزاء مکانیکی کولر گازی با اندک تفاوت،عینا" قطعات مکانیکی یخچال می باشد که از جمله می توان به قطعاتی مانند کمپرسور-کندانسور(رادیاتور)-اواپریتور-فیلتر(درایر)-پروانه کندانسور-پروانه اواپریتور-لوله کاپیلاری(لوله مویی)-سینی زیر کولر-خروجی هوا-فیلترخروجی هوا، اشاره کرد.در کولر های گازی از دو پروانه استفاده می شود که عموما" برروی یک شافت اصلی سوار شده اند یکی از پروانه ها از مجرای ورودی ، هوا را مکیده وبا وزش آن به کندانسور، گرما را به محیط خارجی ساختمان می راند.پروانه دوم که به قسمت جلوی موتور فن متصل است هوا را از مجرای ورودی مکیده و با وزش آن به اواپریتور، سرما را وارد ساختمان می سازد.هوا جهت ورود به ساختمان از دریچه مخصوصی (که به خروجی هوا نامیده می شود) می گذرد به منظور ممانعت از ورود گرد وغبار و موارد مشابه به داخل ساختمان ،پشت خروجی هوا،فیلتر سیمی یا اسفنجی تعبیه می شود.

از آن جا که ممکن است بر اثر عدم تنظیم ترموستات ویا ازدیاد گاز شارژ شده ، اواپریتور و یا قسمتی ازلوله بر گشتی ، دارای برفک شده و یا یخ ببندد و در توقف کولر (هنگام اتومات) بر اثر گرما،یخ ها ذوب شوند وآب حاصله از جدارهای کولر سر ریز نماید، ترتیبی اتخاذ شده تا در صورت بروز حالت فوق آب به خارج از کولر هدایت شود.این وظیفه برعهده سینی زیر کولر است. در گوشه ای از سینی،لوله مخصوصی تعبیه شده که آب ایجاد شده از آن خارج می شود وبرای آن که از ریزش آب جلوگیری بعمل آید،عموما"به لوله مذکور شیلنگی متصل می شود ویا با قرار دادن آن بر روی سطح زمین از پراکنده شدن ذرات آب در محیط ممانعت بعمل می آید.

سرما سازى در کولر گازی

در کولر گازی مانند یخچال از تبدیل گاز به مایع با افزایش فشار و سپس از سرمای ایجاد شده به هنگام تبدیل گاز مایع به حالت گاز (بصورت فوران) برای رسیدن به هدف مورد نظر که همان خنک نمودن فضای داخل ساختمان است استفاده می شود.بر اثر کار کمپرسور، گاز تحت فشار قرار گرفته (قدری گرم شده)و وارد لوله رفت می شود .برای کاستن از دمای گاز تحت فشار قرار گرفته ، آن را وارد کندانسور نموده و هوایی که توسط پروانه کندانسور به آن می وزد،گرمای لوله ها که در واقع از گرمای گاز جاری در آن ها ایجاد شده را به خارج از محیط هدایت می کند.در این مرحله گاز تا حدودی خنک می شود. پس از کندانسور گاز از درایر عبور می کند تا رطوبت ویا رسوباتی را که احتمالا"از جداره های داخلی لوله های کندانسور جدا شده از آن سلب شود.گاز خشک و تمیز پس از درایر وارد لوله مویی می شود.از آن جا که سطح مقطع لوله مویی بسیار کمتر از سطح مقطع کندانسور و یا ورودی درایر است.گاز تحت فشار زیاد به حالت مایع تبدیل می شود.کمپرس کمپرسور گاز مایع را از لوله مویی عبور داده و وارد اوپراتیور می کند.تفاوت سطح مقطع دو محیط (سطح مقطع لوله های اواپریتور بسیار بیشتر از لوله مویی است)به گاز جاری اجازه فوران داده و گاز در حال فوران تولید سرما می کند.

سرما سطح اواپریتور را در اختیار گرفته و هوایی که توسط پروانه از اواپریتور به آن برخورد می کند،این سرما را وارد محیط می سازد.فریون 22 پس از اواپریتور به لوله بر گشت کمپرسور باز می گردد تا مجددا"مسیر قبلی را طی نماید.به این ترتیب و به تدریج سرمای ایجاد شده در اواپریتور،دمای محیط را تحت تاثیر قرار داده و محیط را معتدل و خنک می سازد.

عیب یابی و تعمیر کولر گازی:

عیب1- کولر روشن نمی شود

علت 1- پریز برق ندارد،دوشاخه یا سیم رابط کولر معیوب است.

رفع عیب1- با بر رسی برق پریز و اطمینان از سالم بودن آن ،بدنه کولر را با احتیاط جدا نموده و پس از آن که دو شاخه را وارد پریز نمودید،بتوسط ولتمتر مقدار برق را در ترمینال اصلی مورد اندازه گیری قرار دهید.اگر در ترمینال اصلی ولتاژ وجود نداشت ابتدا دو شاخه و سپس سیم رابط را تعویض نمایید البته در صورتی که در بررسی دو شاخه، عیب خاصی مشاهده نشده باشد.

عیب2- کولر روشن نمی شود.

علت2- کلید اصلی خراب است.

رفع عیب2- در بعضی از کولر ها کلید قدرت وجود دارد که در واقع فاز اصلی مدار از این کلید عبور نموده. در صورت معیوب بودن کلید قدرت، به سبب عدم وجود فاز در مدار ،عیب1- مشاهده می شود .کلید قدرت را می توان پس از خارج نمودن دو شاخه از پریز مورد آزمایش قرار داد بهتر است یکی از سر سیم ها را جدا کنید. اهم متر را بر روی رنج 1*R قرار داده و رابط ها را به پایه های کلید متصل سازید .اگر کلید سالم باشد با قرار دادن آن بر روی حالت ON،عقربه منحرف شده و عدد صفر را نشان می دهد.در همین زمان با حرکت کلید بر روی حالت OFFعقربه به سمت بی نهایت باز می گردد. در غیر این صورت کلید معیوب است و می بایست آن را تعویض نمایید.

عیب3- کولر روشن نمی شود.

علت3- سیم های رابط قطع شده اند.

رفع عیب3- اگر در سیم بندی مدار اصلی ،فاز یا نول قطع شده باشد،عیب1 بوجود می آید بنابراین لازم است صحت اتصالات تا محل انشعاب بین ترموستات و کلید موتور فن بر رسی شود.

عیب4- موتور فن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت4- فاز یا نول اصلی کمپرسور قطع است.

رفع عیب4- سیم های رابط را مورد بر رسی قرار دهید.در صورت مشاهده سیمی که از محل اتصال خود خارج شده ،نسبت به اتصال مجدد آن اقدام نمایید.

عیب5- موتور فن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت5- ترموستات خراب است.

رفع عیب5- دو شاخه کولر را از پریز خارج نموده و پس از جدا نمودن سیم های رابط ترموستات رابط های اهم متر را به آن متصل نمایید.با حرکت ترموستات (ولوم ترموستات) در جهت عقربه های ساعت ، عقربه اهم متر منحرف شده ودر حدود عدد صفر می ایستد و با قطع ترموستات (حرکت ولوم در جهت خلاف عقربه ساعت) عقربه به سمت بی نهایت باز می گردد. اگر به هنگام تست کلید ،موارد مذکور مشاهده نشد کلید ترموستات معیوب است. ترموستات را تعویض نمایید.حتما" هنگام خرید ترموستات جدید،توجه داشته باشید که ترموستات مختص کولر گازی را خریداری نمایید.

عیب6- موتورفن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت6- اورلود، دائما"در حالت قطع است.

رفع عیب6- کنتاکت های اورلود در حلت عادی به یکدیگر متصل هستند که این اتصال بوسیله اهم متر دیده می شود در غیر این صورت اورلود با شماره کد مشابه خود تعویض می شود.لازم است ذکر شود در اکثر کولر های گازی اورلود درون پوسته آهنی کمپرسور تعبیه شده که در این صورت رفع عیب قدری مشکل می شود.

عیب7- موتورفن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت7- کمپرسور معیوب است

رفع عیب7- بهتر است کمپرسور را در حالی که متصل به برق است مورد آزمایش قرار دهید.کولر را روشن نموده و موتور فن را به حرکت اندازید. ترموستات را نیز در حالت روشن قرار داده و اگر از قبل سر سیم های موتور را شناسایی نموده اید،ابتدا ولتاژ دو سر اصلی و مشترک و کمکی را مورد اندازه گیری قرار دهید واگر به هر دو سیم پیچ ولتاژ به اندازه کافی می رسد اما حرکت نمی کند باید کمپرسور را تعمیر یا تعویض نمایید.

عیب8- موتور فن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد

علت8- خازن راه انداز کمپرسور معیوب است

رفع عیب8- اگر خازن معیوب باشد، بمحض حرکت ترموستات در جهت عقربه های ساعت موتور میل به حرکت از خود نشان می دهد اما براه نمی افتد.عموما"این حالت کمپرسور توسط کم نور شدن لامپ های روشنایی منزل قابل رویت و تشخیص است .بواسطه جریان اضافی که کمپرسور در این حالت می کشد،اورلود نیز عمل می کند.خازن را از مدار خارج نموده، وپس از تخلیه به یکی از روش های گفته شده در مبحث خازن ها آن را آزمایش کنید.در صورت مشاهده عیب خازن، نسبت به تهیه خازن جدید اقدام نمایید.

عیب9- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما،فن روشن نمی شود(کمپرسور عمل می کند)

علت9- فاز یا نول اصلی فن قطع شده است.

رفع عیب9- از جمله احتمالات می تواند این باشد که فاز کلید چند حالته و یا نول خود موتور فن قطع شده باشد .دو خط مذکور را بر رسی نموده ودر صورت مواجهه با پارگی و یا جدا شدن سیمی از کنتاکت خود ،عیب را بر طرف سازید تا فن به کار خود ادامه دهد.

عیب10- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما، فن روشن نمی شود (کمپرسور عمل می کند).

علت10- کلید فن خراب است.

رفع عیب10- کولر را از برق جدا نموده و پس از آزاد ساختن کنتاکت های کلید فن ، یکی از رابط های اهم متر را روی کنتاکت ورودی فاز قرار داده و با زدن کلید (حالت 1)، می بایست با اتصال رابط دوم اهم متر بر روی یکی از پایه ها ،عقربه منحرف ودر حدود صفر بایستد.در حالت 2 کلید رابطین اهم متر بر روی کنتاکت مشترک ویکی دیگر از پایه ها ارتباط را نشان خواهد دادواز آن جا که فن به هیچ وجه روشن نمی شود در آزمایش کلید هیچ کدام از حالت های کلید انحراف عقربه در اهم متر را ایجاد نمی سازد(اگر کلید خراب باشد). کلید را تعویض کنید تا موتور فن با حرکت کلید براه افتد.

عیب11- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما، فن روشن نمی شود (کمپرسور عمل می کند).

علت 11- خازن راه انداز موتور فن معیوب شده.

رفع عیب 11- اگر مشکل از خازن باشد ،با حالت 1 کلید فن ، موتور صدای هوم داده وشروع به آمپر کشی می کند که اگر به موقع کلید فن در حالت خاموشی قرار نگیرد،موتور فن خواهد سوخت. همین واکنش موتور در سایر حالت های کلید فن نیز با کمی شدت یا ضعف مشاهده می شود خازن راه انداز موتور فن را از مدار خارج نموده و پس از تخلیه به یکی از روش های گفته شده در مبحث تست خازن ها آن را آزمایش نمایید اگر خازن معیوب است آن را تعویض نمایید.

عیب12- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما، فن روشن نمی شود (کمپرسور عمل می کند).

علت 12- موتور فن معیوب است.

رفع عیب12- از آن جا که موتور فن قدری پیچیده است و از انواع آسنکرون های چند سرعته محسوب می شود . تشخیص سیم پیچ معیوب و رفع عیب آن تا حدودی مشکل است توصیه می شود موتور را به تعمیرگاه منتقل و رفع عیب آن را به تعمیر کاری مجرب واگذار کنید.

عیب13- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت13- ترموستات تنظیم نیست.

رفع عیب13- ترموستات را بر روی درجه مناسب قرار دهید تا سرمایی که کولر ایجاد می کند پاسخگوی نیاز محیط باشد.

عیب14- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت14- موتور فن نیم سوز شده.

رفع عیب14- اگر سرعت فن تقلیل یابد،سرمای کمتری وارد محیط می شود در نتیجه عملکرد کولر مطلوب نخواهد بود موتور فن را به تنهایی مورد آمپر کشی قرار دهید.اگر جریان اضافی می کشد،نیم سوز است، نسبت به تجدید سیم پیچی موتور فن اقدام نمایید.

عیب15- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت15- فیلتر خروجی هوا، کثیف است.

رفع عیب15- در اولین تصویر همین صفحه مراحل دستیابی به فیلتر نشان داده شده ،پس از خروج فیلتر آن را کاملا" تمیز نمایید. جهت شستشوی فیلتر به مندرجات دفتر چه های راهنما دقیقا" توجه کنید.

عیب16- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت16- مسیر ورودی هوا مسدود شده است.

رفع عیب16- توسط یک فرجه ورودی های هوا به داخل کولر را تمیز نمایید.

عیب17- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت17- یاتاقان های محور فن خراب است.

رفع عیب17- از آن جا که صحت عملکرد یاتاقان ها در سرعت محور فن بسیار موثر است خرابی آن ها علاوه بر آنکه هوای خروجی را کاهش می دهد صدای شدیدی را نیز ایجاد می سازد. در صورت مشاهده این عیب یاتاقان ها را تعویض نمایید.

عیب18- بدنه کولر برق دارد

رفع عیب18- اتصال بدنه ممکن است از کمپرسور و یا فن، خازن ها و یا سیم های رابط باشد.مانند سایر لوازم خانگی ابتدا ارتباط الکتریکی مصرف کننده های ماشین را با مدار قطع نمایید اگر اتصال بدنه از بین رفت یکی از آن ها دارای اتصال بدنه است هر کدام از مصرف کننده ها را جدا گانه بوسیله اهم متر یا لامپ سری تست نمایید ودر صورت برخورد با قطعه معیوب ،سایر اتصالات مدار را به شکل اولیه باز گردانیدو اتصال بدنه آن مصرف کننده را بر طرف نمایید.اما اگر با قطع مصرف کننده های مدار ،اتصال بدنه همچنان بر قرار بود، سیم بندی مدار را تعویض نمایید.

عیب19- سرمای کولر بیش از حد زیاد است،و علیرغم کار مداوم اتومات نمی کند.

رفع عیب19- این عیب می تواند از جوش خوردن کنتاکت های کلید درون ترموستات باشد ولوم ترموستات را در جهت خلاف عقربه های ساعت (به سمت صفر) بچرخانید.اگر ترموستات خاموش نشد آن را تعویض کنید البته می توان قابه مخصوص ترموستات را جدا نموده با سمباده کشی سطح کنتاکت ها،از آن ها مجددا" استفاده نمود اما تجربه نشان داده است کنتاکت های جوش خورده پس از مدت اندکی مجددا" دچار همین عیب می شوند زیرا سطح پلاتین ها فرسوده شده .تعویض ترموستات منطقی تر است زیرا کار مداوم کولر به کمپرسور آسیب می رساند ودر مقابل قیمت ترموستات تعمیر کمپرسور به هیچ وجه مقرون به صرفه نیست.

این عیب می تواند از خروج لوله بلوی ترموستات از جایگاه خودش نیز باشد .همچنین این عیب می تواند از ایجاد حفره باریکی در سیستم گاز ترموستات نیز ایجاد شود اگر کلید ترموستات سالم است (جوش نخورده)ولوله بلو نیز در محل خودش است گاز درون ترموستات از خفره باریکی خارج شده و بناچار می بایست ترموستات را تعویض نمایید.اگر سیم بندی مدار را تغییر داده اید و یا تجدید نموده اید،یکی از احتمالات اشتباه در سیم بندی مدار است.مدار را مجددا"مورد بر رسی قرار دهید.

عیب20- با قرار دادن کلید قدرت کولر بر حالت  ONفیوز مخصوص کولر ویا فیوز منزل قطع می شود

رفع عیب20- اتصال کوتاه در کولر عموما"به سبب فاسد شدن عایق خازن های راه انداز می باشد.در پوش کولر را جدا نموده و به ظاهر خازن ها توجه نمایید اگر در بدنه خازن ها یا یکی از خازن ها آثار سوختگی ویا شکافی مشاهده شد ،خازن معیوب است ،خازن را تعویض کنید.

اتصال کوتاه می تواند در کمپرسور یا فن نیز رخ دهد از اینرو سیم های رابط آن ها را جدا نموده،کولر رامجددا" روشن نمایید. اگر اتصال کوتاه صورت نگرفت، یا کمپرسور دچار اتصالی است ویا موتور فن که هر کدام را جداگانه بر رسی و مورد معیوب را رفع عیب نمایید.

اما اگر با توجه به خارج نمودن فن و کمپرسور از مدار اتصالی همچنان رخ دهد کل سیم بندی مدار را تعویض نمایید.

عیب21- با روشن کردن موتور فن و یا کمپرسور در کولر اتصال کوتاه رخ می دهد.

رفع عیب21- رجوع شود به رفع عیب 20

عیب22- بادی که از کولر خارج می شود گرم است.

رفع عیب22- این عیب می تواند با روشن نشدن کمپرسور مرتبط باشد صرفنظر از این عیب و به فرض آنکه کمپرسور در حال کار باشد بر اثر نشت ،گاز فریون 22  از کولر خارج شده است که می بایست توسط تعمیر کاری مجرب بوسیله فشاردهی محل نشت ، مشخص شده وپس از جوشکاری و آزمایش مجدد بوسیله فشار دهی ، هوای درون لوله ها بوسیله  وکیوم پمپ (پمپ تخلیه هوا ) تخلیه شده و سپس شارژ گاز صورت پذیرد.اگر پروانه خنک کننده کندانسور هرزگرد شده باشد وعمل خنک شدن گاز درون آن صورت نگیرد سرمای ایجاد شده توسط کولر شدیدآ" تحت تاثیر قرار گرفته و به هیچ وجه قابل مقایسه با شرایط خنک شدن گاز درون کندانسور نخواهد بود.

مورد مذکور را می توان با بر داشتن دریچه کولر ویا جدا نمودن در پوش کولر مشاهده و رفع عیب نمود. علت دیگری که می تواند این عیب را بوجود آورد طولانی بودن توقف های ترموستات است که در نتیجه آن،تبرید کولر شدیدا" کاهش می یابد. ترموستات را تنظیم نمایید.

نکات ایمنی کار با کولر

کولرآبی به لحاظ برق کشی وسیله خطرناکی به حساب می آید چون:

  • سیم بندی کولر کمی پیچیده است بنابراین حتی کسانی که با اصول برق کشی آشنا هستند نیز ممکن است مسیر سیمها را درست تشخیص ندهند و این سبب افزایش خطر برق گرفتگی می شود.
  • بدنه کولر فلزی است و اگر در نصب آن دقت نشده باشد مستقیما به کانال های فلزی کولر که آنها نیز به اسکلت ساختمان وصل هستند، وصل است. این یعنی اینکه بدنه کولر مسیر برگشت بسیار قوی به حساب می آید. یعنی کافی است دست شخص به سیم فاز برخورد کند تا جریان شدیدی برقرار شود.
  • کولر یک وسیله پرتوان محسوب می شود، لذا کابل کشی و سیستمهای حفاظتی آن به نوعی انتخاب می شوند که قادر به تحمل جریان برق شدیدی که بخصوص در لحظه اول کشیده می شود، باشند. بنابراین عملا هیچ نوع فیوزی که بتواند جلو برق گرفتگی را بگیرد در آن استفاده نمی شود و کابلهای آن قادرند جریان های شدید برق را تحمل کنند.
  • معمولا افراد معمولی روزهای تعطیل و به تنهایی جهت راه اندازی کولر به پشت بام می روند و در لحظه بروز خطر کسی نیست که به آنها کمک کند.
  • کولرهای آبی خیس و مرطوب هستند که به تشدید برق گرفتگی کمک می کنند.
  • محل جایگیری ترمینالهای برق کولرها معمولا به نوعی است که شخص در هنگام ور رفتن با سیمهای آن ناچار به تماس با بدنه کولر است.
  • کلیدهای کولر فاقد روشهای قفل یا قطع موقت جریان برق هستند. بنابراین هرآن ممکن است کسی بصورت غیرعمد اقدام به روشن کردن آنها کرده و شخصی که در حال کار با کولر است دچار آسیب هایی چون برق گرفتگی یا حتی قطع عضو و غیره گردد.
  • قطع بودن کلید کولر به هیچ عنوان دلیل بر برق دار نبودن سیمهای کولر نیست.
  • برق گرفتگی حتی ممکن است در هنگام نصب درپوش های کولرها و در اثر برخورد لبه درپوش ها با ترمینال یا پاشیدن آب به روی آنها صورت گیرد.

