تاسيسات حرارتی برودتی و تهويه مطبوع

جایی برای تبادل اطلاعات دوستان مکانیک

 
١-۵ تهویه مطبوع (قسمت آخر این بخش)
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ٧:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱/٢٢
 

بخش پنجم

١-۵ تهویه مطبوع

بهینه سازی مصرف سوخت در تهویه مطبوع

خانه ها و فضاهای کاری، با این که بزرگ ترین مصرف کنندگان انرژی در این کشور هستند، برنامه هایی مانند Energy Star و «راهبری در طراحی زیست محیطی و انرژی (LEED)»، کاهش مصرف انرژی را از جنبه های سبز و پایایی ساختمان مورد هدف قرار داده اند. ANSI/ASHRAE/IESNA Standard 90.1 با نام «استاندارد انرژی برای ساختمان ها به استثنای ساختمان های کوچک مسکونی» و همچنین دستورالعمل های انرژی ایالتی، استانداردها و قواعد محرک این حرکت به شمار می آیند. افزایش هزینه های انرژی نیز، این حرکت را از نظر جنبه های اقتصادی آن تسریع می نماید. بنابراین انتظار می رود نتایج خوبی از این برنامه ها حاصل گردد. در طول پانزده سال گذشته، تقاضای برق مورد نیاز برای روشنایی فضاهای تجاری به نصف کاهش یافته است. استفاده از روشنایی روز، چراغ های کم نور شونده، حسگرهای حضور افراد و غیره، توانسته اند این کاهش قابل توجه را ایجاد نمایند. مصرف انرژی رایانه ها، نمایشگرها، دستگاه های کپی، فکس و دیگر لوازم اداری نیز کاهش چشم گیری یافته است. کاهشی چهل تا شصت درصدی نیز در میانگین بارهای سرمایش داخلی به چشم می خورد. به عنوان مثال، بازسازی یک ساختمان اداری با مساحت 10000 فوت مربع با سن ده سال با به کارگیری تجهیزات روشنایی و اداری جدید، می تواند 20 کیلووات از بار الکتریکی اوج و بیش از 5/5 تن بار تهویه مطبوع را کاهش دهد. مسلم است که این صرفه جویی های انرژی با گذشت زمان بیشتر مصرف انرژی را نیز به نام خود ثبت نمایند. اما عدم ارزیابی تاثیراتی که بر روی سیستم های تهویه مطبوع رخ خواهند داد، می تواند منجر به بروز مشکلاتی در زمینه ی آسایش ساکنین و کیفیت هوای داخلی ساختمان گردد. قواعد سرانگشتی که برای دهه های متمادی تقریبا ثابت باقی مانده بودند، به نظر می رسد که دیگر صحت گذشته را از دست داده اند. در واقع، آنچه که ممکن از نظر صرفه جویی در انرژی بسیار ایده آل به نظر برسد، شاید سیستم تهویه مطبوع ساختمان را تبدیل به دستگاه تولید شکایات ساکنین نموده و در برخی موارد، کابوسی واقعی در مورد کیفیت هوای داخلی به شمار تهویه مطبوع ساختمان را تبدیل به دستگاه تولید شکایات ساکنین نموده و در برخی موارد، کابوسی واقعی در مورد کیفیت هوای داخل آید.

تولید گرمای کمتر، سرمایش مورد نیاز پایین تر

در اوایل دهه ی 1990، فضاهای داخلی معمولی با استفاده از اختلاف دمای «تغذیه به فضا» ی معادل F 20، برای بارهای اوج 0.8 تا 1.0cfm به ازای فوت مربع طراحی شده بودند. مقادیر هوای تغذیه برای بار ناشی از حضور افراد، با روشنایی و همچنین بار دستگاه های موجود، تا اواخر دهه ی 1990 یعنی زمانی که پیشرفت های قابل توجهی در زمینه ی روشنایی به وجود آمد و کاهشی 30 تا 40 درصدی را باعث گردید، تقریبا ثابت باقی ماند. فضاهای جدید و بازسازی شده با استفاده از سیستم های روشنایی پیشرفته و همچنین بار کاهش یافته ی نمایشگرهای LCD، می توانند در شرایط اوج سرمایشی بین 0.35 تا 0.4cfm به ازای هر فوت مربع کاهش ایجاد نمایند. اما در این مقدار پایین cfm به ازای فوت مربع، مشکل آغاز می گردد. برنامه ریزی در این زمینه کار ساده ای نیست، زیرا موارد صرفه جویی در انرژی روشنایی و تجهیزات رایانه ای، تنها با گذشت زمانی طولانی از مرحله تکمیل طراحی و ساخت امکان پذیر خواهد بود. اغلب دیفیوزها قادر نیستند 0.4cfm به ازای فوت مربع هوای تغذیه را به مقدار کافی برای پوشش دهی مناسب محل مورد نظر تامین نمایند. هوای کم سرعت به مقدار کافی در محیط پراکنده نشده و فقط در همان راستا به سمت پایین حرکت خواهد کرد. بنابراین افرادی که زیر دریچه های هوای تغذیه قرار می گیرند احساس سرما کرده و دیگران، هیچ حرکت هوایی در اطراف خود نداشته و بنابراین احساس گرما و کلافگی خواهند کرد. هوای سردتر از سمت سقف حرکت کرده و با هوای گرم مخلوط می شود. در ارتفاع 6 فوتی، دمای هوا F75 است. اثربخشی تهویه می تواند رفاه مناسب را در فضای مورد نظر حفظ نماید. شکل (3) عملکرد همان دیفیوزر را در 0.5cfm به ازای فوت مربع حرکت کرده و با هوای 0.35cfm در هر فوت مربع، شرایط بدتر می شود.

یک سیستم حجم هوای متغیر (VAV) می تواند به کمتر از 20.0cfm بر هر فوت مربع در بارهای کاهش یافته نیاز داشته باشد. تنها انواع معدودی از دیفیوزرهای القای بالا/ دمای پایین و دیفیوزرهای چند شبکه ای قابل تنظیم می توانند در این مقدار جریان هوا، شرایط مناسب را تامین نمایند و البته این نوع دیفیوزرها در بسیاری از ساختمان های اداری نصب نشده اند. در اختلاف دمای F20 و جریان هوای 0.35cfm در فوت مربع، یک دیفیوزر 150cfm بایستی 430 فوت مربع را پوشش دهد که حداقل 10 فوت فضای موثر پراکنش برای دیفیوزر چهار جهته مورد نیاز خواهد بود. در 75 درصد بار (112 cfm)، همان دیفیوزر نیاز به پراکنش بین 9 تا 10 فوت خواهد داشت. دریچه های خطی و برخی دریچه های القای بالا، جزو معدود ابزارهایی هستند که این الزامات را برآورده می سازند. اگر توزیع هو در نظر گرفته نشود، اولین نشانه ی بروز مشکل در ساختمان هایی که از انرژی پایینی استفاده می کنند، وجود شکایاتی در مورد سرد و گرم بودن یک محل خاص خواهد بود. مشکلات جدی تری نیز در نواحی گرم تر و دارای تابستان های مرطوب دیده می شود (دماهای حباب تر طراحی بالاتر از C76). با کاهش گرمای محسوس تا 50 درصد یا بیشتر، بار نهان تبدیل به بخش بزرگ تری از کل گرمای تولید شده در فضا خواهد شد. بارهای داخلی امروزی می توانند نسبت گرمای محسوس (SHR) بین 85 تا 90 درصد داشته باشند. کاهش تولید گرما در سیستم های روشنایی و تجهیزات موجود در محل می تواند این مقدار را به 65 تا 75 درصد کاهش دهد. نیمی از هوای تغذیه برای فضای معمولی امروزی، هنوز هم به مقدار مشابهی از هوای خارج نیاز دارد. مقدار 20 cfm هوای خارجی به ازای هر نفر و یک نفر به ازای 100 فوت مربع، معادل حداکثر 0.2 cfm به ازای فوت مربع هوای خارجی خواهد بود. در مقایسه با مقادیر 0.35 تا 0.4cfm بر فوت مربع که برای سرمایش فضا مورد نیاز است، درصد هوای خارجی از 25 تا 35 درصد به 50 درصد یا بیشتر افزایش می یابد. یک سیستم VAV با استفاده از معادله 1-6 از ANSI/ASHRAE Standard 60-2001 با نام «تهویه برای کیفیت هوای داخلی قابل قبول»، اگر هر ناحیه ای در جریان کاهش یافته باشد. معمولا بین 80 تا 100 درصد هوای خارجی الزام می نماید. درصد بالاتر نسبت هوای خارجی، مقدار بار نهان بر روی کویل های خنک های کننده را افزایش داده و مقدار SHR را بیش از پیش کاهش خواهد داد. کویل های خنک کننده با شرایطی روبرو خواهند شد که در آن شرایط، نمی توانند رطوبت را از هوا بزدایند. یک کویل محاسبه شده برای 80 درصد SHR نخواهند توانست با افت SHR رطوبت هوا را بزداید (در بارهای سطحی خنثا، بار محسوس و SHR بیشتر افت می کنند). به خصوص کویل های آب سرد، بدون بار گرمای محسوس برای زدایش گرمای نهان، آسیب پذیرترند.