بنابراین لطفا موارد زیر را جدی بگیرید:

  • تحت هیچ شرایطی به ترمینال برق کولر دست نزنید. اگر لازم است مثلا پمپ یا موتور کولر عوض شود حتما یک کولر کار یا برق کار حرفه ای خبر کنید. اینجا جای صرفه جویی نیست. کافی است هزینه اینکار را با هزینه های برق گرفتگی مقایسه کنید. اگر کسی از اعضای خانواده می خواهد اینکار را انجام دهد، جدا از اینکار جلوگیری کنید. بهتر است از او بخواهید که اینکار را به زمان دیگری موکول کند. در این فرصت یک آدم حرفه ای را خبر کنید.
  • تعویض پوشالها، تمیز کردن و روغن کاری کولرها اگر با دقت کافی به موارد ایمنی انجام شوند، کارهای خطرناکی به حساب نمی آیند. اما اینها همه به شرطی است که نصب و برق کشی کولر بصورت استاندارد انجام شده باشند. بنابراین اگر برای اولین بار است که به یک خانه اثاث کشی کرده اید، حتما قبل از اینکه به کولر دست بزنید با یک فاز متر بدنه آن را چک کنید. اینکار را با دست زدن خیلی سریع به بدنه هم می توانید انجام دهید. در صورتیکه حس کردید بدنه برق دارد، حتما یک برق کار را خبر کنید.
  • وقتی یکی از اعضای خانواده برای بازرسی یا راه اندازی کولر به پشت بام می رود. اولا برق ساختمان را قطع کنید. اگر اینکار مقدور نبود از قطع بودن کلید کولر مطمئن شوید، سپس با نوار چسب کاری کنید که کلیدها بدون کندن نوارچسب روشن نشوند. یک یادداشت کوچک کنار کلید بچسبانید و توضیح دهید که از دست زدن به آن خودداری شود.
  • مواقعی که قرار است برای تست کولر آنرا روشن کنید. حتما از کولر فاصله بگیرید. با یک گوشی تلفن با کسی که کلیدها را می زند در تماس مستقیم باشید. اگر مشکلی پیش آمد بلافاصله کلید را قطع نموده و یک متخصص را خبر کنید.
  • وقتی کسی برای تمیز کردن یا تعمیر کولر به پشت بام می رود، حتی اگر این شخص یک تعمیرکار است، حتما یکی از افراد بالغ نیز همراه او به پشت بام برود. این شخص باید آدم جا افتاده ای باشد که اگر خطری پیش آمد بدون هول شدن بتواند کمک کرده و حدالامکان جلو کارهای پرخطر طرف را بگیرد. اگر خدای نکرده کسی دچار برق گرفتگی شد، از دست زدن مستقیم به او خودداری کنید. در مرحله اول اگر می توانید باید جریان برق را قطع کنید، اگر اینکار مقدور نیست یا طول می کشد،  با یک وسیله عایق او را از جریان برق جدا کنید. اگر چیزی پیدا نکردید، از گوشه لباس یا کفش ها او گرفته و او را از برق جدا کنید. هیچوقت در یک مرحله اینکار را انجام ندهید. اینکار را باید بصورت ضربه ای و در چند مرحله انجام دهید. یعنی هیچوقت کسی را که دچار برق گرفتگی شده محکم نگیرید.

تهیه شده توسط سعید میرزایی

 


 
 
٢-٣ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱/٢
 

  بخش سوم

٢-٣

مقایسه سیستم های تهویه مطبوع

هدف در صنعت تهویة مطبوع تأمین شرایط مطلوب آسایش در داخل ساختمان و یا تأمین شرایطی خاص در یک فضای مورد نظر است. فضای مورد نظر می تواند ساختمان مسکونی، اداری، هتل، بیمارستان، داخل وسائل نقلیه (هواپیما، اتومبیل، قطار و...) و نیز فضاهای خاص تولیدی مانند فضاهای تولید تراشه های الکترونیکی، دارویی، بهداشتی و ... باشد. بنابراین به منظور تأمین شرایط مطلوب و مطبوع در هر یک از مکانهای یاد شده، سیستم های مختلف و مخصوص آن مکان طراحی و اجرا می شود. برخی از معیارهایی که مبنای مقایسة سیستم ها تهویه مطبوع را تشکیل می دهند عبارتند از:

1- چگونگی تأمین شرایط آسایش و یا شرایط خاصّ مورد نظر

2- چگونگی کارکرد سیستم

3- میزان و درجة آسایش مورد نظر

4- ظرفیت سیستم

5- وضعیت جاگیری و اشغال فضا توسط سیستم

6- هزینه های تهیه و نصب (هزینه های اولیه)

7- هزینه های بهره برداری (running cost) مانند هزینه های مصرف گازوئیل، آب، برق و ...

8- قابل اتکا بودن سیستم

9- قابل انعطاف بودن سیستم

10-  تعمیر و نگهداری سیستم و هزینه های آن

11-  چگونگی وضعیت تملک و استفاده از فضاها

لذا قبل از هر اقدامی لازم است که اطلاعات جامعی از میزان بودجه، درجة آسایش مورد نظر، امکانات گسترشی آتی و ... در اختیار داشت.

عواملی که در تعیین یک سیستم بخصوصی مؤثرند عبارتند از :

1-  میزان بار برودتی و بار گرمایشی

2-  منطقه بندی

3-  معماری ساختمان

4- عوامل محدود کنندة دیگر (صدا، کنترل رطوبت، کنترل فشار هوا مثلاً در هواپیما، میزان مصرف انرژی و نوع آن، گسترش آتی)

طراحی سیستم های تهویه مطبوع دارای جنبه های مختلفی است که باید در نظر گرفته شود. و بعضاً در مورد یک پروژه خاص چندین گزینه برای انتخاب نهایی وجود دارد. برای طراحی چنین سیستم هایی باید درک جامع و کاملی از تهویه مطبوع داشته باشیم . و در ادامه نیاز های مشتری و موانعی را که در طراحی وجود دارد را به خوبی بشناسیم.

مزایا و معایب فن کویل

مزایا

مزیتهای اصلی سیستمهای تمام اب عبارت اند از :

1-       سیستمتغذیه سیال سرد کننده (لولهکشی در قیاص با کانال کشی) فضای کمتری اشغال خوههدکرد.

2-        نیازی به اتاق بادزن مرکزی اصلآ وجود ندارد و یا ابعاد ان کوچکتراست.

3-       فضای مورد نیاز برای عبور کانالهای هوا کوچکتر خواهد بود.

4-       در این سیستم میتوان فن کوی فضاهایی که نیاز به تهویه مطبوع ندارند را خاموش کرد.

5-       برای اینکه پاسخ سیستم به تغییر مقدار بارهای سرمایش و گرمایش سریع باشد می توان ظرفیت فن کویل را بیشتر در نظر گرفت.

در این سیستم جون امکان استفاده از اب گرم کننده با درجه حرارت پایینتر نیزبرای تامین گرمایش وجود دارد استفاده از فن کویل به ویژه درسیستمهای بازیافت حرارت یا سیستمهای حرارت خورشیدی مناسب است.

معایب فن کویل

تعمیرات سیستمهای تمام اب بیشتر از سیستمهای تمام هواست و غالبآ این تعمیرات در فضاهایی صورت می گیرد که افراد حضور دارند. در واحهایی که نقطه شبنم انها کم است ضروری است سیستم جمع اوری تقطیرات پیش بینی وبه طور ادواری تمیز گردد. در برخی موارد جمع اوری و تخلیه تقطیرات مشکل وهزینه بر خواهد بود. همچنین تمیز کردن کویل واحدهای فن کویل نیز مشکل است. چون فیلتر هوای فن کویل ها معمولآ کوچک و دارای بازده کم میباشد برای اینکه مقدار جریان هوا کاهش نیابد باید بصورت متناوب ان را تعویض یا تمیز کرد.

گاهی اوقات که تمام رطوبت گیری توسط سیستم مرکزی تامین هوای تازه انجام می شود می توان از سیستم تخلیه تقطیرات صرفنظر کرد. غالبآ هوای تازه از طریق پنجره یا نصب دریچه بر روی دیوارهای خارجیساختمان تامین می گردد. مقدار هوای تازهای که به این روش تامین می شود متاثر از اثر دود کشی جهت و سرعت باد خواهد بود.

اگر برای کنترل درجه حرارت اتاق از شیرهای تنظیم جریان اب سرد کننده استفاده می کنید این احتمال وجود دارد که مقدار رطوبت داخل اتاق در تابستان افزایش یابد.برای کنترل شرایط اتاق می توان از کنترل کننده های دو وضعیتی استفاده کرد که در یک حالت سرعت بادزن را تغییر می دهد و در حالت دیگر مقدار اب سرد کننده عبوری ازفن کویل را از طریق گذراندن ا عبارتند از ن از کنار کویل تنظیم می کند.

تهیه شده توسط سعید میرزایی

 


 
 
١-٣ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱٢:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/٢٤
 

بخش سوم

١-٣

کمی در مورد طراحی سیستم تهویه مطبوع

بررسی اولیه ساختمان برای طراحی سیستمهای بروتی

باربرودتی مقدار گرمایی است که ساختمان در روز طرح فصل تابستان در واحد زمان می گیرد. برخلاف بار حرارتی ساختمان که عوامل بوجود آورنده آن محدود است، مؤلفه های تشکیل دهنده بار برودتی متعدد و شامل عوامل مختلف در داخل و خارج ساختمان می باشد. قدم اول در طراحی سیستم های برودتی، بررسی اولیه شرایط ساختمان می باشد.

1- تعیین شرایط آب و هوایی، طرح خارج

2- تعیین شرایط طرح داخل طبق منحنی آسایش

3- جنس دیوارها و مقاومت حرارتی

4- جهت ساختمان در مقابل باد یا خورشید

5- موقعیت ساختمان نسبت به ساختمانهای اطراف

6- نحوه تابش آفتاب

7- مشخصات پنجره ها (ابعاد، قاب، مواد تشکیل دهنده، تعداد جدارشیشه ها (

8- تعداد افراد حاضر در ساعت طرح و نوع فعالیت و مدت زمان حضور

9- سیستم روشنایی

10- مشخصات وسائل برق و حرارتی

11- مشخص بودن بهره برداری از فضا

12- تعیین مسیر کانال کشی ها و جایگاه تجهیزات

13- بررسی نحوه نصب تجهیزات

14- تعیین مشخصات سیستم های برق و آب

15- سیستم فاضلاب

16- بررسی فنداسیون ها

17- بررسی کدهای بین المللی و محلی برای اجرای پروژه

اجزاء باربرودتی:

مشابه بار حرارتی، بار برودتی هم برای ساعت و روز طرح در تابستان مطرح می شود و به صورت گرمای

محسوس و نهان خواهد بود که می توان آن را به دو قسمت کلی تقسیم کرد :

الف) بارهای دریافتی از خارج ساختمان:

1-      بار تابش خورشیدی بر پنجره ها

2-      بار تابش خورشید بر جدار غیر شفاف ساختمان

3-      اختلاف دمای داخل و خارج ساختمان

4-      بار نفوذ هوای خارجی

ب) بارهای تولید شده در داخل ساختمان:

1-      بار برودتی ناشی از حضور افراد (تعریق (نهان) ، تشعشع و همرفت (بار سیستم روشنایی

2-       باردستگاه ها و وسائل حرارتی (حرارت بصورت محسوس و نهان است) در صورت استفاده از هود مناسب، به مقدار قابل توجهی از این بار کم می شود.

3-      بار موتورهای الکتریکی (یخچال و….)،حرارت تولیدی محسوس است.

4-      بار لوله ها و تانکهای داغ

5-      بارهای متفرقه (عبور کانال از منطقه و . . .)

حرارت خورشیدی

فاصله خورشید تا زمین در نیمکره شمالی در تابستان کمتر از زمستان است و برای نیمکره شمالی که ما در آن قرار داریم خورشید در زمستان کمترین فاصله تا زمین و در تابستان بیشترین فاصله را دارد . اما علت اینکه در زمستان انرژی کمتری نسبت به تابستان به زمین می رسد، تابش خورشید به زمین در زمستان بصورت مایل و در تابستان بصورت عمود است. در زمستان گرچه فاصله خورشید تا زمین کمتر از فصول دیگر سال است، اما به علت تابش مایل، بیشتر انرژی آن در برخورد با لبه بیرونی اتمسفر (یا جو زمین) بازتابش یا جذب شده و از شدت تابش آن به زمین کاسته می شود.

در زاویه 30 درجه تابش، بیشترین تابش از شیشه ها وارد فضای داخل می شود. زیرا چنانچه زاویه تابش از30 درجه کمتر باشد حرارت بیشتری توسط اتمسفر جذب می شود و اگر بیشتر از30 درجه باشد درصد بیشتری از انرژی تابیده شده بازتابش می شود.

بخش بزرگی از اشعه های خورشیدی در برخورد با ذرات مختلف به فضای ماورا اتمسفر باز تابش میکند و یک بخش هم توسط خود اتمسفر جذب می شود. بخشی از اشعه خورشید هم در داخل محیط پراکنده می شود. حرارت خورشیدی وارد شده به شیشه پنجره ها، بستگی به موقعیت آن در روی سطح زمین، روز، ساعت، جهت و موانع مختلف بستگی دارد.

عکس العمل شیشه ها :

شیشه های معمولی بخش کوچکی از حرارت خورشیدی را جذب (5تا 6 درصد)و بقیه را بازتابش یا عبور می دهند که مقدار آن بستگی به زاویه تابش دارد. در زاویه 30 درجه، انرژی دریافتی اتاق از طریق شیشه ها بیشینه است.

مقدار حرارت خورشیدی دریافتی از یک شیشه معمولی در یک ساعت با زاویه تابش30 درجه برای جهت های مختلف پنجره (شمالی، جنوبی، غربی یا شرقی)، ماه های مختلف سال، تمام ساعات روز و به ترتیب عرضهای جغرافیائی30 و40 درجه شمالی آورده شده است. در مقادیر این جداول، انتقال حرارتی که در اثر اختلاف دمای هوای دو طرف شیشه از ضخامت آن عبور کرده و وارد اتاق می شود، لحاظ نشده است.

1-      قاب پنجره چوبی (%85 پنجره شیشه و مابقی چوب است(

2-      عدم وجود مه و گرد و غبار در هوا

3-      ارتفاع سطح دریا

4-       نقطه شبنم در نظر گرفته شده

شیشه های غیر معمولی و وسائل تولید سایه:

شیشه های غیر معمولی اغلب حرارت خورشیدی بیشتری جذب می کنند زیرا:

الف) ممکن است دارای ضخامت بیشتری باشند.

ب)  ممکن است مخصوصا از جنس جاذب حرارت ساخته شده باشند.

گزینش صحیح نوع سیستم تهویه مطبوع برای یک فضا یا ساختمان بخصوص تصمیم بسیار حساس است . عمده ترین مسائل که باید ملاحظه نظر طرح سیستم تهویه مطبوع قرار گیرد عبارتند از:

1-       امکانات مالی شخصی یا سازمان سرمایه گذار

2-       فضا یا ساختمان – هدف ، موقعیت مکانی

3-      مشخصات خارج ساختمان ، دما ، رطوبت ، باد، تابش، آفتاب ، سایه

4-      تغییرات بار حرارتی داخل ساختمان – ساکنین ، چراغ ها

5-      قابلیت ساختمان در ذخیره کردن حرارت اکتسابی

6-      لزوم و ظرفیت پیش سرمایش حهت کاستن از اندازه دستگاههای تهویه مطبوع و یا سرمایش جزئی ساختمان

7-      جنبه های فیزیکی فضا یا ساختمان از نظر تطبیق با سیستم تهویه مطبوع تجهیزات و تنظیم عملکرد سیستم تحت بار حرارتی جزئی

8-      انتظارات وایده های شخصی کار فرما در مورد کیفیت هوای محیط

اگر چه از نظر تئوری می توان هر سیتم تهویه مطبوعی را برای هر ساختمانی استفاده کرد ولی در عمل به دلیل وجود عواملی چون هزینه های سرمایه گذاری و بهره برداری ، محدودیت های فضا و مکان ، طرح معماری موقعیت محلی ساختامانی و ارزیابی و تجربه مهندسی طراح ، تعداد سیستم های تهویه مطبوع مناسب برای هر ساختمان محدود خواهد بود . معمولاً در ساختمان هایی که سیستم های گرمایش و تهویه آن ها ساده و ظرفیتشان مناسب است؛ هزینه های بهره برداری و تعمیر و نگهداری نسبتاً کم خواهد بود. کاربردهای تهویه مطبوع معمولاً در ساختمان های عمومی و تجاری (ساختمان های اداری ، کتابخانه ها ، مراکز حمل و نقل)، ساختمانهای تجمعی (آمفی تاترها، استودیوم ها) ساختمانهای آموزشی (مهد کودک ها، دانشکاها ، مدارس) ساختمانهای اقامتی ( خوابگاه ، هتل ها ) ساختمان های مسکونی (تک واحدی ، چند واحدی ، آپارتمانی ) ، مراکز بهداشتی و درمانی (بیمارستانها) ، و غیره است که به نوع سیستم ها در ساختمان مسکونی می پردازیم و نوع سیستم های تهویه مطبوع ساختمان های مسکونی متاثر از عوامل محلی و کاربردی است . عواملی محلی عبارتند از: منابع موجود در انرژی وقیمت آن ها ، شرایط آب و هوایی ، ویژگی های اجتماعی- اقتصادی و دسترسی به نیروی متخصص جهت نصب و تعمیرات نوع ساختمان مشخصه های فنی ساختمان و مقرارت و ضوابط ساختمان های مسکونی ، عوامل کاربردی ( application factors ) هستند. بنابراین برای گرمایش ، سرمایش رطوبت زنی ، رطوبت گیری و تصفیه هوا و یا ترکیب این فرایند می توان از سیستم گوناگونی استفاده کرد. معمولاً ساختمانهای مسکونی نیازمند سرمایش و گرمایش هستند در بسیاری از سیستم ها با افزودن های معمولی یا الکترو استاتیکی عمل تصفیه هوا را نیز انجام می دهند. در بسیاری از سیستم ها می توان از رطوبت زن ها (humi difier) نیز استفاده کرد به ویژه در فصل گرمایش و زمانی که با توجه به شرایط سایکرو متر لازم باشد رطوبت هوا افزایش یابد . سیستم های گرمایشی متداول برای ساختمان های مسکونی از سه گروه اصلی تشکیل شده اند : تغذیه اجباری هوا از ایستگاه مرکزی (centeralforcedair ) سیستم های مرکزی آبی (centeral hydronic) و سیستم های منطقه ای (zonal) که انتخاب و طراحی سیستم با توجه به:

1)      نوع منبع انرژی

2)       چگونگی توزیع و انتقال سیال واسطه سرمایش و گرمایش

3)      دستگاه های پایانه یا مصرف کننده  (terminals)

صورت می گیرد . یک کوره سوز (gas furnace) متشکل از دستگاه تهویه مطبوع دو تکه(split system)  رطوبت زن و هوا می باشد . نحوه عملکرد سیستم چنین است که هوا از طریق کانال هوای برگشت به دستگاه بر می گردد این هوا ابتدا از روی هوا می گذرد و در زمستان توسط بادزن گردش هوا که جزئی از کوره است حرارت را به فضا مورد نظر تغذیه می کند یک رطوبت زن ، رطوبت مورد نیاز را به هوای گرم که از طریق کانال رفت در درون ساختمان توزیع می شود اضافه می کند در طول فصل سرمایش با عبور هوای در حال گردش از روی کویل اواپراتور (evaporator) حرارت و رطوبت از هوا خارج می شود . توسط لوله مبرد (refrigerant line ) که در بیرون قرار دارد ارتباط می یابد . رطوبت تقطیر شده بر روی سطح کویل اواپراتور از طریق لوله تخلیه (drain ) خارج می شود . تجهیزات سرمایشی و گرمایشی در منازل که به صورت مجتمع های تک واحدی یا آپارتمانی چند طبقه ساخته می شوند معمولاً مشابه ساختمان های تک واحدی است استفاده از سیتم مجزا برای هر واحد این مکان را می دهد که کنترل هر واحد به صورت مستقل انجام و مقدار انرژی مصرفی هر واحد را بتوان اندازه گیری کرد .

سیستم های مرکزی با جریان اجباری هوا  : (central forced – air system)

در ساختمان های مرتفع چند واحدی نیز می توان از تجهیزات سرمایشی به کار برده شده در ساختمان های تک واحدی استفاده کرد. این تجهیزات می توانند در داخل اتاق تجهیزات هر آپارتمان یا در فضا ی زیر پله ها یا بالای سقف کاذب کلرید و یا انباری نصب شوند از کوره های کوچک هوای گرم مناسب برای ساختمان های مسکونی نیز می توان استفاده کرد ولی باید پیش بینی های لازم برای تامین هوای احتراق و تخلیه محصولات احتراق به عمل آید . برای تخلیه می توان از چندین دودکش یا از یک سیستم دودکش مانیفولدی (manifold type vent) استفاده کرد البته باید مقرارت محلی در این مورد را نیز در نظر گرفت .
روش دیگربرای ساختمانهای چند واحدی قابل استفاده است ، سیستم ترکیبی گرمایش آب مصرفی گرمایش فضا (water heating / space heating ) است که در ان از آب درون مخزن ذخیره آب گرم مصرفی برای گرمایش فضا استفاده می شود . در این سیستم، آب از مخزن ذخیره به کویل ؛آبی موجود در دستگاه تغذیه هوا گردش می کند . برای سرمایش این فضا ها می توان از یک دستگاه تهویه مطبوع دوتکه ( split system ) که اواپراتور آن درون دستگاه انتقال دهنده هوا ( air handler ) است استفاده کرد .

طراحی سیستم تهویه ساختمان

الف) ساختمان های تجاری – اداری

1-      در قسمت حسابداری و سایر قسمت های مشابه در ادارات عمومی، تعداد نفرات 75ft2 را حداکثر یک نفر در نظر می گیرند. در دفاتر خصوصی تراکم افراد به یک نفر درft2 200 کاهش می یابد. در اتاق های انتظار، اتاق های کنفرانس و اتاق های مدیران تعداد افراد ممکن است به یک نفر در    ft2 20 افزایش پیدا کند.

2-      بار سیستم روشنایی در این ساختمان ها تقریبا 2 تا5w/ft2  در نظر گرفته می شود.

3-      هنگامی که بارالکتریکی برابر یا بیشتر از 6w/ft2  باشد، باید با استفاده از تخلیه هوا مقداری از حرارت را از منبع تولید آن دفع کند

4-      مساحت مورد نیاز برای تجهیزات الکتریکی و مکانیکی ساختمان های اداری حدود 8 تا 10 درصد مساحت ناخالص ساختمان است. مساحت مورد نیاز برای تجهیزات الکتریکی و مکانیکی ساختمان های اداری حدود 8 تا 10 درصد مساحت ناخالص ساختمان است.

5-       برای عبور کانال ها، لوله ها و تجهیزات به 3 تا 5 درصد مساحت ناخالص هر طبقه مورد نیاز می باشد.

6-       برج های خنک کننده به ازای هر 400 ft2 از مساحت ساختمان حدود 1 ft2را اشغال می کنند

ب) ساختمان های تجمعی _ آمفی تاترها

1- در این ساختمان ها بار اصلی سرمایشی ناشی از حضور افرادو تغذیه هوای تازه است. تعداد افراد را می توان از تعداد صندلی ها و یا با تقریب حدود 7.5 تا  10 ft2به ازای هر نفر تخمین زد.

2- هوای تازه مورد نیاز افراد برای این ساختمان ها طبق استاندارد 62 انجمن ASHRAE بین 15 تا 60 CFM به ازای هر نفر است.

3- بازده فیلترهای هوای ساختمان های تجمعی باید 30% باشد.

4- در فصل سرمایشی معمولا هوای قسمت جایگاه ها از بالا تغذیه می شودو برگشت هوا می تواند از زیر صندلی ها و یا ارتفاع پایین در اطراف جایگاه ها صورت پذیرد. اگر دریچه های برگشت در زیر صندلی نصب شوند نباید سرعت هوا از275 FPM بیشتر باشد. استفاده از دریچه هایی که فاصله آن ها از یکدیگر 30 Cm است نتایج رضایت بخشی خواهد داشت.

ج) استادیوم ها

1-  معمولا در سالن های ورزشی کوچک از سیستم های تشعشعی در پیرامون و سیستم تهویه مرکزی با 4 تا6 بار تعویض هوا در ساعت استفاده می کنند.

2-  اتاق های رختکن نیاز به تهویه مطبوع دارند و به میزان تغذیه هوای تازه آن ها باید از 2 تا 3CFM  در هر فوت مربع باشد

د) استخرهای شنا

1 - هوارسان در استخرها معمولا برای سرمایش یا رطوبت زدایی با استفاده از 100% هوای تازه انتخاب می شود.

2-  شرایط طراحی استخرهای معمولی به شرح زیر می باشد:شرایط هوای داخل برای استخرهای معمولی و آب درمانی 80F  و  RH=60% می باشد. دمای آب برای استخرهای معمولی 75 تا 85F  برای استخرهای آب درمانی 85 تا 95F  و برای استخرهای مسابقه 72 تا 75 F است. این دما برای استخرهای نگهداری حیوانات دریایی 102 تا 117F   می باشد.

3-  در اغلب موارد باید هوای استخر را یک تا دوبار در ساعت تعویض کرد. در اکثر مقررات وقتی برای استخر سیستم تهویه مطبوع وجود نداشته باشد تعداد دفعات تعویض هوا 6 مرتبه در ساعت ذکر شده است.

4-  مقدار صدای مجاز محوطه استخر باید حدود NC45 تا NC50 باشد.

5-فشار محوطه استخر باید حدود 0.05 تا 0.15in WG کمتر از فضاهای مجاور باشد.

تهویه طبیعی

نیازهای طرح

-         با در نظر گرفتن درچه ها و مسیرهای هوای ورودی در محل مناسب از مکش داخلی جلوگیری می شود.

-         ازدیاد گرمایی داخلی به حداقل رسانده می شود.

-         گرمای ناشی از تابش خورشید از طریق نورگیرها محدود می شود.

-         تهویه طبیعی زمانی بهتر صورت میگیرد که فاصله کف تا سقف بیشتر باشد.

-         شکل ساختمان به گونه ای باشد که باد اختلاف فشار کافی را بین ورودی و خروجی به وجود آورد.

-         دریچه های خروجی نباید در مسیر باد باشد.

-         نشت هوا از قسمتهای دیگر ساختمان به حداقل برسد. برای کنترل بهتر عبور هوا از مسیرهای تعیین شده (ورودی و خروجی ها)، نشت هوا از سایر قسمتها نباید از m3/hr 5 با ازای هر متر تجاوز کند.

-         به دلیل اختلاف فشار ناشی از باد و خاصیت دودکشی در فصول زمستان و تابستان، بازشوها باید قابل تنظیم و به هنگام بسته شدن کاملا هوابند باشند.

-         برای بازشوهای دیوارهای حریق، دمپر ضد حریق در نظر گرفته می شود.

-         توصیه می شود برای جلوگیری سروصدای مزاحم از عایق صوتی استفاده کرد.

-         هوای رفت به فضاهای داخلی نباید ناقل آلودگی هوای بیرون باشد.

مراحل طراحی

1-      تعیین هوای مورد نیاز برای سرمایش در تابستان

2-      انتخاب ورودیها و خروجی های سیستم تهویه

3-      در نظر گرفتن فشار محرک بر اساس باد و خاصیت دودکشی

4-      مقاومت جریان

5-      تعیین اندازه بازشوها و دبی تهویه

جریان هوا

جریان مورد نیاز برای سرمایش محاسبه شده مانند تهویه مکانیکی است.

برای تهویه طبیعی، دمای اتاق می تواند بیشتر از حالت تهویه مطبوع کامل در نظر گرفته شود.

بازشوها

-         پنجره ها

-         دهانه ونتیلاتورها

-         بادگیرها

-         کانالهای کف خواب

-         شفت ها

-         دمپر دستی یا اتوماتیک

فشار محرک

الف) فشار باد

فشار محرک باد ناشی از اختلاف فشار بین داخل و خارج ساختمان است.

 

Pw = 0.5CpρVw²

  Pw= فشار باد (N/m² )

Cp = ضریب باد روی دیوار

Vw = سرعت باد (  m/s)

ρ = چگالی هوا( kg/m³)

اطلاعات مربوط به ضرایب باد از سوی موسسه Air Infiltration and Ventilation Centre  منتشر شده است.

ب) خاصیت دودکشی

فشار محرک بر اساس خاصیت دودکشی

∆Ps = ρi gh (Ti_To/To)

∆Ps = فشار محرک دودکشی( N/m² )

ρi = چگالی هوای داخل ( kg/m³ )

g = شتاب جاذبه (  9.81 m/s²)

h = اختلاف بلندترین ورودی و بازشوی خروجی ( m)

 Ti= دمای داخل (K°)

To = دمای خارج (°K)

مقاومت جریان

برای غلبه بر مقاومت، کانالها بر اساس سرعت کم با سطح مقطع بزرگ محاسبه می شود.

اندازه بازشوها

افت فشار مسیرهای داخل ساختمان – کل فشار محرک = افت فشار بازشو

A = Q/Cd [ρ/2∆P] ½

A = سطح بازشو ( )

Q = جریان هوا ( m³/s )

 Cd = ضریب تخلیه ( می تواان 0.61 در نظر گرفت )

ρ = چگالی هوای داخل (kg/m³ )

∆P = افت فشار بازشو ( N/m² )

انتخاب سیستم تهویه مطبوع

هرچه میزان کارایی و بازده سیستمهای تحویه بیشتر باشد، قیمت آن نیز بیشتر خواهد بود.  نصب سیستم تهویه مطبوع از جمله تسهیلاتی است که امروزه بسیاری از افراد نمیتوانند بدون آن زندگی کنند. اگر شما نیز از جمله کسانی هستید که به خرید و نصب یک دستگاه هواساز یا تهویه مطبوع فکر میکنید،باید قبل از خرید آن به نکاتی توجه نمایید.

طبیعی است که هنگام انتخاب، شما میل دارید بهترین سیستم را داشته باشید به خصوص که این خریدی است که شاید هر ده سال یک بار انجام شود. پس باید به دنبال چه باشید؟ شما باید میزان کارایی و آرامش بخشی آن را در نظر بگیرید.

اما چگونه میخواهید مدل و مارک دستگاه را انتخاب نمایید؟ یک راه مناسب برای دانستن پاسخ این سوالات شناخت استانداردها و درجه بندی سیستمهای تهویه مطبوع است. مطلب زیر در شناخت و انتخاب یک سیستم هواساز مناسب، به شما کمک میکند.

درجه بندی سیستم تهویه مطبوع از نظر میزان بازدهی

در کل، هرچه میزان کارایی و بازده یک دستگاه هوا ساز بیشتر باشد، قیمت آن بیشتر خواهد بود. با این وجود خرید یک دستگاه کارآمدتر و گرانتر، در دراز مدت نوعی صرفه جویی محسوب میشود زیرا برای خنک کردن منزل شما به سوخت کمتری نیاز دارد.

اگر در مناطق شرجی زندگی میکنید، باید عامل رطوبت را هم درنظر بگیرید و از مدلهایی استفاده کنید که علاوه بر خنک کنندگی، خاصیت رطوبت گیری نیز داشته باشند. در چنین آب و هوایی، خرید دستگاه ارزانتری که فاقد این خاصیت باشد، در واقع پول دور ریختن است.

بعضی از انواع تهویه مطبوع، هم خنک کننده و هم گرما زا هستند، اگر قصد دارید برای گرمایش خانه هم از آنها استفاده کنید، در مورد هزینه برق آن به خوبی تحقیق کنید. به خصوص اگر برق منطقه شما به صورت تصاعدی محاسبه میشود، استفاده زمستانی هواسازها مقرون به صرفه نخواهد بود.

میزان صدا

اگر سرو صدای موتور تهویه مطبوع به قدری باشد که هربار شما را به مرز جنون برساند، تاثیر خنک کننده آن چندان به چشم نمی آید. بسته به محل قرارگیری قسمت خارجی دستگاه و نقشه ساختمان شما، دستگاه تهویه مطبوع یا در داخل منزل و یا در خارج، سر و صدا ایجاد خواهد کرد. اگر دستگاه اصولا پر صدا باشد ممکن است آرامش حیاط خانه یا بالکن را بر هم زده و یا مانع استراحت فرزندانتان شود.

میزان صدای بخشهای خارجی دستگاه با واحد "بل" سنجیده میشود که از 0 (تقریبا نامحسوس) تا 10 (بسیار بلند) درجه بندی شده اند. صدای بیشتر سیستمهای تهویه مطبوع در حدود 8 تا 9 بل است و کم صداترین واحد ممکن، 6.8 بل درجه بندی شده است.

شاید تفاوت این اعداد چندان زیاد به نظر نرسد اما یک واحد 9 بل، ده مرتبه پر صداتر از واحد 8 بلی است. به عبارت دیگر، یک واحد 9 بلی به اندازه ده واحد 8 بل که همزمان روشن باشند، صدا تولید میکند.

ویژگیهای آرامش بخش

بعضی از سیستمهای تهویه مطبوع دارای بخشهای خاصی هستند که آسایش بیشتری برای شما فراهم میکنند. برای مثال دو سرعته بودن دستگاه میتواند با کار در سرعت پایین، در حدود 50% کمتر برق مصرف کند و برای رسیدن به دمای ثابت، کمتر روشن و خاموش شود. هنگام خرید، به وجود چنین امکاناتی توجه کنید. توجه کنید که امکانات جانبی هر دستگاه، مطابق با نیازهای شما باشد و واقعا برایتان کاربرد داشته باشد.

انتخاب اندازه مناسب

یکی از مهمترین نکات، اندازه دستگاه است. اگر خانه بزرگی دارید، به تهویه مطبوعی نیاز دارید که تمام آنرا خنک کند. اما به یاد داشته باشید که لزوما دستگاه بزرگتر، بهتر نیست. یک دستگاه بیش از حد بزرگ، فضا را به سرعت خنک میکند و قبل از اینکه امکان رطوبت گیری از هوای تصفیه شده را به دست بیاورد، خاموش میشود. به این ترتیب رطوبت محیط بالا رفته و کپک و قارچ در گوشه و کنار خانه رشد خواهند کرد.

بهتر است با داشتن اطلاعات مهمی چون متراژ خانه، بلندی یا کوتاهی سقف و همچنین تعداد و اندازه پنجره ها به فروشنده مراجعه کنید و از او بخواهید که با احتساب تمام این موارد، بهترین اندازه را به شما معرفی کند. در ضمن فراموش نکنید که برای نصب تهویه مطبوع هرگز شخصا اقدام نکنید (مگر اینکه اصلا در کار نصب آن باشید) و از یک شخص متبحر کمک بگیرید.

در هنگام نصب، تکنیسین مذکور را به نکاتی از منزل –مانند سقف کاذب، دیواری که بعدا اضافه شده و مانند اینها- آشنا کنید تا او بهتر بتواند به شما کمک کند.

طراحی هواساز

برای انتخاب دستگاه هواساز نیاز به اطلاعات زیر می باشد :

1- بارهای سرمایی و گرمایی کلی ساختمان (اگر برای ساختمان بیش از یک هواساز استفاده می شود باید سهم هر هواساز از بارهای سرمایی و گرمایی کلی مشخص شود).

2- حجم هوایی که در واحد زمان از هواساز عبور می کند

3- افت فشار استاتیکی طولانی ترین مسیر کانال یا هد استاتیکی فن

با اطلاعات فوق و مراجعه به کاتالوگ کارخانه سازنده مدل دستگاه و سپس سایر مشخصات دستگاه مانند : نوع فیلترها ، ظرفیت حرارتی کویل پیش گرم کن و اینکه با بخار آب یا آب داغ گرم می شود ، ظرفیت حرارتی کویل گرم کننده و اینکه با بخار یا آب داغ گرم می شود ، ظرفیت رطوبت زن (اگر از نوع بخاری است پوند در ساعت بخار و نیز فشار بخار که اغلب 15 پاوند بر اینچ مربع است) ، قدرت موتور بادزن و غیره تعیین می شوند .

همانگونه که اصطلاح بکار برده شده نشان می دهد، اجزاء اصلی که اساس واحد فن کویل را تشکیل می دهند، عبارتند از یک فن که تولید جریان هوا می کند و یک کویل آب سرد کننده یا انبساط مستقیم که هوا را سرد و رطوبت زدایی می نماید. معمولا متعلقاتی چون کویل گرمایش، رطوبت زن و بخش فیلتر نیز در اختیار قرار می گیرند تا در صورت لزوم اهداف باقیمانده تهویه مطبوع را برآورده سازند .اجزا مورد نیاز ممکن است در درون محفظه پیش ساخته ای که بشکل کابینت می باشد نصب گردند.

چون چنین تجهیزاتی برای اتصال به یک دستگاه غیر قابل انتقال طرح و ساخته شده اند، نمی توان  آنها را جزو تجهیزات فن کویل به حساب آورد. در عین حال بدلیل تشابه بین کاربرد تجهیزات کویل اسپری با تجهیزات فن – کویل این تجهیزات در این بخش مورد بحث قرار گرفته اند .

تفاوت کاربرد و طرح این تجهیزات به همان شکلی که در واقعیت وجود دارد ذکر خواهد شد .

تفاوت فیزیکی واحدهای فن کویل یک منطقه و چند منطقه در محل نصب فن نسبت به کویل سرمایش است . در واحد یک منطقه ای فن در پایین دست کویل سرمایش نصب می گردد ، بنابراین غالبا این واحد را واحد مکشی می نامند . یک واحد چند منطقه ای را می توان واحد دهشی نامید ، زیرا فن در بالا دست کویل قرار دارد . استفاده از فنی که مجهز به پخش کننده باشد، در تبدیل فشار سرعت به فشار استاتیکی کمک کرده و افت انرژی را نیز به حداقل می رساند .

واحدهای فن کویل با هر دو نوع پره خم به جلو و خم به عقب تولید می شوند. فن هایی که دارای پره های خم به جلو هستند، برای چنین مصارفی مناسبند، زیرا اینگونه فن ها نسبت به سایر انواع فن در سرعتهای پایین تری کار می کنند. ساختمان چرخ اینگونه فن ها سبک تر، کم حجم تر و ارزانتر از پره های خم به عقب می باشد. چون سرعت این فن ها کم است ، می توان از محورهای طولانی تر استفاده کرد .

کاربرد تجهیزات تهویه مطبوع متاثر از مشخصه های بار سرمایش فضای مورد نظر و میزان کنترل لازم برای درجه حرارت و رطوبت آن است .

واحد یک منطقه ای بطور موثرتری بارهای فضایی که دارای مشخصه های نسبتا ثابت یا بارهایی با تغییرات یکنواخت است را جبرانمی کند . مثال ایده آل چنین فضایی یک اتاق بزرگ است . در عین حال استفاده از این سیستم برای کاربردهای چند اطاقه نیز عملی است ، مشروط بر اینکه تغییرات بار د رتمام اطاقها مشابه بوده و به یک نسبت باشد . اگر لازم باشد میتوان با قرار دادن کنترل به طریق گرمایش مجدد یا کنترل حجم هوا در کانالهای انشعابی سیستم منطقه ای بوجود آ ورد .

در کاربرد چند اتاقه که مولفه هایی بار تابعی از زمان بوده و بطور مستقل از یکدیگر تغییر می کنند، دستگاه چند منطقه ای که دارای یک فن باشد، قادر است کنترل خاص هر منطقه را انجام دهد . برای اینگونه بارها استفاده از واحد چند منطقه ای ارزانتر از واحد یک منطقه ای که در کانالهایش از کویلهای گرمایش مجدد استفاده شده باشد، خواهد بود.

چون واحد چند منطقه ای این امکان را می دهد که در هنگام بار جزئی هوای تازه از اطراف کویل سرمایش بای پس شود . از این واحد بویژه در مواردی که نسبت حرارت احتیاج به کنترل رطوبت باشد، می توان یک کویل پیش سرمایش را در کانالی که حداقل هوای تازه را تامین می کند قرار داد.

واحد استاندارد فن کویل فقط کنترل محدود درجه حرارت را عملی می کند . کنترل مقدار رطوبت را می توان با افزودن یک واحد رطوبت زن ، همانند واحدهای اسپری آب شهر ، که بصورت آماده نصب عرضه می شوند، انجام داد. در عین حال اگر در کاربردی نیاز باشد که رطوبت دقیق تر کنترل شود،استفاده از واحدهای کویل اسپری یا واحد فن کویل اسپری مناسب تر خواهد بود.

از تجهیزات کویل اسپری می توان در تابستان برای سرمایش و رطوبت زدایی ، در زمستان برای رطوبت زنی و در فصول معتدله برای سرمایش تبخیری استفاده کرد.

ترجیح داده می شود که این تجهیزات در کاربردهایی که بایستی رطوبت نیز کنترل گردد از قبیل فرآیندهای صنعتی، بیمارستان ، موزه ها و کتابخانه بکار برده شود. می توان تجهیزات کویل اسپری را به گرمکن آب اسپری تجهیز کرد تا امکان سرمایش و گرمایش را همزمان با رطوبت زنی بوجود  آورد .

طراحی فن کویل

انتخاب دستگاه فن کوئل

برخی از طراحان هنگام انتخاب فن کویل هایی که کلید کنترل دور (3 سرعته)دارند . ظرفیت سرمایش اسمی در سرعت متوسط را مبنا می گیرند. این امر موجب افزایش ضریب اطمینان دستگاه و ارامتر کار کردن ان خواهد شد زیرا هنگامی که فن کویل در دور زیاد کار کند ظرفیت حرارتی ان افزایش خواهد یافت.
وقتی هوای تازه قبلآ توسط سیستمهای مرکزی (هوارسان)تا درجه حرارت حدود 70

سرد یا گرم شده باشد فن کویل ها باید فقط بارهای سرمایی و گرمایی فضای مورد نظر را تامین کنند.

 سیم کشی فن کویل

معمولآ موتور بادزن فن کویلها از نوع موتورهای کوچک خازن دار یا قطب کوجک سایه ای و مجهز به محافظت در مقابل اضافه بار شدن هستند. توان مصرفی بزرگترین فن کویلها (حتی در سرعت زیاد)به ندرت از 30 تجاوز میکند وجریان راه اندازی انها از 2.5 تجاوز نخواهد کرد. درطراحی مدار سیم کشی باید مقررات ملی و محلی توجه شود. معمولآ سیستم سیم کشی فن کویلها از سیستم روشنایی مجزا است.

کنترل ظرفیت فنکویل

کنترل ظرفیت فن کویل میتواند توسط تغییر مقدار گذر اب درون کویل کنار گذر کردن هوا از اطراف کویل تغییر سرعت بادزن و یا ترکیبی از این روشها انجام شود. مقدار گذر اب توسط ترموستاتی که در مسیر هوای برگشت یا روی دیوار نصب می آگردد کنترل می شود کنترل سرعت بادزن می تواند از نوع دستی خودکار باشد.

معمولآ کنترل خودکار بصورت روشن- خاموش است و انتخاب سرعت بصورت دستی انجام می شود .دربرخی از فن کویلها از موتورهای دور متغیر برای تنظیم سرعت استفاده می گردد.

وقتی کنترل ظرفیت فن کویل از طریق کنترل سرعت بادزن انجام می شود ترجیحآ از ترموستات اتاقی استفاده کنید استفاده از کنترل روشن – خاموش برای بادزن مناسب نیست زیرا:

1-       معمولآ تغییر سطح صدای حاصل از بادزن بیشتر از صدای مداوم انازار دهنده خواهد بود و

2-       الگوی گردش هوا در اتاق بسیار متغیر خواهد بود.

سیستمهای تهویه نمایشگاه و سالن های مرتبط

نمایشگاه های بزرگ و سالن های مرتبط با آن ها اغلب به منظور ارایه آخرین دستاوردها، ارایه ایده های نوین و فراهم کردن بستری مناسب برای فروش محصولات مختلف برگزار می شوند . به طور کلی عملیات احداث این سالن ها گاهی چندین سال به طول می انجامد. همچنین کاربری آن ها به گونه ای است که اغلب برای چندین سال به طول می انجامد. همچنین کاربری آن ها به گونه ای است که اغلب برای چندین ماه و گاهی برای دوره های چند ساله فعال هستند.

گاهی اوقات نیز در مرحله طراحی سازه این سالن ها احتمال تغییر کاربری در آینده نیز در نظر گرفته می شوند . لازم به ذکر است که نمایشگاهها و سالن های نمایشی که در آن از تیرهای موقت ، سایبان های پیش ساخته و یا چادر به عنوان سقف استفاده می شود تنها برای دوره های چند روزه و یا چند هفته ای مورد استفاده قرار می گیرند . بنابراین این دسته از سالن های نمایش در این بخش موضوع بحث قرار نمی گیرند چرا که در این دسته از نمایشگاهها به ندرت اصول معماری و مهندسی رعایت می شود.