کویل خنک کننده که برای برای تطابق دقیق با بار موجود انتخاب شده است، دارای 11 درصد ظرفیت نهان اضافی است. در 1.8w به ازای فوت مربع، ظرفیت کویل 8 درصد کمتر از مقدار مورد نیاز برای برآورده ساختن نیاز بار نهان است. سطوح رطوبت نسبی بالای 60 درصد کاملا محتمل به نظر می رسد. در شرایط سردتر، می توان سطح بالای رطوبتی را انتظار داشت.

تمام مشکلات رطوبتی مربوط به میزان بالای رطوبت می تواند در این شرایط در ساختمان آغاز شده و گسترده شود. غیر از هوای خشک زمستانی، شرایط معدودی وجود دارد که می تواند هوای ساختمان را خشک نگه دارد. سیستم HVAC در این شرایط می تواند منشا بروز مشکلاتی از قبیل رشد قارچ و کپک ها و دیگر مشکلات کیفیت هوای داخلی گردد.

مستقل بودن عملکرد سیستم از مساحت زیربنای ساختمان:

با افـزایش مساحت زیربنـای ساختمـان، مصرف سوخت و انرژی آن نیز به نسبت ساختمانهای کوچکتر افزایش می یابد و موجب می شود تا اجرای روشهای بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمانهای بزرگتر، پر هزینه تر شود. بعنوان مثال درصورتیکه مساحت پنجره های هر ساختمان 15% مساحت کل ساختمان در نظر گرفته شود در یک ساختمان با مساحت 000/10 متر مربع، مقدار و هزینه اجرای پنجره دو جداره 5 برابر مقدار و هزینه اجرای آن در یک ساختمان با مساحت 2000 متر مربع می باشد و به همین ترتیب برای اجرای   روشهای دیگری مانند : عایق حرارتی، عایق های حرارتی دیوار و کف و سقف، شیرهای ترموستاتیک رادیاتور.

برخلاف روشهای فوق، سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه دارای ویژگی منحصربفرد و متمایز "مستقل بودن عملکرد از مساحت      بنای ساختمان" می باشند. به عبارت دیگر در موتورخانه هر ساختمان، صرف نظر از مساحت آن، تنها با نصب یک دستگاه با هزینه ای ثابت و حداقل، موتورخانه هوشمند می گردد. دلیل این ویژگی منحصربفرد در تعداد مشعلها و دیگهای هر موتورخانه است. تعداد و ظرفیت حرارتی مشعلها و دیگهای تاسیسات حرارتی هر ساختمان (مصرف کنندگان سوخت) با مساحت آن نسبت مستقیم دارد و همواره تعداد مشعلها و ترکیب ظرفیت حرارتی آنها به نحوی است که علاوه بر تامین بار حرارتی مورد نیاز ساختمان، موجب افزایش هزینه های اجرایی نیز نگردند. طبق تحقیقات انجام شده در سطح موتورخانه های کشور در بیش از 99% ساختمانهای موجود تعداد دیگها و مشعلها حداکثر 3 دستگاه می باشد. در ساختمانهای کوچک با مساحت زیر 2000 مترمربع، ظرفیت حرارتی مشعلها و دیگها پائین و در حدود kcal/h 150000 – 100000 می باشد و با افزایش مساحت ساختمان با ثابت ماندن تعداد دیگ و مشعل، ظرفیت حرارتی آنها افزایش می یابد و حتی به حدود kcal/h 1000000 و یا بیشتر نیز می رسد.

عملکرد هر خروجی مشعل یا پمپ در سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه به شکلی است که بصورت سریال (سری) در مدار برق این تجهیزات قرار گرفته و صرف نظر از ظرفیت جریانی و آمپراژ آنها با فرمان ON/OFF در زمانهای مقتضی آنها را کنترل می نماید.

بنابراین با توجه به توضیحات فوق سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه با قابلیت کنترل تا 3 مشعل دارای ویژگی منحصربفرد مستقل بودن عملکرد از مساحت بنای ساختمان می گردند.  

پیک زدایی مصرف سوخت در اوج سرما :

اوج مصرف گاز در فصل سرما از ساعت 17 تا ساعات اولیه بامداد می باشد. این محدوده زمانی مقارن با غروب خورشید و کاهش دمای هوا و نیاز به افزایش فرآیند گرمایشی ساختمان می باشد (افزایش درجه حرارت بخاریهای گاز سوز، افزایش درجه ترموستات دیگ در ساختمانهای دارای موتورخانه مرکزی و یا افزایش تعداد رادیاتورهای فعال در هر واحد ساختمانی). نکته قابل توجه دیگر، زمان پایان ساعت کاری ادارات، مجتمع های عمومی و تجاری و مدارس می باشد که دقیقاً همزمان با ساعت اوج مصرف گاز می باشد. این مهم در کنار قابلیت ویژه و منحصر بفرد سیستمهای کنترل هوشمند که توانایی خاموشی و یا اعمال دمای آماده باش مصرف موتورخانه ساختمانهای غیر مسکونی پس از پایان ساعت کاری را دارند مفهوم ویژه ای را پدید می آورد : پیک زدایی مصرف در اوج سرما

از مصرف گاز سالانه تاسیسات حرارتی هر ساختمان در حدود 20%  آن مربوط به فصل گرما (متوسط 7 ماه سال) و در حدود 80% آن مربوط به فصل سرما (متوسط 5 ماه یا 150 روز در سال) می باشد.

همچنین در بسیاری از ساختمان های اداری و مدارس، موتورخانه در تابستان خاموش و تنها در زمستان مورد بهره برداری قرار می گیرد. بنابراین در این دسته از ساختمانها عملاً 100% صرفه جویی حاصل از عملکرد سیستمهای کنترل هوشمند موتورخانه مربوط به فصل سرما خواهد بود. که طبیعتاً میزان اثر بخشی آن بر روی جبران پیک مصرف نیز بسیار محسوس و قابل تامل می باشد.

 درحدود 80% از حجم گاز صرفه جویی شده حاصل از عملکرد سیستمهای کنترل هوشمند موتورخانه در فصل سرما مربوط به خاموشی یا دمای آماده باش موتورخانه پس از پایان ساعت کاری ساختمانهای غیرمسکونی و از ساعت 17 تا ساعتهای اولیه بامداد می باشد که همزمان با ساعت اوج مصرف گاز است.

پیک های مصرف گاز در ساختمانهای غیرمسکونی و اداری طی دو نوبت یکی صبحها به هنگام شروع کار اداره و دیگری در هنگـام  ظهر و موقع نماز و ناهار و استفاده از آب گرم مصرفی می باشد که البته اثرات آن بر روی مصرف گاز شبکه ناچیـز می باشـد ولی با این وجود در صورت استفاده از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه با توجه به افزایش دمای هوا به هنگام ظهر و نیاز گرمایش کمتر  در این مقطع زمانی نیز پیک زدایی صورت می پذیرد.  