معیارهای کلی طراحی

بطور معمول مسوولیت بررسی آیین نامه ها و قوانین مرتبط با تاسیسات مورد استفاده در نمایشگاهها نیز بر عهده یک تیم مشاوره خواهد بود . رعایت این آیین نامه ها تضمین کننده عملکرد صحیح سیستم ها و دریافت خروجی مورد نظر خواهد بود . در نمایشگاههایی که تنها در فصل بهار یا پاییز فعال هستند نیاز به گرمایش و سرمایش سالن بسیار کمتر از نمایشگاههایی است که فعالیت آن ها با اوج گرما و سرمای تابستان و زمستان مقارن است. بنابراین اندازه سیستم های تهویه مطبوع مورد نیاز در نمایشگاههای گروه اول در مقایسه با سیستم های تهویه مطبوعی که باید در نمایشگاههای گروه دوم مورد استفاده قرار گیرند کوچک تر خواهد بود. بنابر این در هنگام طراحی اولیه سیستم تهویه مطبوع این دسته از سالن ها، آگاهی دقیق از کاربری و زمان برگزاری نمایشگاه از اهمیت زیادی برخوردار است.

وضعیت حضور افراد

ساختمان هایی که به عنوان سالن نمایش استفاده می شود معمولاً پذیرای انبوهی از جمعیت هستند که در ساعت های بازدید تعیین شده از قسمت های مختلف ساختمان بازدید می کنند . موضوعی که در هنگام طراحی سیستم باید مورد توجه قرار گیرد ، آن است که هیچ یک از بازدید کنندگان برای مدت زمان طولانی در یک محل ثابت نمی مانند و پیوسته در حال حرکت به نقاط مختلف نمایشگاه هستند . بنابراین هرچه زمان توقف بازدیدکنندگان از محل نمایشگاه کوتاهتر باشد، امکان انحراف عملکرد سیستم تهویه مطبوع از شرایط بهینه تامین آسایش بیشتر خواهد شد . همچنین یکی دیگر لز موضوعاتی که طراحی سیستم تهویه مطبوع را تحت تاثیر قرار می دهد نوع لباسی است که بازدیدکنندگان و افراد حاضر در سالن بر تن دارند.

پاکیزگی هوا

بازده فیلترهای مورد نیاز برای هر یک از سالن های نمایشگاه برمبنای ماهیت و کاربری سالن تعیین می شود. ازآنجایی که مدت زمان برگزاری نمایشگاه ها اغلب کوتاه است ، فیلترهای مورد استفاده در سیستم تهویه مطبوع این سالن ها باید تا حد امکان ارزان قیمت باشد. درصورت امکان فیلترهای مورد استفاده باید به گونه ای انتخاب شوند که درمدت زمان برگزاری نمایشگاه نیازی به تعویض نداشته باشند . به طور کلی بر مبنای استانداردASHRAE52.1 بازده فیلترهای مورد استفاده در سالن های نمایشگاه نباید از 30درصد بیشتر باشد.

قابلیت اجرای سیستم

در صورت عدم استفاده از سیستم تهویه مطبوع مرکزی ، کله تجهیزات نصب شده در ساختمان های مختلف باید قابلیت کار در مدت زمان برگزاری نمایشگاه را داشته باشند. طراحی و نصب این سیستم ها باید به گونه ای انجام شود که حداقل فضای ممکن اشغال گردد.

در مواقعی که امکان آن وجود داشته باشد به منظور جلوگیری اجرای سیستم های مختلف برای گرمایش و سرمایش محیط تماما توسط سیستم های تمام هوا تامین شود. به این ترتیب دیگر نیازی به سرد کردن محیط با استفاده از سیستم کانال و لوله کشی مجدد برای تامین گرمایش و یا به کارگیری سیستم های تشعشعی نخواهد بود. استفاده از پرده های هوایی در مقیاس گسترده می تواند تا حد زیادی موجب ساده شدن طراحی سازه ساختمان شود وتاحد زیادی هزینه های کلی طراحی و اجرای سیستم را کاهش خواهد داد.

در مواقعی که نیاز به سیستم های گرمایشی و سرمایشی به صورت همزمان وجود دارد ، می توان از یک پمپ حرارتی برای تامین گرمایش و سرمایش مورد نیاز استفاده کرد. یکی از مزایای به کارگیری پمپ حرارتی ، هزینه نسبتا پایین آن در مقایسه با سیستم های حرارتی به موارد متعددی از جمله مشخصات ساختمان ، بار ناشی از تاسیسات روشنایی و تعداد افراد حاضر در ساختمان بستگی خواهد داشت. درصورتی که در نزدیکی محل پروژه چاه و یا منبع آب مناسبی موجود باشد، امکان بهره برداری اقتصادی از پمپ های حرارتی منبع هوایی نیز فراهم خواهد شد.

تالارهای و راهروهای اصلی

به طور کلی کاربری کاربری تالارها و راهروهای اصلی ساختمان ها را می توان درموارد زیر خلاصه کرد:

1-       متصل کردن ساختمان های مختلف به یکدیگر .

2-       نوع بخشیدن به ساختار کلی مجموعه از دیدگاه معماری که معمولا به عنوان محلی برای استراحت، گلخانه ، ذخیره اکسیژن ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد.

3-       به عنوان روشی برای افزایش بهره وری از روشنایی طبیعی و صرفه جویی در مصرف انرژی .

دما، رطوبت وتعداد ساعت های استفاده از تالارهای و راهروهای اصلی ساختمان به طور مستقیم با مشخصات و کاربری ساختمان های مجاور آن ها در ارتباط است. دیوارهای شیشه ای و پنجره های رو به آسمان از جمله ساختارهای متداولی هستند که در تالارها و راهروهای اصلی ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند. یکی از ویژگی های بارز راهروهای اصلی ساختمان محدود بودن مساحت و زیاد بودن حجم کلی آن هاست. شرایط دما و رطوبت، چگونگی توزیع هوا ، تاثیر متقابل آن ها از ساختمان های مجاور و بارهای ناشی از نفوذ تدریجی هوا به داخل ساختمان از جمله نکاتی است که در هنگام طراحی سیستم تهویه مطبوع تالارها و راهروهای اصلی ساختمان باید در نظر گرفته شود.

سیستم های گرمایش تشعشعی پیرامونی (مانند سیستم های گرمایش تشعشعی سقفی ، سیستم های لوله ای دیواری و سیستم های تشعشعی کفی) یکی از سیستم های متداول مورد استفاده در تالارها و راهروها ی اصلی ساختمان به شمار می روند . به طور معمول سیستم های تهویه مطبوع مورد استفاده در این قسمت از ساختمان باید قابلیت گرمایش ، سرمایش و کنترل دود ر ا داشته باشند . چگونگی توزیع هوا در راستای پنجره ها و نورگیرها ی سقفی باید به گونه ای باشد که قابلیت کنترل انتقال حرارات و جلوگیری از تقطیر بخار آب موجود در هوا را داشته باشد. با استفاده از روش هایی مانند ارسال هوای رفت کم به داخل محیط و باز گرداندن هوای برگشت زیاد می توان با مشکلاتی از قبیل لایه لایه شدن هوا و تاثیر دود کشی مقابله کرد. طراحی برخی از تالارهای و راهروهای اصلی ساختمان به گونه ای است که درآن ها برای کنترل مشکلاتی مانند انتقال حرارت، تقطیر بخار آب موجود در هوا، لایه لایه شدن هوا و تاثیر دود کشی، از ترکیب روش هایی مانند هوای رفت کم و زیاد و برگشت هوای زیاد و کم استفاده می شود. مصرف انرژی تالارها و راهروهای اصلی ساختمان را می توان با نصب شیشه های دو یا سه جداره و ایجاد حفره های حرارتی بین داخل و خارج ساختمان به میزان قابل توجهی کاهش داد. از دیگر روش های کاهش انرژی مصرفی این بخش از ساختمان می توان به استفاده از سایبان یا کرکره های خارجی یا داخلی اشاره کرد.

یکی از ویژگی های منحصر به فرد راهروهای ارتباطی ساختمان چشم انداز گسترده ای است که از نمای خارج به همراه خواهند داشت. همچنین میزان رطوبت این بخش از ساختمان معمولا بین 10تا 35در صد نگه داشته می شود. همچنین مساله دیگر ی که باید در هنگام طراحی سیستم مورد توجه قرار بگیرد آن است که هوای گرم وسرد نباید به صورت مستقیم به سمت تجهیزات و گیاهانی که در این قسمت از ساختمان نگهداری می شوند هدایت شود.

راهنمای انتخاب کولر گازی اسپلیت (دو تکه)

اگر در یک منطقه‌ی گرمسیری یا بسیار مرطوب زندگی می‌کنید، استفاده از کولر گازی یکی از انتخاب‌های معمول برای بهبود کیفیت هوا است. همان‌طور که در پست بازسازی گفتم، شخصا وقتی بازار ایران و کاتالوگ‌های سازندگان را بررسی کردم، اطلاعات فنی فروشنده‌ها و حتا سازندگان و تکنیسین‌ها بسیار مغشوش و ناقص بود. بنابراین نتیجه‌ی بررسی محصولات و فناوری‌های موجود را اینجا می‌نویسم، شاید به درد کسی بخورد.

پارامتر‌های مهم در انتخاب کولر

1-      برآورد ظرفیت مناسب مهمترین عامل، مساحت فضای محصوری است که قرار است کولر شما آن را خنک کند. ظرفیت خنک کنندگی کولرهای گازی معمولا با  BTU (و گاهی با کیلووات) سنجیده می‌شود. روش‌های متعددی برای محاسبه‌ی ظرفیت وجود دارد. این یک روش ساده و این یکی یک روش دقیق‌تر است.

سازنده‌ها معمولا ظرفیت خنک کنندگی کولر را در دمای متعارفی (25 درجه سانتیگراد) قید می‌کنند. توجه کنید که هرچه دمای هوای محیط بیرون بالاتر باشد، ظرفیت خنک کنندگی کولر شما کم‌تر می‌شود.
استفاده از تجارب دیگران در محیط‌های مشابه بسیار کارساز است.

2-      نوع کمپرسور کمپرسور مهمترین قسمت کولر است. در حال حاضر سه تکنولوژی برای ساخت کمپرسور به کار می‌رود. جدول زیر ویژ‌گی‌های هریک را نشان می‌دهد:

 

نوع کمپرسور

تحمل حرارت

مصرف برق

میزان سر و صدا

توان

پیستونی (reciprocal)

+++++

+

+

کم و متوسط

اسکرول (scroll)

++++++

++++

+++++

بالا

روتاری (موشکی)

++

++++++

++++++

کم تا زیاد

نتیجه می‌گیریم:

-  اگر در یک منطقه‌ی گرمسیری زندگی می‌کنید و به توان خنک کنندگی بالا (بیش از 24000btu) نیاز دارید، کمپرسورهای اسکرول بهترین انتخاب هستند.
 -
اگر در یک منطقه‌ی گرمسیری زندگی می‌کنید و به توان خنک کنندگی بالا (بیش از 24000btu) نیاز ندارید، کمپرسورهای پیستونی بهترین انتخاب هستند. چنانچه کولر را در محلی نصب می‌کنید که تابش مستقیم آفتاب ندارد و هوا بخوبی در آن جریان دارد، کمپرسورهای روتاری (از نوع تروپیکال) گزینه‌ی مناسبی هستند.
 -
اگر در یک منطقه‌ی معتدل مرطوب زندگی می‌کنید، کمپرسورهای روتاری گزینه‌ی مناسبند.

3- برند و کشور سازنده‌ی کولر  سراغ برند‌هایی بروید که امتحان خود را پس داده‌اند.

4- برند و کشور سازنده‌ی کمپرسور کولر این یکی به اندازه‌ی قبلی مهم است. آمریکا و آلمان از خوشنام‌ها هستند. هر چند طولی نمی‌کشد که بیشتر ظرفیت تولیدشان را به خاورمیانه (مصر و عربستان و امارات) و آسیای جنوب شرقی منتقل کنند.

5-  گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش بی‌نیاز از توضیح. مطمئن شوید شرکت معتبری کولر شما را ضمانت می‌کند و در شهرتان نماینده‌ی خدمات پس از فروش دارد.

6-      ویژگی‌ها و امکانات جانبی کولرهای اسپلیت غالبا ویژگی‌ها و امکانات جانبی متنوعی دارند. مثلا می‌توانند دمای محیط را وقتی که به خواب می‌روید کم کم بالا بیاورند تا صبح به راحتی از رختخواب کنده شوید. فیلترهای گوناگون دارند که گرد و غبار و باکتری محیط را حذف می‌کنند. به هوا ازن می‌زنند تا به آن طراوت هوای پس از باران بدهد و ...

سیستمهای پیشنهادی تهویه مطبوع در بیمارستان

فضاهای اصلی بیمارستان شامل اتاقهای عمل، ریکاوری ، کتابخانه ، آمفی تئاتر ، سالن غذاخوری ، اتاقهای بستری کلینیک ، آزمایشگاهها ، اتاق پزشکان ، پرستاران و اتاقهای اداری و ... می باشند.

معمولا برای تامین  از دو سیستم استفاده می کنیم که به شرح زیر است :

سیستم اول :

 سیستم پیشنهادی جهت گرمایش و سرمایش اتاقهای بستری ، کلینیک ، اتاق پزشکان و پرستاران و اتاقهای اداری استفاده از سیستم فن کویل با توزیع هوای تازه مرکزی است . در این سیستم بار سرمایی و گرمایی تماما توسط فن کویل جبران می شود و هوای مورد نیاز برای هر فضا توسط یک دستگاها هواساز مرکزی تهیه و توسط شبکه کانال کشی به داخل اتاقها توزیع می شود به عبارت دیگر چون هوای تازه توسط هواساز جداگانه تامین می شود در نتیجه می توان این هوا را از لحاظ دما و رطوبت و تمیزی کاملا کنترل کرد . معمولا هوای تازه را روی فیلترهای مخصوص عبور داده و به شرائط هوای داخل اتاق می رسانیم . بزرگترین حس این سیستم کنترل موضعی دمای اتاق است که توسط ترموستات انجام می شود، ارتباط ترموستات با موتور فن کویل است که به آن فرمان روشن و خاموش می دهد . همچنین میزان هوای تازه که ایجاد فشار مثبت می کند قابل کنترل است .

شایان ذکر است که بایستی برای هر اتاق از فن کویل سقفی که در بالای درب ورودی نصب می شود استفاده نمود، مزیت استفاده از فن کویل سقفی این است که اولا از دسترس به دور است و ثانیا فضای داخل اتاق را اشغال نمی کند . کانال هوای تازه نیز یا مستقیم هوا را به داخل اتاق می رساند و یا به فضای هوابندی شده پشت فن کویل ختم می شود.

سیستم دوم :

 سیستم پیشنهادی جهت گرمایش و سرمایش اتاق های عمل و ریکاوری و اتاقهای زایمان و جراحی استفاده از هوارسان چند منطقه ای است اصولا استفاده از هوارسان های چند منطقه ای برای فضاهایی پیشنهاد می گردد که دما و رطوبت نسبی فضاهای مجاور یکسان باشد به عبارت دیگر بخواهیم دما و درصد رطوبت نسبی هر اتاق بطور جداگانه قابل کنترل و تنظیم باشد.با توجه به اینکه اتاقهای عمل با صددر صد هوای تازه کار می کنند ، هواسازهای اتاق عمل دارای دمپر هوای برگشت نمی باشد و فقط دارای یک ورودی جهت هوای تازه می باشند . در هواسازهای چند منطقه ای معمولا دو کویل سرد و گرم به طور موازی در آن قرار دارد . طرز عمل هواساز بدین صورت است که مثلا در تابستان هوای بیرون وارد هواساز می گردد این هوا از دو مسیر مجزا یکی از روی کویل سرد عبور کرده و سرد می شود و مسیر دوم از روی کویل گرم که معمولا در تابستانها خاموش است عبور کرده و درواقع بدون تغییر به انتهای هواساز می رسد در انتها محل خروج این دو هوا توسط دو دمپر مجزا یکی برای هوای سرد و دیگری برای هوای گرم مخلوط میگردد و توسط یک شبکه کانال کشی مجزا و جداگانه به طرف فضای موردنظر هدایت می شود . کنترل دمای داخل اتاق توسط ترموستات انجام می شود و در صورت نیاز به کنترل دما در داخل فضا ترموستات به دمپرهای مربوطه فرمان  می دهد که به چه نسبت باز و بسته شوند تا دمای اتاق تنظیم گردد . معمولا این هواسازها دارای کویل پیشگرمکن می باشند همچنین جهت کنترل درصد رطوبت نسبی در زمستانها مجهز به رطوبت زن بخار می باشند .در اینجا لازم است به این نکته اشاره شود که برای گرمایش و سرمایش فضاهایی مانند آمفی تئاتر و کتابخانه و سالن های غذاخوری بیمارستان نیز از هواساز یک منطقه ای که دارای دمپر هوای برگشت نیز می باشند استفاده می کنیم.

تهیه شده توسط سعید میرزایی

 


 
 
٢-٢ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱٠:۳۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/۳
 

بخش دوم-2

٢-٢

توضیح بعضی از سیستم های تهویه مطبوع معرفی شده قبلی

هواساز

هدف از ساختن دستگاه هواساز تامین این هوای مطبوع و سالم، با دما و رطوبت مناسب می باشد. این دستگاه از سیستمهای اصلی تهویه مطبوع می باشد که بعنوان یک وسیله واسطه بین چیلر، بویلر با کانال هوا قرار می گیرد.

این دستگاه از لحاظ شماتیک خیلی شبیه به ایرواشر است. فقط بعلت اضافه شدن چند جزء به آن بزرگتر می باشد. سیستم کاری این دو دستگاه نیز خیلی شبیه به هم است، بطوریکه در بعضی اوقات در مجلات و کتابها ایندو را در کنارهم، با یک مکانیزم درنظر می گیرند. هوای تمیز و پاکیزه از هردوی این دستگاهها بعنوان دستگاه تهیه هوای مطلوب و مطبوع کسب می شود ولی تفاوتی که از لحاظ فنی می توان در این دو دستگاه درنظر گرفت این است که سیستم خنک کنندگی در ایرواشر بصورت تبخیری است درصورتیکه در هواساز از پکیج خنک کن یا چیلر(جذبی آبی) میباشد. همچنین برای گرم کردن هوا نیز از بویلر استفاده می شود که جهت استفاده از هر دو دستگاه، برای گرمایش به آن نیازمند خواهیم بود.

برای استفاده از دو سیستم چیلر و بویلر باید لوله کشی از ایندو به کوییلهای سرد وگرم هواساز انجام شود. این کوییلها بصورت یک لوله رفت به رنگ قرمز و یک لوله برگشت به رنگ آبی برروی بدنه دستگاه مشخص است که با وصل کردن لوله های بویلر و چیلر بوسیله مهره ماسوله به آن مورد استفاده قرار می گیرد.

آب جریان یافته در کوییلها پس از تبادل حرارتی با هوا به سمت دستگاه اولیه(چیلر بویلر) برمی گردد. علاوه بر گرما و سرما بنابر سفارش مصرف‌کننده می توانیم رطوبت زن را نیز به میزان دلخواه رطوبت با نصب افشانکها به دستگاه اضافه کنیم. در قسمت اول این دستگاه از فیلترهای فلزی برای گرفتن ذرات درشت تر و در قسمت بعد از فیلترهای مدیا یا فیلترهای الیاف شیشه ای بهم پیوسته به ضخامت 5 الی 10 سانتی متر استفاده می کنند و همینطور افیشنسی فیلترها را بالاتر می برند تا در قسمت آخر فیلترهای هپا و اولپا را بکار می گیرند.

دستگاه تهویه مرکزی (هواساز) از بخشهای اصلی فیلتر ، فن ، کویل های گرمایی و سرمایی ، رطوبت زن و تجهیزات کنترلی تشکیل می شود . کویل های گرمایی معمولا با آب داغ ، بخار و برق عمل می کنند . کویلهای سرمایی با آب مبرد (chilled water) و یا مستقیما با یک ماده مبرد کار می کنند . در حالت دوم کویل دستگاه هواساز اواپراتور یک سیستم تبرید می باشد . با تنظیم های مختلف بخش های گرمایی ، سرمایی ، رطوبت زن و غیره در مجموعه دستگاه هواساز می توان سیستم های مختلف تهویه مطبوع را برای پروژه های با شرایط متفاوت طراحی نمود . دستگاه هواساز معمولا با دو کانال ؛ رفت و برگشت هوا به داخل ساختمان و به وسیله یک کانال به هوای تازه خارج ارتباط دارد دستگاه هواساز با تنظیم دما و رطوبت و همچنین تامین هوای تازه و فیلتر کردن آن عمل تهویه مطبوع تابستانی و زمستانی را انجام می دهد . هوای برگشتی از اتاقها با هوای تازه در محفظه اختلاط دستگاه مخلوط شده و سپس از کویل های سرمایی یا گرمایی و رطوبت زن (معمولا در زمستان) عبور می کند . سرعت عبور هوا از کویل حدد 500 فوت بر دقیقه است . فرآیند رطوبت زنی به وسیله پاشش آب از افشانک ها یا شبکه بخار و فرآیند رطوبت گیری توسط کویل سرد انجام می شود . کنترل دما به دو صورت می تواند انجام شود : روش اول با استفاده از شیر سه راه برقی یا موتوری که روی لوله رفت و برگشت کویل نصب شده و به وسیله ترموستاتی که در کانال برگشت هوا به هواساز نصب می شود ، عمل قطع و وصل و یا کم و زیاد کردن جریان آب انجام می گیرد . در روش دوم به وسیله ترموستات نصب شده در اتاق یا راهرو یا مکان مناسب دیگر (مانند حالت فن کویل) به فن دستگاه هواساز فرمان خاموش و روشن داده می شود . سیستم کنترل لازم است به گونه ای طراحی شود که ابتدا مجموعه ترموستات کانالی و شیر سه راهی عمل نماید و سپس در مرحله بعد در صورت لزوم ترموستات اتاقی به بادزن دستگاه دستور دهد .

دستگاههای هواساز که از ورق گالوانیزه ساخته می شوند ، با توجه به شرایط مکانی و موقعیت نصب ممکن است قائم و یا افقی ساخته شوند . دستگاه هواساز به صورت یک منطقه ای و یا چند منطقه ای طراحی و ساخته می شوند . در نوع یک منطقه ای تمام بخش های ساختمان که تحت پوشش آن است با شرایط یکنواخت دما و رطوبت هوادهی می شود و در نوع چند منطقه ای به کمک دمپرهای مخصوص امکان هوادهی با دما و رطوبت های مختلف به مناطق متفاوت وجود دارد .