کنترل مستقیم و از مبداء تجهیزات حرارتی ساختمان :

با اجرای روشهای مختلف بهینه سازی در ساختمانهایی که دارای سیستم حرارت مرکزی می باشند، فرآیند صرفه جویی و کاهش مصرف سوخت نهایتاً منجربه تقلیل زمان کارکرد مشعل ها به دو صورت مستقیم و یا غیر مستقیم می گردد.

 در تمامی روشهای بهینه سازی مصرف سوخت، به استثناء سیستمهای کنترل هوشمند، کاهش زمان کارکرد مشعلها بصورت غیرمستقیم و با :

کاهش نرخ افت دمای آب گرم چرخشی، مانند استفاده از عایق های حرارتی در بدنه دیگها، منابع آب گرم مصرفی و سیستمهای لوله کشی گرمایش از کف، مشعل پربازده

کاهش حجم آب گرم چرخشی در ساختمان، مانند شیر ترموستاتیک رادیاتور

کاهش توام موارد فوق، مانند پنجره دوجداره، عایق کاری حرارتی سقف و کف دیوارها می باشد.

 در صورتیکه سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه بطور مستقیم علاوه بر کنترل زمان روشنی-خاموشی مشعلها، پمپهای آب گرم چرخشی را نیز با منطقی هماهنگ و سازگار با برنامه کارکرد مشعل ها، متناسب با تغییرات دمای خارج ساختمان و شرایط مطلوب  دمای آب گرم مصرفی کنترل می نماید.

این ویژگی منحصربفرد (کنترل تجهیزات در مبداء) باعث می گردد تا دمای آب گرم چرخشی تنها به اندازه مورد نیاز و تا برقراری شروط مصارف گرمایشی افزایش یابد. در غیراینصورت همواره دمای آب گرم چرخشی در بالاترین حد خود بوده و با اجرای روشهای بهینه سازی در محل مصرف می بایست از اتلاف آن جلوگیری نمود. علاوه بر آن کنترل مستقیم پمپهای آب گرم چرخشی به میزان قابل ملاحظه ای در مصرف انرژی الکتریکی، صرفه جویی شده و هزینه های استهلاک و سرویس-نگهداری نیزبه شدت کاهش می یابند.

بهینه سازی مضاعف مصرف سوخت در ساعتهای تعطیلی ساختمانهای غیرمسکونی :

قابلیتهای کنترلی سیستم های هوشمند موتورخانه موجب صرفه جویی در مصرف سوخت به دو صورت زیر می گردند :

الف- کنترل مصارف گرمایشی در زمان کارکرد و بهره برداری از موتورخانه

ب- امکان خاموشی و یا آماده باش موتورخانه در دمایی ثابت و پائین پس از ساعت کاری در ساختمانهای غیرمسکونی

ساختمانها به لحاظ کاربری به دو دسته مسکونی و غیرمسکونی (اداری- آموزشی- عمومی- تجاری) تقسیم می شوند در ساختمانهای مسکونی از موتورخانه بصورت پیوسته و دائم به منظور تامین مصارف گرمایشی استفاده می شود و صرفه جویی ناشی از عملکرد سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه در این دسته از ساختمانها صرفاً به لحاظ اعمال تغییرات دمای خارج ساختمان و کنترل دمای آب گرم مصرفی می باشد و صرفه جویی در این ساختمانها تا 20% امکان پذیر است.

درساختمانهای غیرمسکونی مانند ادارات و مدارس بدلیل استفاده منقطع و غیرپیوسته از ساختمان امکان خاموشی و یا آماده باش موتورخانه پس ازساعت کاری نیزوجود دارد. بهره برداری ازاین پتانسیل تنها توسط سیستمهای کنترل هوشمند امکان پذیر می باشد. بعنوان مثال در مدرسه ای که ساعت کاری آن از ساعت 7 صبح تا 16 عصر می باشد و جمعه ها نیز تعطیل است، تنها از محل خاموشی موتورخانه پس از ساعت کاری بیش از 55% صرفه جویی حاصل می شود و در صورتیکه صرفه جویی زمان کارکرد موتورخانه نیز به آن اضافه گردد این رقم صرفه جویی به حدود 65% افزایش می یابد.

 در سایر روشهای بهینه سازی، صرفه جویی در مصرف سوخت تنها درزمان کارکرد موتورخانه ممکن می باشد و قادر به استفاده از پتانسیل بالای صرفه جویی زمان تعطیلی در ساختمانهای غیرمسکونی نمی باشند.

 

صرفه جویی هوشمنـد در پیش راه انـدازی و تسـریع در خـاموشی (یا دمـای آماده باش) موتورخانه ساختمانهای غیرمسکونی:

یکی دیگراز پتانسیلهای قابل ملاحظه صرفه جویی در مصرف سوخت ساختمانهای اداری-آموزشی، استفاده از قابلیتهای هوشمند پیش راه اندازی و تسریع در خاموشی یا آماده باش سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه در ساختمانهای غیرمسکونی می باشد. با توجه به اطلاعات ارسالی از سنسور حرارتی که در ضلع شمالی ساختمان نصب شده است، سیستم های کنترل هوشمند قادر می باشند طبق برنامه جدول زمانی و متناسب با سردی هوای خارج ساختمان موتورخانه ها را از چندین ساعت زودتر از ساعت شروع به کار ساختمان روشن و یا از دمای آماده باش به شرایط تابع حرارتی برسانند. همچنین با توجه به دمای هوای خارج ساختمان و در ساعات انتهایی کار ساختمان، تا 1 ساعت زودتر موتورخانه راخاموش و یا به دمای آماده باش می برند که موجب صرفه جویی هوشمند در مصرف سوخت میگردد.

 دوره موثر صرفه جویی و بهینه سازی مصرف سوخت (12 ماه سال) :

سیستم های کنترل هوشمند بر خلاف سایر روشهای بهینه سازی (به استثناء عایق کاری موتورخانه و سیستم های لوله کشی) که تنها در دوره سرما و پنج یا شش ماه سال قادر به صرفه جویی و بهینه سازی مصرف سوخت ساختمان می باشند، بدلیل کنترل دمای آب گرم مصرفی با دو دمای حداقل و حداکثر در طی شبانه روز در تابستانها نیز به میزان قابل ملاحظه ای مصرف سوخت را کاهش می دهند و بدین ترتیب بصورت لحظه ای در 12 ماه سال فعال می باشند.

 زمان مناسب نصب و بهره برداری از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه :

 مدت زمان نصب و راه اندازی سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه بسیار کوتاه و بطور متوسط در حدود 3 ساعت می باشد که بدون انجام هیچگونه تغییرات مکانیکی در موتورخانه انجام می گردد.

بهمین علت این روش در هر زمان از سال قابل اجرا می باشد و هیچگونه وقفه ای در تامین مصارف گرمایشی ساختمان بوجود نمی آورد.

در دیگر روشهای بهینه سازی این فاکتور عامل محدودکننده ای برای زمان اجرای پروژه می باشد. بعنوان مثال پنجره های دو جداره را نمی توان در فصل سرما و در ساختمانهایی که از آن بهره برداری شده است اجرا نموده یا تعویض شیرهای ترموستاتیک رادیاتور با شیرهای قدیمی در زمستان موجب اختلال چند روزه در گرمایش ساختمان می گردد.

تثبیت محدوده آسایش حرارتی در ساختمان :

 در صورت استفاده از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه بدلیل لحاظ نمودن تغییرات دمای خارج ساختمان بر فرآیند کنترل دمای آب گرم چرخشی دمای داخل ساختمان با دامنه نوسانات محدودی کنترل شده و موجب تثبیت نسبی آسایش حرارتی ساکنین می گردد. البته این ویژگی بصورت دقیق تر در شیرهای ترموستاتیک رادیاتور نیز وجود دارد.