بعد از توضیح کلی دستگاه به تشریح جزء به جزء می پردازیم:

ابتدا بلوئر توسط الکتروموتور چرخانده می شود. با چرخش الکتروموتور شفت بلوئر و به تبع آن پره های قرار گرفته برروی محور می چرخند. با چرخش بادبزن هوا از ابتدای ورودی دستگاه وارد سیستم می شود. در قسمت ورودی از دریچه و دمپر قابل حرکت و تنظیم شدنی استفاده شده است. هوا پس از عبور از دریچه و دمپرها به فیلتر می رسد. این فیلترها نیز بطوریکه در بالا گفته شد از افیشنسی پایینتر به افیشنسی بالاتر، پشت سرهم قرار می گیرند تا به ترتیب ذرات درشت ازقبیل گرد وغبار تا میکروبها، باکتریها و حتی ویروسها را تصیفه کنند. به این ترتیب برای گرفتن هر اندازه ذره یک فیلتر از جنس به خصوصی بهره گرفته شده است.

برای تصفیه ذرات درشت تر از فیلترهای فلزی که قابلیت شستشو را دارند استفاده شده است که اوپراتور می تواند بعد از مدتی کار سیستم، این فیلترها را درآورده و تمیز کند. در مراحل آخر تصفیه از فیلترهای هپا و اولپا(قبلا گفته شد) استفاده می شود که ایندو از جنس بوروسیلکات و با افیشنسی 3/0 میکرون در هپا و 12/0 میکرون در اولپا میباشد.

با این توضیحات متوجه می شویم که هوای خروجی از فیلترها بالای 99% تصفیه شده است که این دقت در تصفیه در مکانهایی مانند داروخانه ها یا بیمارستانها(که دارای اتاقهای عمل، CCU ، ICU و . . . می باشند) دارای اهمیت حیاتی می باشند. چون سیستم توزیع این دستگاه بصورت کانال کشی هوا می باشد و هوای برگشتی از اتاقها به سیستم بازمی گردد،‌ این هوا با عبور از فیلترها کاملا تصفیه می شود و دیگر نگرانی از بابت وجود ویروس یا باکتری که از اتاقها وارد سیستم شده است وجود نخواهد داشت.

بعد از فیلتراسیون کامل هوای کشیده شده به دستگاه، می توان عمل رطوبت زنی را روی آن انجام داد که این عمل دقیقا شبیه به مکانیزم بکار رفته در ایرواشر می باشد. سپس هوای تمیز و مرطوب به قسمت کوییل آب سرد می رسد که در این قسمت هم می توان از یک پکیج خنک کن یا یک سیکل تبرید گازی استفاده کرد که اواپراتور آن درون محفظه انتقال هوا قرار داده شده است و هم می توان از یک کوییل آب سرد استفاده کرد که این آب توسط چیلر تامین می‌شود.

این آب تولید شده بوسیله لوله، به رفت و برگشت کوییل سرد که در بدنه دستگاه مشخص شده جریان می یابد.

در مواقعی که محل مورد نظر دارای چیلر نباشد، فقط باید از دستگاه هواساز دارای سیکل تبرید استفاده کرد. بطوریکه کلیه اجزای آن قابل اسمبل(مونتاژ ) است(توسط کارخانه سازنده یا کاربر(.

هوا پس از گذشتن از کوییل سرد به کویل گرم وارد می شود که در این بخش نیز می توانیم هم از المنت حرارتی(مقاومت) و هم از آب گرمی که از بویلر تامین می شود، استفاده کنیم.

با استفاده از المنت حرارتی، مصرف انرژی الکتریکی افزایش خواهد یافت. ولی درجاییکه امکان استفاده از دیگ بویلر برای گرم کردن آب وجود ندارد مفید خواهد بود.

همانطورکه گفته شد، آب دیگ بویلر توسط لوله کشی به رفت و برگشت کویل آب گرم وصل می شود.

نکته:

-          سطح حرارتی کویل سرد حتما باید بیشتر از سطح حرارتی کویل گرم باشد و در طراحی ها باید به آن دقت کرد.

-         در مناطق خشک فقط استفاده از یک سیکل تبرید گازی در این سیستم جهت خنک کردن اتاقها پاسخگوی نیاز ما نیست زیرا تازمانیکه سیستم در حال کار میباشد رطوبت هوا نیزکاهش می یابد. این رطوبت درمجاورت کویل اواپراتور با رسیدن به درجه حرارت نقطه شبنم تقطیر می گردد. در نتیجه حتما باید از عمل رطوبت زنی در این مناطق استفاده کرد.

-         دریچه های هوای ورودی و هوای برگشت در اتاقک مخلوط یا میکسینگ باکس باهم آمیخته شده و بسمت فیلترها می روند. با این کار توانسته ایم از هوای تمیز برگشتی از اتاق هم استفاده کنیم

فرآیندهای داخل دستگاه هواساز عبارتند از

الف- گرم کردن هوا : این فرآیند به وسیله کویل گرمایی آب داغ یا بخار انجام می شود . با توجه به اینکه در این فرآیند مقدار رطوبت موجود در هوا تغییر نمی کند ، در روی منحنی رطوبی فرآیند با یک خط افقی (W) ثابت نشان داده می شود که در طول آن رطوبت نسبی کاهش و حرارت محسوس افزایش پیدا می کنند .(بهمین دلیل گفته می شود بخاری یا شوفاژ هوا را خشک می کند.

 ب- سرد کردن هوا : توسط کویل سرمایی که از داخل آن آب مبرد (تهیه شده در چیلر) یا آب نمک (آب مبرد باضافه نمک هایی مانند کلرور سدیم یا کلرورکلسیم که نقطه انجماد آب را تا حدود 10- درجه فارنهایت پایین می برند) و یا ماده مبرد (که در این صورت کویل سرمایی دستگاه هواساز ، اواپراتور یک چرخه تبرید است) ، عبور می کند . در روی منحنی رطوبی این فرآیند با یک خط افقی که به سمت چپ حرکت می کند ، نشان داده می شود . چنانچه فرآیند سردکردن ادامه پیدا کند ، در روی منحنی رطوبی به محور اشباع می رسد و چون سرمایش بیشتر موجب تقطیر آب می شود ، در روی محور اشباع پایین می آید .

ج- رطوبت زدن:  این فرآیند به وسیله پاشش آب یا بخار به داخل جریان هوا انجام می شود . در فرآیند پاشش آب حرارت محسوس کاهش و رطوبت نسبی افزایش پیدا می کند.

د- خشک کردن: این فرآیند عکس فرآیند رطوبت زنی است و می تواند به وسیله کویل سرمایی که دمای سطح آن پایین تر از دمای نقطه شبنم هوای عبوری می باشد ، صورت می گیرد یا اینکه هوا از روی املاح جاذب رطوبت مانند سیلیکات ها عبور داده شود . در تهویه مطبوع معمولا رطوبت گیری هوا به وسیله کویل سرمایی انجام می شود . در این فرآیند رطوبت نسبی هوا کاهش پیدا می کند.

تذکر: فرآیند فوق را می توان با پاشش آب سرد به داخل جریان هوا انجام داد . به عنوان مثال اگر دمای آب اسپری از نقطه شبنم هوای عبوری کمتر باشد عمل رطوبت گیری و عمل سرمایش با هم انجام می شود .

 

فن کویل ها

یک فن کویل تشکیل شده از کویل گرمایش و کویل سرمایش و بادزن و فیلتر هوای قابل تعویض یا قابل شستشو و تشتک تخلیه تقطیر اتو... دراین واحدها درجه حرارت گرمایش وسرمایش توسط ترموستات و مقدار رطوبت توسط هیومیدستات و مقدار هوا توسط بادزن و مقدار هوای تازه به روشهای متداول کنترل میشود .

کویلهای سرمایی و گرمایی از لوله ساده یا پره دار ساخته می شوند و در دو مورد کویلها محتاج نگهداری بوده و باید بدون منفذ و تمیز باشد

در صورتی که برای سرمایش مستقیم درون کویلهای مبرد جریان داشته باشد باید تمام اتصالات و لوله ها و خم ها از نظر نداشتن نشت در هر فصل مورد بازرسی قرار گیرد .

کویلهایی که در آنها آب جریان دارد لازم است به طور منظم هر چند وقت مورد بازبینی قرار گیرد که نشتی نداشته باشد. باید از یخ زدن آب درون کویل در فصل سرد جلوگیری کرد عمل حفاظتی مثبتی که در مورد کویلهای آب در معرض جریان هوا می توان انجام داد تخلیه کامل آب از داخل کویلها یا استفاده از محلول ضد یخ است وابستگی به پیش گرمایش برای افزایش دمای جریان هوا به بالاتر از نقطه انجماد اطمینان بخش نیست عوامل زیادی موجب دشواری تخلیه آب درون کویلها می شود کویلها با قطرهای قطور بازدهی بالایی ندارند و لوله ها باقطرهای کوچک نیز در صورتی که تراز باشند تخلیه کامل نمی شوند کویلها را نمی توان طوری طراحی کرد که تمامی لوله هایشان به سمت نقطه معین شیب داشته باشند .

آب را با دمیدن هوای کافی می توان از داخل کویل خارج کرد ۱۵۰ Cfm در فشار 5/0 اتمسفر آب را به نحو رضایت بخشی از ۳ کویل به طول ۱۰ فوت تخلیه می کند البته در صورتی که قطر دهانه اتصال دمنده هوا به همان اندازه لوله رساننده آب به کویلها بوده و دمش هوا حداقل نیم ساعت ادامه داشته باشد .

ضد یخ مناسب که طبق دستورالعمل کارخانه سازنده به آب اضافه می شود را می توان پس از تخلیه کویل در ظرف مخصوصی با رعایت اصول ایمنی برای کویل دیگر یا فصل سرد دیگر ذخیره کرد این کار را می توان تا وقتی که ضد یخ بیش از حد رقیق نشده باشد ادامه داد . معمولا برای این مورد از اتیلن گلایکول به عنوان ضد یخ استفاده می کنند .

روشهای تمیز کردن کویلها برحسب شرایط و نیاز متفاوتند . سطح کویلهایی که در معرض جریان هوا قرار دارند اغلب باید با استفاده از جاروی برقی از سمت ورودی کویلها تمیز شوند برنامه تمیز کاری آن ممکن استتوسط هر یک از ساکنین ساختمان تنظیم شود مثلا هفته ای ۱ مرتبه .

در بعضی موارد کویلهای چند ردیفه را نمی توان با برس زدن یا مکش یا دهش هوا تمیز کرد و باید از تمیز کننده های شیمیایی استفاده کرد .

در خیلی جاها سطوح کویلهایی که آب روی آنها بخار می شود با لایه هایی از مواد شیمیایی موجود درآب پوشیده می شود کندن این رسوبات بسیار دشوار است و فقط با بیرون کویل و استفاده از یک ماده شیمیایی مناسب امکان پذیر است .در شرایط خاصی جداره داخلی کویلهایی که در معرض مبرد قرار دارند نیازی به تمیز کردن ندارد.

 

اجزای اصلی واحدهای فن کویل عبارتند از:

فیلتر هوا و بادزن،  واحدهای فن کویل میتوانند دارای مقاومت الکتریکی وکویلهای کرمایش با بخار آب یا آب گرم کننده نیز باشند. غالب گرمکنهای الکتریکی برای استفاده در فصل پاییز در نظر گرفته میشوند تا مشکل تبدیل وضعیت تابستانی-زمستانی در سیستمهای دو لولهای مرتفع گردد.

وجود یک فیلتر قابل تعویض یا قابل شستشو با بازده 35 در قبل از بادزن موجب میگردد تا از مسدود شدن و گرفتگی مسیر عبور هوا از رئی کویل توسط خاک یا الیاف موجود در هوای در حال گردش جلوگیری شود همچنین با استفاده از این فیلتر از موتور بادزن حفاظت خواهد شد و مقدار الایندههایی که توسط هوا جابجا میشوند در داخل فضای تهویه شده کاهش میابد.تشتک تخلیه تقطیرات واحدهای فن کویل دارای عایق هستند.

استفاده از عایقهایی با دهانه های دمپردار که برای اتصال به دریجه های تازه روی دیوارهای خارجی ساختمان طراحی شده اند اختیاری است.کاربرد این واحدها توصیه نمی شوند زیرا فشار باد موجب خواهد شد مقدار هوای تازه ورودی از کنترل خارج شود. بعلاوه وقتی این واحدها در اقلیم سرد استفاده میگردند باید احتیاط لازم برای جلوگیری از یخ زدن کویل صورت پذیرد.

نوع و محل نصب

فن کویلهای سقفی را میتوان به سیستم کانال کشی متصل و توسط ان چندین دریجه را تغذیه کرد.در مواردی که کنترل اختصاصی اتاقها ضرورت نداشته باشد و بتوان برگشت هوا را مشترک درنظر گرفت‌‌ ‌( مثلآخانه های اپارتمانی) میتوان از یک فن کویل برای تغذیه چندین اتاق استفاذه نمود. در اینصورت برای تامین افت فشار بیشتر باید موتور بادزن بزرگتر انتخاب شود.هوای تازه ای که توسط هوارسان تامین میشود را در فن کویل سقفی میتوان به محفظه ورودی هوا به فن کویل و یا مستقیمآ به داخل اتاق تغذیه کرد.

اگر هوای تازه را مستقیمآ به داخل اتاق وارد می کنید باید ان را قبلآ تا درجه حرارت اتاق گرم کنید تا در صورت خاموش بودن فن کویل افراد احساس عدم اسایش نکنند انتخاب کویل بر مبنای درجه حرارت هوای مخلوط ورودی به کویل و درجه حرارت لازم در خروج از کویل انجام می شود به نحوی که نیازهای سرمایش و گرمایش اتاق را نیز پاسخگو باشد. فن کویلهای سقفی فضایی را درکف ساختمان اشغال نمی کنند و معمولآ ارزانتر هستند.

در ساختمانها یا نواحی ای که مقدار بار گرمایش زیاد است استفاده از مدلهای عمودی (زمینی)نتایج بهتری خواهد داشت. با نصب فن کویل در دیوارهای خارجی یا زیر پنجره ها مقدار گرمایش بیشتر خواهد بود

کاربرد فنکوئل ها

بهترین کاربرد سیستم فن کویل مربوط به مواردی است که بخواهیم درجه حرارت هر فضا بطور جداگانه کنترل شود. همچنین با استفاده از سیستم فن کویل از انتقال الودگی بین اتاقها جلوگیری خواهد شد.

کاربردهای مناسب این سیستم عبارتند از:

هتلها و متلها و ساختمانهای اپارتمانی و ساختمانهای اداری .

اگر چه در تعدادی از ساختمانهای بیمارستانها نیز از سیستم فن کویل استفاده میشود ولی این موضوع چندان مناسب نبست زیرا بازده فیلتر هوای فن کویلها کم است و نگهداری و تمیز کردن انها نیز مشکل خواهد بود

مشخصات فنی فن کویل ها

فن ها:

فن های دستگاه پلاستیکی و از جنس پلی آمین بوده که با نصب الکتروموتورهای کم صدا و طراحی صحیح پایه موتور موجب می گردد که دستگاه با حداکثر هوادهی و حداقل صدا مورد استفاده قرار گیرد.

دقت در ساخت و بالانس فن های پلاستیکی و عدم استفاده از فن های فلزی رایج علاوه بر اینکه از وزن دستگاه می کاهد ضمن حفظ استحکام کافی، از مشکلات مربوط به لرزش نیز پیشگیری می نماید، همچنین با کاهش توان الکتروموتورها از مصرف برق و هزینه های مربوط به آن کاسته می شود

بدنه فن کویل:

بدنه فن کویل های زمینی زهش از جنس ABS بوده که ترکیبی از زیبایی و استحکام را ارائه می نماید و بدنه انواع سقفی به اقتضای شرایط استفاده، از ورق گالوانیزه و با پوشش رنگ ساخته می شود.

گزینه های انتخابی:

فن کویل ها دارای کلید کنترل دور سه مرحله ای جهت فن بوده و بنا به سفارش امکان افزودن برد الکترونیکی جهت کنترل دور فن با توجه به دمای هوای خروجی کویل نیز وجود دارد. این گزینه موجب افزایش کارایی دستگاه و صرفه جویی در مصرف انرژی می گردد.

همچنین امکان تعبیه دمپر هوای تازه و چهار لوله ای شدن کویل جهت تأمین نیازهای مشتری، به صورت سفارشی وجود دارد.

 

کولر گازی

کولر گازی در صنعت تهویه و تبرید از جایگاه خاصی برخوردار است زیرا به سرعت از گرمای محیط می‌کاهد. برخلاف کولرهای آبی ، رطوبت را افزایش نمی دهد. ازاین جهت برای محیط های شرجی بسیار مناسب است. کولرهای گازی معمولا در دو مدل ساخته می شوند:

 

·         کولرهای یک تکه یا پنجره‌ای

·         کولرهای دو تکه (اسپلیت)


کولرهای یک تکه دیواری ، یا پشت پنجره‌ای ، خیلی متداول و مورد توجه می‌باشند و به آسانی در داخل قاب پنجره نصب می‌شود.
 

ساختمان کولرهای گازی:

کولر گازی نیز همانند بسیاری از لوازم خانگی خصوصا یخچال فریزر از دو قسمت اصلی تشکیل شده است که عبارتند از:

قسمت الکتریکی:

قسمت الکتریکی خود شامل قسمت‌هایی چون دوشاخه و سیم‌های رابط ، کمپرسور ، خازن ، رله بار زیاد (اورلود) رله راه انداز ترموستات ، کلید چند وضعیتی (کلید فن) ، کلید اصلی کولر و کنترل از راه دور (در کولرهای دو تکه) می باشد.

درکولرهای گازی از یک خازن و در بعضی از کولرها از دو خازن به منظور ایجاد گشتاور راه اندازی کمپرسور استفاده می شود. شکل متداول بکارگیری خازن ، به این صورت است که یک خازن برای راه اندازی موتورفن (پروانه) و یک خازن برای راه اندازی کمپرسور مورد استفاده قرار می‌گیرد ظرفیت این خازنها در کولرهای مختلف متفاوت است.

 

قسمت مکانیکی : 

اجزای مکانیکی کولر گازی با اندکی تفاوت ، درست مثل قطعات مکانیکی یخچال می‌باشد از آن جمله می‌توان به قطعاتی مانند کمپرسور کندانسور (رادیاتور) ، اواپراتور  (درایر) ، پروانه اواپراتور ، لوله مویین (کاپیلاری) ، سینی زیر کولر ، خروجی هوا و خروجی هوا اشاره کرد. 

در کمپرسور کولرهای گازی دو مکانیسم بکار گرفته شده است. نوعی از این کمپرسورها از پیستون و میل لنگ طراحی نموده‌اند. اما نوع دیگری از کمپرسورها فاقد میل لنگ و پیستون بوده و روتور در حال چرخش (به واسطه فرم خاص) گاز را از مسیر ورودی مکیده و آن را وارد لوله رفت می‌سازد این نوع کمپرسورها را کمپرسورهای دورانی می‌نامند. در کولرهای گازی از دو پروانه استفاده می‌شود که عموما بر روی یک محور اصلی سوار شده‌اند. یکی از پروانه‌ها هوا را از مجرای ورودی مکیده و با وزش آن کندانسور ، گرما به محیط خارجی منزل یا محل کار می‌راند، پروانه دوم که به قسمت جلوی موتور فن متصل است هوا را از مجرای ورودی مکیده و با وزش آن به اواپراتور ، سرما را به محیط وارد می‌سازد. 

در کولرهای دو تکه ، کمپرسور و کندانسور در واحدی به نام یونیت خارجی تعبیه شده‌اند. این واحد در خارج از ساختمان نصب می‌شود. واحد تبخیر یا اواپراتور و شیر انبساط نیز در یک واحد بنام یونیت داخلی تعبیه شده‌اند. کولرهای دو تکه عموما دارای دستگاه کنترل از راه دور می‌باشند. هوا در جهت ورود به محیط منزل یا محل کار از دریچه مخصوصی که به خروجی هوا معروف است می گذرد. به منظور جلوگیری از ورود گرد و غبار و موارد مشابه به داخل محیط منزل یا محل کار ، پشت خروجی هوا ، سیمی یا اسفنجی تعبیه می شود. 

گاهی ممکن است بر اثر عدم تنظیم ترموستات و یا ازدیاد گاز شارژ شده اواپراتور و یا قسمتی از لوله برگشتی برفک یا یخها ذوب شوند و در نتیجه آب از جدارهای کولر سر ریز کند. برای پیشگیری از این مشکل ترتیبی اتخاذ شده است که در صورت بروز حالت فوق ، آب به خارج از کولر هدایت شود. این وظیفه بر عهده سینی زیر کولر است. در گوشه‌ای از سینی ، لوله مخصوصی تعبیه شده که این آبها از آن خارج می‌شود. برای جلوگیری از ریزش آب ، عموما به لوله مذکور شیلنگی متصل می‌شود و با قرار دادن آن بر روی سطح زمین از پراکنده شدن ذرات آب در محیط جلوگیری می‌شود. 

چگونگی ایجاد سرما در بسیاری از وسایل سرما ساز مانند کولر ، یخچال ، آب سرد کن و ... مشابه است ، در کولر گازی ، همانند یخچال ، از تبدیل گاز به مایع بوسیله افزایش فشار و در نتیجه تولید سرما که در اثر تبدیل مایع به گاز ایجاد می‌شود. برای رسیدن به هدف مورد نظر (خنک نمودن محیط) استفاده می‌کنند. تنها تفاوت را می‌توان در خنک کردن کندانسور (رادیاتور) دانست که در کولر گازی بوسیله هوای دمیده شده بر روی آن گرمای لازم گرفته می‌شود. در حالی که در یخچال برای داشتن هوای خنک از دمیدن هوا بر روی اواپراتور استفاده می‌گردد. 

اسپلیت داکت

مکانیزم کار این دستگاه مشابه کولر های گازی می باشد. اما مزایایی که به همراه دارد باعث شده است تا گزینه اول مهندسینی باشند که می خواهند از سیستم های اسپلیت استفاده کنند.