نقش درجه حرارت بحرانی بیرون در صرفه جویی انرژی

از آنجایی که نصب دستگاه های تهویه مطبوع و حرارت مرکزی مستلزم سرمایه گذاری سنگین بوده و همچنین هزینه های تعمیر و نگهداری نیز به آن اضافه میگردد، انتخاب بهینه این سیستمها بسیار مهم است.

نکته مهم آنکه محاسبه ظرفیت این دستگاه ها تابعی از شرایط محیط داخل و شرایط محیط بیرون میباشد که شرایط محیط بیرون با توجه به اطلاعات ثبت شده اداره هواشناسی هر منطقه بر اساس دستورالعمل و با عملیات آماری قابل دستیابی میباشد. مطابق استاندارد ASHRAE یک دسته بندی کلی شامل پارامترهای 1%، 2.5%، 5% و 99%، 97.5% ،95% از دماهای خشک و مرطوب و همچنین رطوبت نسبی انجام میگیرد.

همچنین مطابق این استاندارد نیز می توان میزان سمت و سرعت باد نیز طبق محاسبات ویژه ای تعیین نمود. نقاط تعیین شده دارای این ویژگی هستند که با قابلیت اعتماد مناسبی میتوان بار حرارتی و برودتی ساختمان را باتوجه به نوع و موقعیت جغرافیایی آن محاسبه نمود. بدین معنی که تجهیزات گزینش شده بر اساس بار بدست آمده در شرایط فوق بیش از 99%یا 97.5% یا 95% کل ساعات شبانه روز از یک فصل بحرانی، تابستان یا زمستان به بار حرارتی یا برودتی واقعی پاسخ میدهد. لذا میتوان با توجه به میزان حساسیتی که در ساختمان مورد نظر در مقابل تغییرات شرایط جوی حاکم است یکی از پارامترهای فوق را بعنوان مبنای طراحی برگزید تا تجهیزات مناسب گزینش گردد.

بدین ترتیب میزان زیادی در هزینه ها صرفه جویی شده و از گزینش تجهیزاتی که در اغلب ساعات شبانه روزی تحت باری خیلی کمتر از بار نامی خود کار میکنند(تجهیزاتی با ضرایب اطمینان کاذب) پرهیز میگردد.از دیرباز تا کنون تهیه محیط مناسب برای زندگی در فصول مختلف سال یک مسئله حیاتی بشمار میرفته است. انسان همواره برای گرم کردن خود در ماه های سرد سال و بویژه در مناطق سردسیر با مشکلات عدیده ای روبرو بوده است.

این مشکل یعنی عدم وجود شرایط محیطی مناسب در ماه های گرم سال بویژه در مناطق گرمسیر بروز میکند که آن عبارت از ایجاد روشی مناسب برای کاهش درجه حرارت به منظور نگه داشتن بدن در محیط خنک میباشد .نکته ای که از مطالب فوق نتیجه میشود آن است که چه در شرایط سرد و چه گرم بایستی میزان انتقال حرارت معینی بسته به نوع فعالیت انسان بین اندامهای فرد و محیط پیرامونش باید انجام شود تا انسان احساس راحتی کند.

یکی از پارامترهای اصلی موثر بر این انتقال حرارت اختلاف دمای بین بدن انسان و محیط می باشد که در واقع کار عمده سیستمهای تهویه مطبوع این است که شرایطی را در داخل ساختمان ایجاد نماید تا مقدار انتقال حرارت مناسب صورت پذیرد و هدف اصلی که همانا راحتی انسان است تحقق پذیرد.با توجه به اینکه امروزه به منظور رشد و توسعه هرچه بیشتر صنایع مختلف تاسیس مراکز بزرگ صنعتی ، تجاری، مسکونی و خدمتی با ساختمانهای مدرن مجهز امری انکار ناپذیر مینماید، نصب تاسیسات تهویه مطبوع به منظور تامین آسایش افرادی که در این مکانها به کار و فعالیت مشغول اند ضروری به نظر می رسد.