شکل یونیت داخلی این سیستم به گونه ای است که می تواند در سقف کاذب قرار گیرد. این موضوع از آنجا اهمیت می یابد که امروزه هر متر و فضای واحد مسکونی دارای ارزش بالایی بوده و استفاده غیر لازم از این فضا جز یک ضرر اقتصادی عظیم چیز دیگری نمی باشد.

با استفاده از این سیستم و تعبیه آن در سقف کاذب، قابلیت کانال کشی و تعبیه دریچه های خروجی به تعداد لازم امکان پذیر می باشد. به عنوان مثال می توان یونیت داخلی این دستگاه را در سقف کاذب قسمت وروی آپارتمان نصب کرد و سپس برای انتقال جر یان هوا به طرف اتاق خواب ها و همینطور سالن پذیرایی، می توان از کانال کشی استفاده کرد.

امکان نصب کوئل آب گرم امتیاز ویژه و منحصر به فرد این نوع اسپلیت (کولر گازی) می باشد. زیرا در انواع دیگر اسپلیت برای گرمایش تنها می توان از جریان برق استفاده کرد.(در این حالت سیکل تبرید برعکس شده و این بار تبادل حرارت ایجاده شده منجر به گرمایش می گردد:Heat pump ) ولی در اینگونه اسپلیت علاوه بر اینکه می توان از آن جریان برای گرمایش استفاده کرد، می توان با اضافه کردن یک کوئل اب گرم و جریان آب گرم در آن (آبگرم موتورخانه و یا پکیج آب گرم) گرمایش را در زمستان بدون هزینه برق اضافی تامین کرد و نیازی به استفاده از شوفاژ و لوله کشی مربوط به آن نیست.

توجه به این نکته ضروری است که در صورت بروز هر گونه مشکل در امر گرمایش آب و در نتیجه عدم تامین گرمایش واحد، می توان از جریان هیت پمپ سیستم استفاده کرد و گرمای لازم را تامین کرد.

تعمیر و نگهداری آسان نیز از مزایای خاص این دستگاه می باشد.

لازم به ذکر است که بازده بالای سرمائی و بطور مجزا استفاده کردن هر سیستم در هر واحد نیز، از دیگر محاسن این سیستم بوده که در گروه سیستم های اسپلیت مشترک می باشد.

 انواع مختلف شامل مدلهای سرما زا، سرما زائی با پمپ الکتریکی، مشعل گازی و پمپ گرمایی با کویل های خنک کننده است. مبدل گرمایی این دستگاه یک محفظه بزرگ مکش دارد که توانایی هوای ورودی را در تنظیم سریع با درجه حرارت محیط داخل افزایش می دهد. خروجی یک جریان هوای یکنواخت و جامع است که Dead zone را حذف می کند و عملکرد گرما زایی و سرما زایی را در حالی انجام می دهد که تیغه های ذوزنقه ای، هوا را به طور مورب می برند تا مقاومت هوا را کاهش دهند، و این باعث کاهش صدا و افزایش بهره وری می شود. برای نگهداری آسان تر، دستگاه یک فیلتر هوای قابل شستشوی کربن و آنتی باکتری دارد.

 

کولر آبی

به دلیل استفاده از این نوع کولر در ایران بیش‌تر از هر جای دیگری در جهان، گاه این نوع کولرها با عنوان کولر ایرانی شناخته می‌شوند.

پیشینه

قدیمی‌ترین نمونهٔ کولر آبی در جهان، که همان بادگیر است در حدود هزاران سال پیش در ایران اختراع شد.[۲] کارکرد بادگیرها به این ترتیب می‌باشد که هوای جاری بیرون از خانه را به داخل خود می‌کشد و با تشت‌های آبی که درونش تعبیه شده، هوا را خنک و سبک کرده و به داخل خانه هدایت می‌کند.

از آنجایی کولرهای آبی در پشت بام نصب می‌شوند، باید از نظر استحکام در محلی گذاشته شوند که در سقف ایجاد لرزش و صدا ننمایند. مثلا آنها را نباید روی ستونها یا نزدیک دیوارها قرار داد. محل قرار گرفتن کانالهای کولر باید از قبل پیش بینی شده باشد، که در روی پشت بام ورودی کانال از طریق اطاقک سیمانی توسط برزنت به کولر متصل گردد. در قسمت زیر کولر معمولا یک قاب فلزی چهار پایه به ارتفاع حدود ۳۰ سانتیمتر قرار داده می‌شود.
در زیر پایه‌های این قاب باید چهار صفحه فلزی مربعی به اظلاع ۱۰ سانتیمتر محکم جوش داده شود، تا از فرو رفتن در آسفالت پشت بام جلوگیری به عمل آید. یکی دیگر از نکاتی که در موقع نصب کولر لازم است به آن توجه شود، این است که تا حد امکان از لوله‌های دودکش و لوله چاه فاضلاب دور باشد. این نوع کولر آبی نسبت به حجم هوادهی در واحدهای حجمی ۲۰۰۰ ، ۳۰۰۰ ، ۳۵۰۰ ، ۴۰۰۰۰ ، ۴۵۰۰ ، ۵۰۰۰ ، ۶۰۰۰ ، ۷۰۰۰ و ۱۲۰۰۰ ساخته می‌شوند. این اعداد بر حسب فوت مکعب در دقیقه (CFM) مقدار هوا دهی را تعیین می‌کنند.

نحوه کار کولر آبی

کانال خروجی کولر: این کانال بین دریچه هوا و برزنت قرار داشته و هرچقدر بتوان از برخورد نور آفتاب با این قسمت جلوگیری نمود، سرمای به وجود آمده، تلفات کمتری داشته و راندمان خنک کنندگی کولر آبی افزایش خواهد یافت. -کانال داخلی: این کانال داخل کولر قراردارد و پروانه در مقابل آن میباشد.

بدنه کولر -پارچه برزنتی:جهت جلوگیری از انتقال لرزش‌های کولر وه کانال خارجی الزاما باید از برزنت استفاده شود.بدهی است این پاچه باید کاملا سالم باشد.

ناودان‌ها: بر روی هر یک از درپوش‌های کولر مسیری جهت ورود و توزیع اب وجود دارد که به ناودانی معروف است. -آب پخش کن (سه راه آب)-پولی بزرگ و پولی کوچک: توسط دو پولی و تسمه راابط بین آنها نیروی مکانیکی به وجود آمده در الکتروموتور به محور فن منتقل میشود.ه م راستا بودن دو پولی بسیار فوق العاده با اهمیت است.

شناور (فلوتر): با استفاده از شناور میزان آب داخت مخزن کولر همواره ثابت است. اجزا الکتریکی کولر آبی -کابل رابط چهارسیم: جهت انتقال برق از کلید به کولر.

فیوز:جهت حفاظت الکتریکی کولر در برابر خطراتی چون اضافه بار.

جعبه ترمینال: جهت ایجاد اتصالات مطمعن و عایق از بدنه کولر. -کلید مخصوص کولر:جهت راه اندازی و کنترل موتور دو دور و واتر پمپ.

الکترو موتور دوسرعته: جهت به چرخش در آوردن فن در کولر آبی.که شامل قسمت‌های زیر میباشد:

خازن راه انداز/خازن اصلاح ضریب قدرت/کلید گریز از مرکز/سیم پیچ راه انداز/سیم پیچ دور کند/ سیم پیچ دور تند .

واتر پمپ(پمپ آب کولر): به کمک واتر پمپ، آب از مجزن به سه راه آب منتقل و از آنجا به ناودان‌ها هدایت میشود.

ساختمان موتور کولر آبی
این نوع موتورها از نوع قفسی (قفس سنجابی) با راه انداز خازنی یا مقاومتی دو دور می‌باشند، که در قدرتهای مختلف ۰.۲۵ ، ۰.۵ و ۰.۷۵ اسب بخار و بالاتر نسبت به حجم هوادهی کولر انتخاب می‌شوند. این نوع موتورها به دلیل نداشتن کلکتور (روتور سیم پیچی شده) با صدای بسیار کم ‌، حجم ، قیمت کمتر و عمر طولانی‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرند. موتور کولر دارای دو دور حدود ۱۰۰۰ و ۱۵۰۰ دور در دقیقه است، که به نام دور کند و دور تند معروف است. ساختمان این موتورها بر اساس سه مشخصه سیم پیچ که راه انداز دورکند و دورتند هستند، ساخته می‌شوند.
در روی بدنه موتور کولر قسمت الکتریکی کلید گریز از مرکز وجود دارد که سرهای خروجی سیم پیچ‌ها و کابل ورودی برق به آن متصل می‌شود. روی قسمت کائوچویی این کلید لغات (COM) مشترک (HI) تند (LO) کند دیده می‌شود. جریانی که موتور در دورهای تند و کند می‌کشد، حدود یک اسب بخار و (۴.۲ آمپر) است. برای کولرهای با حجم هوا دهی زیاد از موتورهای سه فاز با یک دور (۱۵۰۰ دور در دقیقه) استفاده می‌شود. ساختمان کولر آبی از بخشهای مختلفی تشکیل شده‌اند که آنها را بررسی می‌کنیم.
استاتور (قسمت ساکن موتور)
استاتور از سه قسمت اصلی تشکیل شده است.
1-  بدنه (طوقه)
این قسمت استاتور از ورقهای فولادی ساخته شده و توسط دستگاه درز جوش به صورت استوانه‌ای کامل در آمده است. قبل از جوش بدنه سوراخ‌هایی توسط پرس جهت تهویه روی آن تعبیه می‌گردد. قبل از اینکه هسته و سیم‌بندی در آن قرار گیرد، روی آن آزمایشهایی انجام می‌گیرد. بدنه ابتدا فسفاته ، سپس لعابکاری و سرانجام رنگ می‌شود. موقعی که استاتور روی پایه‌اش قرار می‌گیرد، حتما قسمت بیرون منفذ آن باید به سمت بالا باشد تا در مقابل ریزش آب و غیره محافظت گردد.
2- هسته
هسته الکتروموتور از ورق‌های دینامو (فولاد سیلیس‌دار) که روی آن شیارهای مخصوص و متفاوت تعبیه گردیده ، تشکیل شده است. قطر داخلی هسته ۸.۹ سانتیمتر و طول یا ضخامت محوری هسته برای موتورهای ۳/۱ اسب بخار ، ۴.۳ سانتیمتر و برای موتورهای ۲/۱ و ۴/۳ اسب بخار ۵.۴ سانتیمتر است.
3- رتور
رتور نیز از ورق‌های دینامو (فولاد سیلیس‌دار) تشکیل شده است. در روی ورقها شیارهایی تعبیه شده است که آلومینیم مذاب درآن تزریق می‌شود. آلومینیم مذاب پره‌های خنک‌کننده دو سر رینگ را که میله‌های روتور را اتصال کوتاه می‌کند، نگه می‌دارد. جهت سبک شدن روتور و تهویه بهتر آن در روی هسته در قسمت مرکزی سوراخهایی تعبیه می‌شود.
درپوش و بوش‌ها
درپوش‌های انتهایی ، قسمتی از موتور را تشکیل می‌دهند، که در مرکز آنها بوش‌های نگهدارنده محور رتور تعبیه شده است. جنس بوش‌ها از استیل و قسمت داخلی آنها از برنز می‌باشد تا در مقابل بارهای سنگین و سبک از استحکام کافی برخوردار باشند. روی بوشها منفذی تعبیه گردیده که در داخل آن نمد مخصوص آغشته به روغن قرار می‌گیرد.
کلید گریز از مرکز (صفحه اتصالات)
این کلید روی درپوش عقب الکتروموتور قرار دارد و چهارسر توسط فیش‌ها از زیر به آن اتصال دارد. در قسمت رویی یا بیرونی کلید ، یک سیم مخصوص دور زیاد که به فیشی با علامت HI که مخفف ‌HIGH ، سیم دور کم به فیشی که به علامت LO که مخفف LOW و سیم برق مشترک به فیش با علامت COM که مخفف (COMON) است، متصل می‌شوند.
توربین (بادبزن)
قسمت اصلی کولر که هوای داخل اطاقک را به داخل کانال می‌دمد، توربین یا بادبزن نامیده می‌شود. توربین از طریق یک فلکه (پولی) بزرگ با یک تسمه به فلکه موتور متصل می‌گردد. توربین از تعدادی پره که با شکل و زاویه خاصی حول یک استوانه قرار دارند، تشکیل شده است.
پولی یا فلکه
پولی از آلومینیم خشک تهیه شده و انتقال قدرت از الکتروموتور به فن یا پروانه از طریق آنها انجام می‌گیرد. پولی کوچک روی محور موتور و پولی بزرگ روی محور پروانه نصب می‌شود. طرز قرار گرفتن آنها طوری است که هر دو آنها دقیقا روی یک صفحه فرضی قرار می‌گیرند. در غیر این صورت باعث خوردگی تسمه می‌شوند. روی مرکز هریک از پولی‌ها یک پیچ مغزی قرار دارد که باید توسط آچار آلن روی سطح صاف محورها تنظیم و سپس محکم شود. در غیر اینصورت پس ازمدتی به صورت هرزگرد حرکت می‌کنند.
 
یاتاقان
یاتاقان یا بستر قسمتی است که یک سر محور فن در داخل آنها قرار می‌گیرد. ساختمان یاتاقان طوری است که نیروی وزن ناشی ا زمحور و فن و اصطکاک را به بدنه منتقل می‌سازد، و چون باید حداقل اصطکاک و ساییدگی را داشته باشد، لازم است ماهانه یک بار روغن‌کاری شوند. بهترین یاتاقانها نوع گرافیتی و بلبرینگی هستند.
 واتر پمپ (پمپ آب)
واتر پمپ یا پمپ آب کولر مانند همه پمپها از دو قسمت الکتریکی (موتور) و یک قسمت مکانیکی (پمپ) تشکیل می‌شود.
 
قسمت الکتریکی
استاتور: قسمت استاتور از دو بوبین یا بالشتک تشکیل شده است، که روی هسته در داخل شیارها قرار گرفته‌اند.
روتور:
هسته روتور ، واترپمپ را از ورق‌های آهن سیلیس‌دار تهیه و شیارهایی به منظور قرار گرفتن میله یا هادی‌ها روی روتور ، روی آن ایجاد می‌کنند. این شیارها به منظور افزایش گشتاور واتر پمپ انتخاب می شوند. در داخل آنها مواد مذاب تزریق می‌کنند. بطوری که یک قفسه آلومینیومی تشکیل می‌شود.
درپوش ها : درپوش‌ها محل قرار گرفتن یاتاقانها و نگهداری دو سر محور موتور می‌باشند، و در نگهداری روتور نقش مهمی ایفا می‌کنند.
قسمت مکانیکی
واتر پمپ(پمپ آب):
قسمتی از مجموعه موتور کولر که به شکل پره‌های منظم در قسمت انتهایی (پایینی) محور قرار دارد، واتر پمپ نامیده می‌شود، و عمل پمپاژ آب را به بدنه کولر انجام می‌دهد. قسمتهای مختلف پمپ عبارتند از :
پایه اصلی پمپ که در داخل آب قرار می‌گیرد.
پروانه چهار یا سه پره که نقش توربین را داشته و آب را پمپاژ می‌کند.
کفی یا پایه پمپ که در زیر پایه نصب می‌گردد و نقش آب‌بندی پمپ را دارد.
چپقی پایه پمپ ، محل قرار گرفتن شیلنگ ، که آب را به سه راهی منتقل می‌کند.
کلاهک پمپ ، قسمت فوقانی الکتروپمپ ، که به صورت چتری بالای الکتروپمپ قرار می‌گیرد تا از ورود آب به داخل آن جلوگیری کند.
بدنه کولر (اطاقک هوا)
اطاقک هوا از یک مکعب تشکیل شده است که دارای کف سقف و یک بدنه ثابت می‌باشد. سه دیوار دیگری که پوشال‌ها در آن جای داده می‌شوند. معمولا متحرک هستند، و می‌توان آنها را از اطاقک جدا ساخت. در مواقع تعویض پوشال‌ها و یا سرویس کولر این کار ضروری است. قسمت دیوار ثابت از طریق یک دریچه لبه‌دار با یک قطعه برزنت به کانال اصلی متصل می‌گردد. بدین ترتیب از انتقال ضربه و لرزش کولر به کانال جلوگیری می‌شود.
شناور (فلوتر)
شناور وسیله‌ای است که برای تنظیم مقدار و ارتفاع آب داخل مخزن کولر یا هر مخزن دیگری بکار می‌رود، و از سرریز شدن آب جلوگیری می‌کند. این دستگاه که قابل تنظیم نیز هست، از یک شیر فشاری که توسط یک بازو به یک کره پلاستیکی توخالی متصل است تشکیل می‌شود.
جعبه اتصال الکتریکی
جعبه اتصال که از مواد عایق ساخته شده است، به بدنه ثابت کولر در داخل آن متصل می‌باشد. طوری که روی آن سرپیچ‌های اتصال ، همراه با حروف و در بعضی موارد با نقشه اتصال دیده می‌شود. این جعبه دارای یک درپوش محافظ است.
خازن راه‌انداز موتور کولر
این خازن (که با سیم پیچ راه‌انداز موتور بطور سری قرار گرفته است) هنگام راه اندازی موتور در مدار قرار می‌گیرد، و با ایجاد اختلاف کار بین جریان ولتاژ باعث حرکت موتور شده و سپس توسط کلید گریز از مرکز از مدار موتور خارج می‌شود. پس از خاموش شدن کولر مجددا کلید گریز از مرکز خازن را برای استارت بعدی در مسیر جریان از می‌دهد.

نویسنده :  سعید میرزایی

 


 
 
١-٢ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۸:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱۱/٢۸
 

مقالات کامل را در گروپ مکانک سیالات و تهویه مطبوع ببینید.     groups.yahoo.com/group/fluidmechanic  

بخش دوم

١-٢

سلام به همه دوستان عزیز امیدوارم که این مقالات مورد استفاده شما قرار بگیره

در این قسمت توضیح مختصری در مورد بعضی از سیستم های تهویه مطبوع و کاربرد آنها آمده، و در مطالب بعدی توضیحات کامل در مورد اجزای آنها ( هواساز، فن کویل، برج خنک کن، کولرهای آبی و گازی و . . . ) به طور کامل برای شما ارسال خواهم کرد.

سیستم های تهویه مطبوع

1-       واحد خود کفا دیواری یا پنجره ای

در واحدهای دیواری یا پنجره ای، اواپراتور دستگاه به طرف داخل اتاق و کندانسور آن به طرف خارجقرار می گیرد.

کاربرد: ساختمانهای کوچک، اتاقهای اختصاصی

2-       سیستم های انبساط مستقیم دو تکه

در این سیستم کندانسور هوایی از واحد داخلی جداست. کمپرسور می تواند برروی هر یک از قسمت های داخلی و یا خارجی نصب گردد. اما به طور معمول بخشی از واحد خارجی را تشکیل میدهد.

کاربرد: فروشگاه های کوچک، اتاقهای کامپیوتر، اتاقها یا فضاهای اختصاصی

3-       سیستم دوتکه با قابلیت پمپ حرارتی

سیستم دو تکه انبساط مستقیم با شیر مخصوص معکوس کننده برای تغییر عملکرد اواپراتور وکندانسور می تواند قابلیت پمپ حرارتی را داشته باشد.

کاربرد: فروشگاه های کوچک، فضاها و اتاقهای اختصاصی

4-       واحد آب خنک شو

در این گونه واحدهای خودکفا، کندانسور بوسیله آب و برج خنک کننده مجزا خنک می شود.

کاربرد: اتاقهای کامپیوتر

5-       سیستم گلیکولی

واحدهای خود کفا دوتکه با کندانسور گلیکولی و مبدل حرارتی گلیکول-هوا

کاربرد: اتاقهای کامپیوتر

6-       فن کویل

در این سیستم آب گرم یا سرد تهیه شده در تاسیسات مرکزی به واحدهای مستقل در هر اتاق برای گرم یا سرد کردن هوا فرستاده می شود.

کاربرد: اماکن اداری، دفاتر، اتاق خواب هتل ها، خانه های گران قیمت، مدارس

7-       واحدهای بازیاب حرارت

در این سیستم حرارت گرفته شده توسط واحد برودتی (پمپ حرارتی یا سیستم برودتی خودکفا) به آب در حال گردش دیگری منتقل می شود تا برای گرمایش از آن استفاده شود. به عبارت دیگر حرارت اخذ شده توسط واحدهای سرمایشی، مورد استفاده واحدهای گرمایی قرار می گیرد. در این سیستم باید بارهای حرارتی برودتی در تاسیسات مرکزی متعادل شود.

کاربرد: اماکن اداری

8-       سیستم القایی

در این سیستم هوای مطبوع در سیستم مرکزی تهیه و توسط شبکه کانال با سرعت بالا به واحدهای القایی در هر اتاق ارسال می شود. آب مورد نیاز واحدهای القایی نیز از طریق تاسیسات مرکزی تامین می شود. همانطور که در وبلاگ تاسیسات حرارتی برودتی و تهویه مطبوع گفته شد، هوای تهیه شده در سیستم مرکزی، هوای اولیه و هوای گرم یا سرد شده عبوری از روی کویل واحدهای القایی، هوای ثانویه خوانده می شود.

کاربرد: اماکن اداری

9-       سیستم تمام هوا-حجم ثابت با کویل دوباره گرم کن

سیستم مرکزی یا منطقه ای با کویل سرماییبرای جبران بار گرمایی نهان و کویل دوباره گرم کن برای ایجاد تعادل و جبران بار گرمایی محسوس و بهره برداری زمستانی، می توان از چندین کویل دوباره گرم کن دورتر از کویل سرماییبرای کنترل دمای منطقه ای استفاده نمود و نیز می توان با اضافه نمودن رطوبت زن و کویل پیش گرم کن کنترل کاملی را رو هوای خروجی از نظر درجه حرارت و رطوبت اعمال نمود.

کاربرد: صنایع، اماکن تجاری کوچک، ورودی ساختمانهای بزرگ، منازل، آپارتمانها، فروشگاه ها، انبارهای بزرگ، رستورانها، تئاترها، سینماها، سالنهای کنسرت، موزه ها، کتابخانه ها، استخرهای شنا، مراکز ورزشی، اتاق های تمیز، اتاقهای کنترل نمایش، تاسیسات بزرگ کامپیوتر

10-   سیستم دو کانالی

یک سیستم مرکزی با دو جریان هوا و دو کانال مجزا که در اتاقهای مختلف به جعبه های مخلوط کننده متصل می شوند، دو جریان دارای اختلاف دما هستند.

کاربرد: بیمارستان ها، فضاهای عمومی هتل ها

11-   واحدهای چند منطقه ای

مشابه سیستم های دو کانالی اما با تخلیط هوا در سیستم مرکزی و ارسال به چند منطقه ساختمان

کاربرد: ساختمان های کوچک، گروهی از اتاقهای یک ساختمان عمومی، استخرهای شنا، مراکز تفریحی، کتابخانه ها

12-   سیستم هوا با سرعت بالا

مشابه سایر سیستم ها ی تمام هوا، اما با سرعت بالا در کانال های رفت و استفاده از جعبه های خروجی مجهز به صدا خفه کن. در این سیستم سرعت هوای برگشتی معمولا پایین است.

کاربرد: اماکن اداری، فضاهای عمومی هتل ها، ورودی ساختمانهای بزرگ

13-   سیستم هوا با حجم متغیر

نوعی سیستم تمام هوا که در آن حجم هوای خروجی از سیستم به هر دریچه یا گروهی از دریچه ها تحت تاثیر ترموستات هر منطقه تغییر می کند. ظرفیت فنهای هوای رفت مطابق نیازهای بار هر قسمت با یکی از روشهای زیر کاهس می یابد: الف- تغییر دور فن   ب-  تنظیم شیب تیغه   ج- تنظیم تیغه های هدایت هوای ورودی   د- تنظیم دجه خروجی فن،   کارکرد رضایت بخش ای سیستم وابسته به طراحی و درست عمل کردن دریچه های پایانه ای واحدهاست که باید طبق مشخصات کارخانه سازنده باشد.

 کاربرد: اماکن اداری، بیمارستانها، کتابخانه ها، فروشگاه های بزرگ، مدارس

14-   تهویه جابجایی

توزیع هوای سرد از طریق دریچه های کم سرعت در سطح پایین، با ورودی هوای سرد از پایین، هوای گرم ناشی از وجود ساکنین و تجهیزات به سمت بالا حرکت نموده و از سطح فوقانی خارج می شود. ورودی هوی سرد در پایین دیوارها، ستون و کف کاذب نصب می شوند.

کاربرد: صنایع، ساختمان های تجاری، دفاتر اداری، تئاترها، سینماها

15-   سقف سرد شده

گردش آب سرد از میان صفحات یا نوارهای تشعشعی به صورت روکار یا تو کار. تاثیر صفحات و نوارهای سردبه پایین می گردد. تاثیرات سرمایی نوارهای تشعشعی بیش از صفحات سقفی است.

کاربرد: اماکن اداریف ساختمانها عمومی

16-   سرمایش با حجم متغییر

مشابه سیستم انبساط مستقیم دوتکه، اما چند واحد داخلی که بطور مشترک و از طریق سیستم لوله کشی تبرید به یک واحد بیرونی متصل می شوند. مقدار جریان مبرد به هر واحد داخلی به صورت منطقه ای کنترل می شود و توان کمپرسور صرف جریان بارهای هر بخش می گردد.

در یان سیستم امکان استفاده از یک واحد بازیاب حرارت به منظور استفاده از گرمای گاز داغ مبرد برای واحدها گرمایی وجود دارد.

کاربرد: اماکن اداری

نویسنده: سعید میرزایی                              saeed_rainbow_m@yahoo.com

استفاده با ذکر منبع بلا مانع است

 

 


 
 
١-١ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۸:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱۱/۱۸
 

بخش اول

١-١

تعریف تهویه مطبوع

عمل تهویه مطبوع عبارت است از انجام عملیاتی روی هوا تا بتوانیم شرایط هوای محل مورد نظر را برای زیستن، کارکردن یا عملیات صنعتی راحت و مناسب کنیم . این شرایط عبارتند از کنترل درجه حرارت، رطوبت و حرکت هوا بطور همزمان که طبق روش معینی بطور اتوماتیک ثابت بماند یا تغییر کند.

در تهویه مطبوع باید عوامل مختلف هوا را تنظیم و ثابت کرد که اهم آنها عبارتند از درجه حرارت، رطوبت هوا، سرعت وزش هوا، صاف کردن هوا از گرد وغبار و از بین بردن باکتریها و ویروسهای موجود در آن می باشد. همانطور که می دانید بدن انسان در اثر انرژی که با خوردن مواد غذایی و با صرف اکسیژنی که از هوا تنفس می کنیم، بدست می آورد، قادر به ادامه حیات می باشد. این صرف انرژی باعث تولید حرارت در بدن می شود که این حرارت حدود 37 درجه سانتی گراد در حالت کار عادی بدن است. به منظور ثابت نگهداشتن این درجه حرارت باید مقداری از انرژی که در اثر اصطکاک در بدن بوجود می آید دفع شود و براساس تجربه ثابت شده که وقتی فعالیت انسان بطور عادی است، درجه حرارت محیط باید کمتر از 18 درجه سانتیگراد و با رطوبت نسبی حدود 40% تا 60% باشد تا یک محیط ایده آل برای او فراهم شود.

شرایط محیط زیست انسان تاثیر مستقیمی بر چگونگی حالات روانی ، وضعیت فیزیکی ، نحوه انجام کار و بطور کلی تمام شئون زندگی او دارد. از آنجائیکه بخش عمده زندگی بشر امروزی در داخل ساختمان می گذرد ، ایجاد شرایط مطلوب زیست محیطی در ساختمان ، خواه محل کار باشد یا منزل و غیره ، واجد اهمیت بسیاری است که مهمترین بخش آن تهویه هوایی مطبوع برای ساکنین ساختمان با توجه به نوع فعالیت آنهاست زیباترین و گرانبهاترین ساختمانها در صورتیکه فاقد سیستم تهویه مطبوع مناسب باشند قابل سکونت نخواهند بود اهم وظایف یک سیستم تهویه مطبوع عبارتند از کنتزل دما ، رطوبت و سرعت وزش هوا ، زدودن گردو غبار تعفن و سایر آلودگی های هوا و در صورت لزوم از بین بردن میکروب ها و باکتریها معلق در هوا ، گرمایش و سرمایش هوا متناسب با فصل ، عمده ترین وظیفه یک سیستم تهویه مطبوع بوده بقیه وظایف در مراتب بعدی اهمیت قرار می گیرند .

اهداف، مبنای مقایسه سیستم ها و عوامل موثر در انتخاب یک سیستم

هدف در صنعت تهویة مطبوع تأمین شرایط مطلوب آسایش در داخل ساختمان و یا تأمین شرایطی خاص در یک فضای مورد نظر است. فضای مورد نظر می تواند ساختمان مسکونی، اداری، هتل، بیمارستان، داخل وسائل نقلیه (هواپیما، اتومبیل، قطار و...) و نیز فضاهای خاص تولیدی مانند فضاهای تولید تراشه های الکترونیکی، دارویی، بهداشتی و ... باشد. بنابراین به منظور تأمین شرایط مطلوب و مطبوع در هر یک از مکانهای یاد شده، سیستم های مختلف و مخصوص آن مکان طراحی و اجرا می شود. برخی از معیارهایی که مبنای مقایسة سیستم ها تهویه مطبوع را تشکیل می دهند عبارتند از:


1)چگونگی تأمین شرایط آسایش و یا شرایط خاصّ مورد نظر

2)چگونگی کارکرد سیستم

3)میزان و درجة آسایش مورد نظر

4)ظرفیت سیستم

5)وضعیت جاگیری و اشغال فضا توسط سیستم

6)هزینه های تهیه و نصب (هزینه های اولیه)

7)هزینه های بهره برداری(running cost ) مانند هزینه های مصرف گازوئیل، آب، برق و ...

8) قابل اتکا بودن سیستم

9) قابل انعطاف بودن سیستم

10) تعمیر و نگهداری سیستم و هزینه های آن

11) چگونگی وضعیت تملک و استفاده از فضاها


لذا قبل از هر اقدامی لازم است که اطلاعات جامعی از میزان بودجه، درجة آسایش مورد نظر، امکانات گسترشی آتی و ... در اختیار داشت.

 

 

عواملی که در تعیین یک سیستم بخصوصی مؤثرند عبارتند از :

  • میزان بار برودتی و بار گرمایشی
  • منطقه بندی
  • معماری ساختمان
  • عوامل محدود کنندة دیگر (صدا، کنترل رطوبت، کنترل فشار هوا مثلاً در هواپیما، میزان مصرف انرژی و نوع آن، گسترش آتی)

تهویه مطبوع روشی برای باز تولید کردن هوای محیط به منظور دستیابی به یک سری از شرایط مورد نیاز می باشد. در حیطه خدمات ساختمانی این شرایط معمولا در ارتباط با ایجاد (رفاه) برای ساکنین ساختمان تعریف می شود. و می تواند شرایط دیگری را نیز شامل شود. مانند اطاقهای ضد عفونی با گاز و یا محیط های ذخیره سازی مواد خاص.
شرایط محیطی که در طراحی مشخص کنترل می شود شامل موارد زیر است:

الف) دمای حباب خشک

ب) مقدار رطوبت هوا (رطوبت نسبی و مطلق)

ج) حرکت هوا

د) کیفیت هوا

نیاز به کنترل این متغیر ها و نقاط کنترلی آنها بر اساس نیازمندی های افراد صورت می گیرد. به عنوان مثال اگر طراحی برای یک محیط کوچک برای سرمایش انجام می پزیرد کنترل دمای هوای حباب خشک کافی است. اما اگر یک تولید کننده ی مواد دارویی بخاهد شرایط مناسبی برای محیط کاریش فراهم آورد باید تمام متغیر های فوق با درصدی خطا به دقت کنترل شود.

 

مراقب هوای داخل منزل خود باشیم

گسترش شهر نشینی وایجاد روزافزون ساختمانهای مسکونی و تجاری از یک سو ومسئله تامین آبگرم مصرفی و هوای گرم در زمستان انشعابات فراوان گاز را باعث گردیده. سیستمهای مختلف گرمایشی وابگرم مصرفی مرکزی که در موتورخانه نصب می شود و بخاری های مختلف و پکیجهای گرمایشی متفاوت جای خود را در آپارتمانها باز کرده است.

پکیجهای آپارتمانی باز که در داخل محل سکونت یا آشپزخانه جهت گرمایش ویا آبگرم مصرفی نصب می شوند .بدلیل باز بودن کوره آنها به محیط و احتراق در فضای بسته مسکونی در زمستان باعث نفوذ و انتشار گازهای منواکسید کربن و اکسیدهای ازت و مصرف اکسیزن فضای سکونت می گردند .تنفس گاز منواکسید کربن به دلیل تمایل شدید این گاز با هموگلوبین خون سبب نرسیدن اکسیژن کافی به بافتهای قلب ومغز وتاثیر روی سیستم عصبی شده و روی بصل النخاع که فرمان جریان خون را به قلب می دهد اثر بسیار مخرب داشته و شدت آن تخریب پیاز نخاع و قطع تنفس و ضربان قلب می باشد .اثر دیگر گاز منواکسید خصوصا در افراد مسن که بیماریهای تنگی عروق درآنها باعث کاهش انتقال اکسیژن به بافتها و عضلات قلب می شود و خون رسیده به علت نداشتن اکسیژن کافی بعضا باعث نکروز یا مرگ عضلات قلب وسکته های قلبی و مغزی می شود .یکی از علتهای افزایش مرگ ومیر افراد من در زمستان ناشی از این مسئله است.

گازهای سمی اکسید ازت در مشعلهای اتمسفریک گازی نصب شده در پکیجها از اکسیداسیون ازت واکسیژن هوا در درجه حرارت شعله بوجود می آید .که در ریه با بخار آب ترکیب و اسیدهای سمی مانند اسید ازتیکو اسید نیترو تولید که در بدن با هموگلوبین خون نیتروزآمین که عامل کشنده نسوج زنده وعامل مخرب نسج ریه و مجاری تنفسی هم چنین کانستروژن یا سرطان زا میدهد.

بسیاری از محققین به این نتیجه رسیده اند که وجود گاز سمی اکسید ازت در خون وتولید نیروآزمین باعث نابودی بسیاری از سلولهای حساس در مغز وکلیه نیز می شود و ازدیاد بیماران مغزی ودیالیزی بدون ضایعه عفونی را در این رابطه می دانند .

نصب هود دودکش در روی اجاقهای گاز که عده ای آن را به خاطر خارج کردن بوی پیاز داغ وغذا می دانند به منظور تهویه نسبی محیط آشپزخانه از گازهای سمی در هنگام پخت غذا می باشد .

نصب رادیاتورهای مختلف در ساختمانها با توجه به سطح حرارتی زیاد ودرجه حرارت ملایم این رادیاتورها به منظور گرمایش مطبوع با آبگرم می باشد .. سطح حرارتی بسیار داغ بخاری نفتی وگازی باعث سوختن غبار موجود در هوا و تبدیل آن به ذرات ریزکربن در ساختمانها می گردد که در ریه باقیمانده و حجم برنشهای تنفسی را کاهش و ایجاد بیماریهای مزمن ریوی و مجاری تنفسی می نماید .ایراد دیگر این بخاریها باز بودن کوره آنها از زیر به فضای زندگی ومصرف اکسیژن فضای بسته زندگی می باشد .

نصب موتورخانه با کوره باز با آلودگی فوق در آپارتمان و لوله کشی  ونصب رایداتور گرمایشی از این موتورخانه به جز بی اطلاعی معنی دیگری ندارد .که برخی بنگاه داران املاک فاقد دانش لازم آن را به عنوان یک مزیت و سیستم مستقل گرمایشی عنوان می کنند .اگر منظور از نصب رادیاتور گرمایش مطبوع با آب گرم وقبول هزینه های آن آلوده نشدن نحسط زندگی است . نصب پکیج گرمایی با کوره باز با آلودگی ها وصدای ناهنجار آن در داخل واحد مسکونی چه معنا ومفهومی دارد .

تعدد این پکیجها در یک ساختمان سبب تععد تعمیر ونگهداری آنها گردیده و از طرف دیگر برای تمام ساکنان مجتمع خطر ساز است که چنانچه در یکی از آنها در اثر نقص فنی  و گاز آتش سوزی وانفجاری روی دهد . کلیه ساکنان سایر آپارتمانها در خطر آتش سوزی قرار میگیرند .در اپارتمانهایی که به اصطلاح پکیج حرارتی مستقل نصب میکنند .تعداد زیاد پکیج ها باعث ایجاد هزینه برای تعمیرات آن و مصرف گاز بیشتر می شود .از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است که یک واحد گرمایشی مرکزی وجود داشته باشد .برای جدا کردن هزینه ها می توان کنتور مستقل مصرف آبگرم که هزینه بسیار کمی دارد نصب کرد .

نصب پکیجهای گرمایی با کور هباز در داخل ساختمانها در اروپا حتی در ترکیه ممنوع و پکیجهایی که در داخل ساختمان نصب می شوند از نوع هرمتیک یا تمام بسته با دو لوله کشی مستقل یکی جهت ورود هوای مصرفی  احتراق به داخل کوره  تمام بسته و ایزوله از محیط ساختمان و دیگری خروج گازهای حاصل از احتراق به خارج ساختمان می باشد .این پکیج ها دارای فن بوده و کوره آنها هیچ ارتباطی به فضای داخلی ساختمان ندارد . نصب پکیجهای با یک لوله دود کش فقط در موتورخانه و خارج از محیط بسته مجاز است ، که مطالب کاملتری در گروپ مکانیک سیالات و تهویه مطبوع برای شما ارسال خواهد شد، که برخی از آنها در وبلاگ تاسیسات حرارتی برودتی و تهویه مطبوع آمده است.در سیستمهای حرارت مرکزی مطبوع که ساختمان فقط یک موتورخانه مرکزی در خارج محیط زندگی دارند و انتقال حرارت به وسیله آبگرم به رادیاتور یا فن کویلهای آپارتمان منتقل می شود .و تعمیرات و نگهداری در اختیار یک شخص مطلع از مسائل مربوطه می باشد . گرمایش با موتورخانه مرکزی معمولا به وسیله دیگهای چدنی با اتاق احتراق ایزوله  و بسته می باشد .که چدن به دلیل تخلخل سطح آن50% ازدیاد سطح حرارتی از خارج و 50% ازدیاد سطح حرارتی از داخل در تماس با آب را دارد .همچنین بدلیل آلیاژی و آتشخوار بودن جنس بدنه که زنگ نمیزند .نمی پوسد .خورده و اکسید نمی شود وعمر آن دائمی است .امکان جذب حرارت از گاز در حدود 95% پس دادن تدریجی حرارت و راندمان بالا و مصرف سوخت کمتر عمر زیاد نسبت به پکیجهای گرمایشی  استفاده از دیگ را در اروپا در ارجحیت قرارداده است و 88% ساختمانهای کشورهای اتحادیه اروپا از دیگهای چدنی استفاده می کنند .

مشخصات هوا

ایجادشرایط آسایش انسان در محیط های مختلف از طریق تغیرات روی هوای پیرامون آن, از جمله سرد کردن یا گرم کردن , کاهش یا افزایش گاز های مخلوط در هوا که می توانند مضر یا مفید باشند , صورت می گیرد . به همراه گاز های تشکیل دهنده هوا مقداری رطوبت و بسته به شرایط محیط مقداری ناخالصی ها در آن وجود دارد . روطوبت هم مانند دما نقش زیادی در آسایش انسان دارد . برای ایجاد شرایط مطلوب هوا ما باید با ویژگی های هوا به صورت تخصصی آشنا باشیم . در همین رابطه شما را با برخی از اصطلاحات مهم آشنا می کنیم.

دمای خشک ( Dry-bulb Temperature )

دمای هوا که با دماسنج معمولی نشان داده می شود . که با هوا بدون واسطه در تماس است .

Dry-bulb & Wet-bulb & dew point

دمای هوای مرطوب ( Wet-bulb Temperature )

دمای هوای که به وسیله دماسنجی که حباب آن توسط یک پارچه خیس پوشانده شده است و با محیط اطراف خود در تماس است نشان می دهد را دمای مرطوب می نامند. این دما کمتر از دمای هوای خشک است .

حالت اشباع (Saturation)

در یک محیط با میزان هوای مشخص ممکن است آنقدر رطوبت افزایش یابد که دیگر نتواند ذره ای رطوبت به خود جذب کند در این حالت رطوبت به صورت قطرات آب یا مه در می آید و در جدار ها می توان آن قطرات را دید در این جاست که این هوا را هوای اشباع می نامیم . این وضعیت را می توان در سونا ها و در حمام مشاهده کرد.

دمای نقطه شبنم ( Dew Point Temperature )

دمای که در اثر سرد کردن هوا در آن تقطیر صورت گیرد.  رطوبت نسبی ، وزن هوای خشک ، محتوای رطوبت ، حجم مخصوص هوا ، آنتالپی هوا ، انحراف آنتالپی ، گرمای محسوس و گرمای نهان دیگر تعاریفی هستند که شما باید آنها را را کاملا بفهمید.این مشخصات که تعدادی از آن در بالا نام برده شد در تمامی کتاب های تاسیساتی به عنوان یک اصل به نوآموزان آموزش داده می شود . کتاب های که در این زمینه به صورت مفصل توضیح داده اند را می توانید از فروشگاه سایت تهیه فرمایید. از جمله کتابهای آقای کاشانی حصار و دکتر طباطبایی. در انتها می توانید مطالب تخصصی تر را در سایر بخش های سایت مطالعه نمایید.

تهیه شده توسط سعید میرزایی



 
 
تعریف کلی از تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱:۱٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٧/۱۳
 

عمل تهویه مطبوع عبارت است از انجام عملیاتی روی هوا تا بتوانیم شرایط هوای محل مورد نظر را برای زیستن، کارکردن یا عملیات صنعتی راحت و مناسب کنیم . این شرایط عبارتند از کنترل درجه حرارت، رطوبت و حرکت هوا بطور همزمان که طبق روش معینی بطور اتوماتیک ثابت بماند یا تغییر کند.

در تهویه مطبوع باید عوامل مختلف هوا را تنظیم و ثابت کرد که اهم آنها عبارتند از درجه حرارت، رطوبت هوا، سرعت وزش هوا، صاف کردن هوا از گرد وغبار و از بین بردن باکتریها و ویروسهای موجود در آن می باشد.

همانطور که می دانید بدن انسان در اثر انرژی که با خوردن مواد غذایی و با صرف اکسیژنی که از هوا تنفس می کنیم، بدست می آورد، قادر به ادامه حیات می باشد. این صرف انرژی باعث تولید حرارت در بدن می شود که این حرارت حدود 37 درجه سانتی گراد در حالت کار عادی بدن است. به منظور ثابت نگهداشتن این درجه حرارت باید مقداری از انرژی که در اثر اصطکاک در بدن بوجود می آید دفع شود و براساس تجربه ثابت شده که وقتی فعالیت انسان بطور عادی است، درجه حرارت محیط باید کمتر از 18 درجه سانتیگراد و با رطوبت نسبیحدود 40% تا 60% باشد تا یک محیط ایده آل برای او فراهم شود.

هدف از ساختن دستگاه هواساز تامین این هوای مطبوع و سالم، با دما و رطوبت مناسب می باشد.این دستگاه از سیستمهای اصلی تهویه مطبوع می باشد که بعنوان یک وسیله واسطه بین چیلر، بویلر با کانال هوا قرار می گیرد.

این دستگاه از لحاظ شماتیک خیلی شبیه به ایرواشر است. فقط بعلت اضافه شدن چند جزء به آن بزرگتر می باشد. سیستم کاری این دو دستگاه نیز خیلی شبیه به هم است، بطوریکه در بعضی اوقات در مجلات و کتابها این دو را در کنارهم، با یک مکانیزم درنظر می گیرند.

هوای تمیز و پاکیزه از هردوی این دستگاهها بعنوان دستگاه تهیه هوای مطلوب و مطبوع کسب می شود ولی تفاوتی که از لحاظ فنی می توان در این دو دستگاه درنظر گرفت این است که سیستم خنک کنندگی در ایرواشر بصورت تبخیری است درصورتیکه در هواساز از پکیج خنک کن یا چیلر(جذبی آبی) میباشد. همچنین برای گرم کردن هوا نیز از بویلر استفاده می شود که جهت استفاده از هر دو دستگاه، برای گرمایش به آن نیازمند خواهیم بود.

برای استفاده از دو سیستم چیلر و بویلر باید لوله کشی از ایندو به کوییلهای سرد وگرم هواساز انجام شود.
این کوییلها بصورت یک لوله رفت به رنگ قرمز و یک لوله برگشت به رنگ آبی برروی بدنه دستگاه مشخص است که با وصل کردن لوله های بویلر و چیلر بوسیله مهره ماسوله به آن مورد استفاده قرار می گیرد.
آب جریان یافته در کوییلها پس از تبادل حرارتی با هوا به سمت دستگاه اولیه(چیلر بویلر) برمی گردد. علاوه بر گرما و سرما بنابر سفارش مصرف‌کننده می توانیم رطوبت زن را نیز به میزان دلخواه رطوبت با نصب افشانکها به دستگاه اضافه کنیم. در قسمت اول این دستگاه از فیلترهای فلزی برای گرفتن ذرات درشت تر و در قسمت بعد از فیلترهای مدیا یا فیلترهای الیاف شیشه ای بهم پیوسته به ضخامت 5 الی 10 سانتی متر استفاده می کنند و همینطور افیشنسی فیلترها را بالاتر می برند تا در قسمت آخر فیلترهای هپا و اولپا را بکار می گیرند.

بعد از توضیح کلی دستگاه به تشریح جزء به جزء می پردازیم:

ابتدا بلوئر توسط الکتروموتور چرخانده می شود. با چرخش الکتروموتور شفت بلوئر و به تبع آن پره های قرار گرفته برروی محور می چرخند. با چرخش بادبزن هوا از ابتدای ورودی دستگاه وارد سیستم می شود. در قسمت ورودی از دریچه و دمپر قابل حرکت و تنظیم شدنی استفاده شده است. هوا پس از عبور از دریچه و دمپرها به فیلتر می رسد. این فیلترها نیز بطوریکه در بالا گفته شد از افیشنسی پایینتر به افیشنسی بالاتر، پشت سرهم قرار می گیرند تا به ترتیب ذرات درشت ازقبیل گرد وغبار تا میکروبها، باکتریها و حتی ویروسها را تصیفه کنند. به این ترتیب برای گرفتن هر اندازه ذره یک فیلتر از جنس به خصوصی بهره گرفته شده است.
برای تصفیه ذرات درشت تر از فیلترهای فلزی که قابلیت شستشو را دارند استفاده شده است که اوپراتور می تواند بعد از مدتی کار سیستم، این فیلترها را درآورده و تمیز کند. در مراحل آخر تصفیه از فیلترهای هپا و اولپا(قبلا گفته شد) استفاده می شود که ایندو از جنس بوروسیلکات و با افیشنسی 3/0 میکرون در هپا و 12/0 میکرون در اولپا میباشد.

با این توضیحات متوجه می شویم که هوای خروجی از فیلترها بالای 99% تصفیه شده است که این دقت در تصفیه در مکانهایی مانند داروخانه ها یا بیمارستانها(که دارای اتاقهای عمل، CCU ، ICU و . . . می باشند) دارای اهمیت حیاتی می باشند. چون سیستم توزیع این دستگاه بصورت کانال کشی هوا می باشد و هوای برگشتی از اتاقها به سیستم بازمی گردد،‌ این هوا با عبور از فیلترها کاملا تصفیه می شود و دیگر نگرانی از بابت وجود ویروس یا باکتری که از اتاقها وارد سیستم شده است وجود نخواهد داشت.
بعد از فیلتراسیون کامل هوای کشیده شده به دستگاه، می توان عمل رطوبت زنی را روی آن انجام داد که این عمل دقیقا شبیه به مکانیزم بکار رفته در ایرواشر می باشد. سپس هوای تمیز و مرطوب به قسمت کوییل آب سرد می رسد که در این قسمت هم می توان از یک پکیج خنک کن یا یک سیکل تبرید گازی استفاده کرد که اواپراتور آن درون محفظه انتقال هوا قرار داده شده است و هم می توان از یک کوییل آب سرد استفاده کرد که این آب توسط چیلر تامین می‌شود.

این آب تولید شده بوسیله لوله، به رفت و برگشت کوییل سرد که در بدنه دستگاه مشخص شده جریان می یابد.
در مواقعی که محل مورد نظر دارای چیلر نباشد، فقط باید از دستگاه هواساز دارای سیکل تبرید استفاده کرد. بطوریکه کلیه اجزای آن قابل اسمبل(مونتاژ) است(توسط کارخانه سازنده یا کاربر).

هوا پس از گذشتن از کوییل سرد به کوییل گرم وارد می شود که در این بخش نیز می توانیم هم از المنت حرارتی(مقاومت) و هم از آب گرمی که از بویلر تامین می شود، استفاده کنیم.

با استفاده از المنت حرارتی، مصرف انرژی الکتریکی افزایش خواهد یافت. ولی درجاییکه امکان استفاده از دیگ بویلر برای گرم کردن آب وجود ندارد مفید خواهد بود.

همانطورکه گفته شد، آب دیگ بویلر توسط لوله کشی[به رفت و برگشت کوییل آب گرم وصل می شود.

نکته:

- سطح حرارتی کوییل سرد حتما باید بیشتر از سطح حرارتی کویل گرم باشد و در طراحی ها باید به آن دقت کرد.

-
در مناطق خشک فقط استفاده از یک سیکل تبرید گازی در این سیستم جهت خنک کردن اتاقها پاسخگوی نیاز ما نیست زیرا تازمانیکه سیستم در حال کار میباشد رطوبت هوا نیزکاهش می یابد. این رطوبت درمجاورت کوییل اواپراتور با رسیدن به درجه حرارت نقطه شبنم تقطیر می گردد. در نتیجه حتما باید از عمل رطوبت زنی در این مناطق استفاده کرد.

- دریچه های هوای ورودی و هوای برگشت در اتاقک مخلوط یا میکسینگ بوکس باهم آمیخته شده و بسمت فیلترها می روند. با این کار توانسته ایم از هوای تمیز برگشتی از اتاق هم استفاده کنیم.

تهیه شده توسط سعید میرزایی

 


 
 
رطوبت زن و رطوبت گیر
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱٢:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/٤/۱٧
 

رطوبت زن:

چرا از رطوبت زن استفاده می کنیم؟

وقتی که هوا گرم می شود رطوبت بعضی آن کاهش پیدا می کند و برای آن که درصد رطوبت بعضی کاهش یابد و به حد آسایش برسدباید به داخل هوا رطوبت اضافه شود و این رطوبت زنی ممکن است با آب یا آب گرم یل بخار آب انجام شود.

رطوبت زنی کاربردهای زیادی در صنعت دارد :در بعضی از اتاق ها  و مکان ها ی خاص مانند اتاق های عمل باید زطوبت نسبی کنترل شود و حدود 45% باشد از الکتریسیته ساکن و جرقه که باعث انفجار می شود جلوگیری کند.

رطوبت فضا در کارخانجات نساجی و ریسندگی و کارخانه تصفیه کرک باید زیاد باشد، بالا بودن رطوبت نسبی محیط در کیفیت محصولات نقش مهمی دارد در کارخانه ریسندگی چون نخ با سرعت زیادی حرکت می کند و احتمال ایجاد الکتریسیته ساکن زیاد و جلوگیری از این جرقه و آتش سوزی رطوبت محیط را بالامی بردند و در گلخانه ها، مرغداری ها ، جهت ایجاد جلوه ها ی ویژه، هتل ها ، پارک های تفریحی و تفریگاه ها ، جلوگیری از یخ زدگی در در باغات و کنترل آفات،مراکز پرورش قارچ ، مراکز چوب سازی و چوب بری ها ،جهت جلوگیری از گردو غبار و کنترل بو .

اگر در زمستان گرمایش بدون رطوبت زنی باعث می شود که هوای داخل اتاق خشک 20f شود و شرایط اتاق به طرح آسایش نزدیک می شود مثلا اگر هوای (72-) برسد رطوبت نسبی(22c ) 72f   رطوبت نسبی هوا 100% باشد و به دمای12%خواهد داشت که این تا شرایط آسایش فاصله زیادی دارد. و اکثر دمای هوا برسد رطوبت نسبی فضا 80% خواهد.f17-باشد و هوا اشباع باشد و به 2272.fcبود و این در حالی است که رطوبت نسبی مورد نیاز برای آسایش 40 تا 50% می باشد.

انواع روش  گرم کردن و رطوبت زنی:

اگر گرمایشی بدون رطوبت زنی انجام شود:

در این روش وقتی هوا گرم می شود نقطه شبنم هوا تغییر نمی کنئد و فقط به گرمای مخصوصی هوا اضافه می شود و گرمای نهان ثابت می ماند .این فرآیند در کوره ها و بخاری ها و رادیاتورها که تجهیزات رطوبت زنی ندارند دیده می شود.

اگر گرمایش با رطوبت زنی انجام شود :

در این روش گرمایش و رطوبت زنی توسط اسپری آب گرم انجام می شود هوا می تواند همزمان توسط اسپری آب گرم ، گرو و رطوبت زنی شود در طی این فرآیند آب اسپری باید جهت تامین گرمای نهان تبخیر وگرم شود معمولا توسط بخار این آب در یک مبدل حرارتی گرم و دائم سیر کوله می شود .و دمای اسپری آب به دلیل انتقال گرما به هوا کاهش می یابد. با اسپری آب گرم و دمای خشک و دمای تر و نقطه شبنم هر سه زیاد می شوند .

اگر گرمایش با کویل و رطوبت زنی یا ایر واشر:



یکی از روشهای گرمایش و افزایش رطوبت استفاده از کویل است به همراه ایرواشر است که در ساختمان های صنعتی ، هتلها، ساختمان های اداری قابل استفاده است .فرآیند کولر آبی است و اختالپی ثابت است و به علت تبخیر آب کاهش دما خواهیم داشت و از پس گرمایش استفاده می شود.B-C2)پس گرمایش ایرواشر گرمایش

اگر رطوبت زنی با بخار آب باشد

رطوبت زنی با بخارآب بیشتر در بیمارستان  مرسوم است و بخار آب با دمای اسپری می شود ابتدا هوا با کویل 100Cو از این سیستم در تهویه مطبوع و سردخانه ی نگهداری میوه و سبزی جات استفاده می شود و رطوبت به صورت بخار اقتصادی وتمیز تر و به راحتی قابل کنترل می باشد.چون کویل ها ی حرارتی رطوبت نسبی را کاهش می دهند بهتر است رطوبت زن بعد از کویل باشد چنانچه محلی نیاز به رطوبت زنی داشته باشد .رطوبت زنی با بخار از بهترین روشهای رطوبت زنی است رطوبت زنی با بخار حداقل تاثیر را و فرآیند رطوبت زنی با بخار یک فرآیند دما (1C) روی دمای خشک هوا دارد (حدود ثابتی است و تاثیری در تغییر دمای هوا ندارد، اگر بخار رطوبت زنی توسط دیگ بخار تامین شود چون آب قبل از ورود به دیگ بخار سختی گیری می شود در این سیستم رسوبی تشکیل نمی شود .ضمنا استریل بودن بخار از دیگر مزایای آن است.

محدودیت های رطوبت زنی در زمستان:

فتیم که رطوبت نسبی مورد نیاز برای آسایش 40 تا 50% می باشد.اما به دلیل این که این عدد باعث عرق کردن پنجره ها و دیوارهای سرد می شود برای طراحی در نظر گرفته نمی شود.

رطوبت 50% خواهیم داشت.22C 72Fدر نمودار سایترومتریک برای

W1=58 GV       TPP=52F(1120C)

رطوبت ویژه اتاق نقطه شبنم است پنجره ها در روزهای سرد و یخبندان عزق خواهند  11c52f چون نقطه شبنمخواهند کرد .دیوارهای خارجی یک لایه از بخار دارند که بین گچ داخل و عایق قرار می گیرند .به عبارت دیگر نقطه شبنم با همراهی میعان باعث می شود مه این بخار به لایه های عایق رسیده وموجب از بین رفتن و خرابی عایق ها می شوند بنابراین در رطوبت نسبی 30%برای آسایش انسان بهینه در (32 12  c)70-72fدمای خشکنظر گرفته می شود .از این رابطه می توان مقدار آبی که برای رطوبت زنی به هوا باید بخار شود را بدست آورد:

M91stur(  lb )  =cfm .*60*(W1-W0)

                 H1             SPV

                 700

                                                                                                                        F.A

دستگاهی است که از خارج وارد دستگاه شدهCFM

رطوبت ویژه اتاقWR

حجم مخصوص هوای خارجSPV

رطوبت ویژه هوای خارجW

سرمایش رطوبت زنی :

هوامی تواند به طور همزمان هر دو رطوبت زنی شود این فرآیند معمولا در ایرواشر ها وکولر های آبی اتفاق می افتد ، آب در این سیستم گرم یا سرد نمی شود بلکه آب بدون تغییر دائمی سیر کوله می شود .در این فرآیند دمای مرطوب هوا ثابت می ماند و اختالپی هوا نیز تغییر نمی کند دراثز تبخیر آب که یک عمل گرماگیر است گرمای هوا جذب می شود به همین دلیل میزان گرمای محسوس هوا کاهش می یابد  شایان ذکر است که میزان کاهش گرمای محسوس با افزایش گرمای نهان به دلیل افزایش وزن بخار آب موجود در هوا یکی است به همین دلیل تغییری در اختالپی هوا به وجود نمی آید گرمای محسوس باعث می شود که مقداری رطوبت تبخیر شود و دمای خشک افزایش می یابد .رطوبت نسبی W , RH کاهش می یابد .ولی دمای تو ثابت مانده ودر حالت خروجی 100% است ولی در عمل چنین حالتی اتفاق نمی افتد و معمولا برای ایرواشر ها راندمان تعریف می کنند.که راندمان ایرواشر اینگونه تعریف می شود که راندمان ایرواشرا نسبت افت دما ی خشک در حالت واقعی به ماکزیمم افت دمای خشک از لحاظ تئوری است که رطوبت خروجی از ایرواشر 100% باشد، حداکثر کاهش دمای خشک هوا در ایرواشر ها برابر دمای مرطوب هوا در ورود به این دانشگاه می باشد .

مقرار واقعی افت دما  =راندمان

حداکثر افت دما از لحاظ تئوری  

از این سیستم در آب و هوای تقریبا خشک و معتدل استفاده می شود .و به دلیل رطوبت زیاد مانع از تعریق در بدن می شود .و باید در جایی نصب شود که به دیوار خارجی نزدیک باشد.و یا در هوای آزاد باشد و در زیر آن یک عایق رطوبت نصب شود.

رطوبت گیر

چرا از رطوبت گیر استفاده می کنیم

اگرسرمایش بدون رطوبت گیری باشد فقط گرمای محسوس هوا جذب می شود که این فرآیند عکس حالت گرمایشی بدون رطوبت زنی است اگر سرمایشی هوا بون رطوبت گیر باشد در این فرآیند دمای تر ودمای خشک کاهش یافته ولی نقطه شبنم هوا ثابت مِی ماند و وزن آب موجود در هوا تغییر کمی میکند به دلیل کاهش دما در  صد رطوبت نسبی هوا افزایش می یابد تجهیزاتی که برای سرمایش استفاده می شود در دمای بالا تر از نقطه شبنم کار می کند رطوبت گیری یعنی گرفتن رطوبت از هوا این عمل به طریقه سطحی و یا به روش سرد کردن انجام می گیرد رطوبت گیری را می توان با دستگاه ایرو واشر انجام داد مشروط برای آنکه دما‍ آب پاشیده شده از نقطه شبنم هوا عبور از دستگاه پایین تر باشد چون در غیر این صورت تقطیر صورت نخواهد گرفت

رطوبت گیر در سیستم های تهیه هوای فشرده شده در مخزن و کمپوسورهای رطوبت را از هوا جدا مِ کند و در سیستم های مخابراتی و دیجیتالی باید رطوبت کمی باشد تا رطوبت نقش هایی نداشته باشد .

 

سرمایش همراه با رطوبت گیری

به دو طریق می توان همراه با سرمایشی رطوبت زدایی انجام داد 1)سرمایشی و رطوبت گیری با کویل سرد و اسپری آب سرد 2)سرمایشی و رطوبت گیری شیمیایی

سرمایش رطوبت گیری با کویل سرد واسپری آب

هوا می تواند همزمان سرد و رطوبت گیری شو وجهت اجرای این فرآیند کافیاست هوا را از روی کویل سرد عبور داد.هوا از روی اسپری آب که دمای آن از نقطه شبنم پایین تر است عبور کند.

گر مای گرفته شده = Ha-HC=BTU

W1-W2=GR

   HS=HD-HCN BYU

HL=AHA-HD=BTU

گرمای کل =HS+HL=BTU

رطوبت گیر های شیمیایی

هوا در بعضی اوقات توسط روش های شیمیایی رطوبت زدایی می شود ، استفاده از سیلیکاژل و کلریدلیتیم (لیتیم کلراید)روش های متداول شیمیایی جهت رطوبت زدایی هوا می باشند.سیلیکاژل ماده ای متخلخل است و توانایی جذب آ ب در آن زیاد استبه طوری که می تواند تا 40%وزن خود آب جذب کند.ولی ظاهر نسبتا خشکی داشته باشد.کلرید لیتیم مایعی است که می تواند بخار آب موجود در هوا را جذب کند.در هنگام عبور هوا از روی این مواد رطوبت زدایی هوا انجام ی شود دمای خشک هوا در عبوراز این مواد افزایش می یابد، علت افزایش دما آزاد شدن گرما در اثر ایجاد میعان بخار آب است .در واقع گرمای نهان از دست داده شده برابر گرمای محسوسی است که هوا جذب می کند در نتیجه میزان اختالپی هوا بدون تغییر می ماندبه عبارت دیگر از لحاظ تئوری دمای مرطوب هوای خروجی از روی این موادبا دمای مرطوب هوای ورودی یکی است.در واقع فرآیند رطوبت زدایی شیمیایی عکس فرآیند سرمایش  واردA و رطوبت زنِ است که در ایرواشر ها اتفاق می افتد هوا با شرایط نقطه 

B دستگاه رطوبت گیر می شود و سپس دمای خشک آن افزایش یافته و در نقطهاز آن خارج می شود به مشخصات و b از آن خارج می شود که محل دقیق نقطه نوع  دستگاه رطوبت گیر بستگی دارد .

قرار دهیم اگر جهت سرمایش عبور داده یا هوا را در معرض اسپری آب سرد و رطوبت گیری از سیستم اسپری آب استفاده کنیم آب باید در خارج از محفظه اسپری توسط یک مبدل حرارتی سرد شود چون وقت‍ی که آب سرد اسپری می شود دمای آب به دلیل جذب گرمای محسوس و نهان هوا افزایش می یابد.

هنگامی که از کویل سرد برای سرمایش و رطوبت گیرِ استفاده مِ کنیم دمای فیلم هوایی که با سطح فلزی در تماس است شرایط هوای عبورِی از رو‍ی کویل را مشخص می کند دمای فیلم هوایی که با کویل در تماس است در واقع بین دمای هوا و دمای آب یا مبرو دیگر در داخل کویل است.     53DB در این حالت دمای خشک هوا دماتر و دمای مقطه شبنم و میزان بخار آب موجو در هوا همگی کاهش می یابند اکثر فرآیند های سرمایش در تابستان به این صورت مِباشند که از لحاظ تئوری ابتدا هوا رو‍ی خط افقی سرد میشود و محتوای رطوبت آن ثابت می ماند تا اینکه به حالت اشباع برسد از این به بعد با کاهش دما روی خط اشباع حرکت کرده و دما دائما کاهش یافته و محتوای رطوبت هوا نیز کم می شود جهت اجرای این کار هوا باید از روی کویل سرد عبور کند داخلکویل می تواند آب سرد چیلر یا در سیستم انبساط مستقیم که داخل آن مبرد است باشد یا اینکه هوا اگر از سیکیلاژل استفاده کنیم توسط دمیرن جریان هوای گرم ااز داخل بستر ژل ها آب موجود در حفره های این ماده دتبخیر شده و سپس بخار آب را به خارج هدایت می کنیم و در صورتیکه از کلرید ایتیم استفاده کنیم توسط گرم کودن محلول آب جذب شده درآن جذب شده در آن تبخیر می شود سپس آن را به خارج هدایت می کنیم.

معمولا از سیستم رطوبت گیری شیمیایی برای نگهداری شرایط در رطوبت سنجی پایین استفاده می شود همچنین این سیستم قادر خواهد بود که هوا را به دمای نقطه شکلی که تمایل داشته باشیم برسانیم.

کنترل کننده های رطوبت

در کنترل کننده های رطوبت نسبی از موی یال اسب یا نایلون ها استفاده می شود که با تغییر مقدار رطوبت در هوا تغییر طول می دهد و یک طرف آن را به پیچ تنظیم و طرف دیگر را به یک اهرم مکانیکی میکرو سوییچ وصل می کند ودر بعضی از کنترل کننده ها به جای میکروسوییچ قطع و وصل از یک مقاومت انواع کنترل کننده های رطوبت 1)کنترل رطوبت اطلاقی (قطع و وصل )2)کنترل رطوبت کانالی (قطع و وصل )3)کنترل رطوبت تدریجی )متغیر رنویستا که دارای مقاومت است (135 اهم)که توسط تغییرات بازوی مکانیکی که به قسمت متحرک رنوویستامنتقل می گردد ودر نتیجه مقاومت در طی یک کورسی 135 اهم تغییر می کند.

رطوبت نسبی:مقدار بخار آب موجود در هوا نسبت به مقدار رطوبتی که هوا در دمای معین قادر است در خود نگه دارد.

تهیه شده توسط سهید میرزایی

 

ممنون از پیشنهادات شما

http://hvacR.persianblog.ir

با ذکر منبع بلامانع است