امروزه با توجه به توجه جهانی به مصرف بهینه سوخت و بازیافت انرژی استفاده از وسایل خنک کننده و گرم کننده بیش از نیاز ساختمانها و ملحوظ کردن ضرایب طراحی کاذب همچنین کاربری این تجهیزات تحت بار کمتر از بار نامی آنها معقولانه به نظر نمیرسد. انتخاب بهینه شرایط محیط بیرون بجای انتخاب شرایط بسیار بحرانی ( که ممکن است هیچگاه در آن منطقه جغرافیایی بوجود نیاید) میتواند نقش عمده ای در کاهش مصرف انرژی، هزینه های مربوط به تجهیزات تهویه مطبوع داشته باشد.

متاسفانه در حال حاضر در ایران بدلیل اینکه در زمینه محاسبه شرایط استاندارد محیط جهت براورد بار بحرانی تحقیقی انجام نشده است، روش های موجود برای انتخاب شرایط محیط بیرون و نهایتا محاسبه بار حرارتی و برودتی منجر به حدس و گمان و بعضا اعمال سلیقه شخصی میگردد که البته این موضوع برای افرادی که این محاسبات را انجام میدهند خالی از منفعت شخصی نیست.

 

باید به کارکرد داکت ها اهمیت داد و به آنها رسید:

            داکت ها نباید چکه کنند

            داکت ها نباید در معرض مستقیم تابش آفتاب یا از کنار مسیر آب گرم کن ها عبور کنند

            داکت ها نباید دارای سوراخ و درز باشند

اگر داکت منزل شما دارای چند درز و سوارخ کوچک است، می توانید خودتان با کمک توصیه هایی که در این قسمت ذکر شده، آن را بخوبی تعمیر کنید، ولی در صورتیکه داکت منزل شما دارای پوسیدگی و درزهای چفت نشده و یا سوراخ های فراوان است، توصیه می شود که کار را به دست یک متخصص حرفه ای بسپارید و از انجام کار به شکل غیر حرفه ای خود داری کنید تا مجبور به دوباره کاری نشوید.

در اینجا چند توصیه برای درزگیری های کوچک که نیازی به متخصص ندارند ذکر شده است که توجه به آنها به شما کمک می کند کارتان را بهتر انجام دهید:

            برای بازرسی کانال ها، اول به دنبال درزهایی بگردید که در بین قسمتهایی که باید بهم چفت شوند ممکن است وجود داشته باشد، معمولاً فاصله ای که بین این قسمتها ایجاد می شود مهمترین شکافهایی است که باید درزگیری شوند. بعد از این درزها، آنگاه به دنبال سوراخ‌های احتمالی در داکت سیستم تهویه تان بگردید.

            اگر از نوار چسب برای درزگیری داکت ها استفاده می کنید، مراقب باشید که نوع این نوار چسب باید مناسب درزگیری باشد، نوار چسب های معمولی بعد از مدتی تغییر شکل می دهند، قدرت چسبندگی‌شان را از دست می‌دهند و یا تغییر اندازه می‌دهند، بنابراین برای درزگیری مناسب نیستند.

            تنها عایق بندی کردن کانال ها کافی نیست، بلکه باید دیواری که داکت ها در آن قرار دارند نیز عایق بندی داشته باشد، در غیر این صورت این دیوار به راحتی انرژی را از خود عبور می دهد، توجه داشته باشید که هر چقدر عملیات عایق بندی بهتر انجام شود، راندمان و بهینگی سیستم شما بالاتر می رود و این افزایش راندمان باعث کاهش قابل توجه هزینه های آبونمان برق و گاز شما خواهد شد، در نتیجه هر چقدر هم که عایق بندی هزینه ساز باشد توجیه اقتصادی دارد و به زودی هزینه آن جبران خواهد شد.

            بهتر است که داکت ها از مسیری عبور داده بشوند که دیوارهای اتاق های مورد تهویه را شامل شود، چه بخواهیم چه نخواهیم قسمتی از انرژی هوای تهویه شده داکت ها هدر می رود، پس چه بهتر این انرژی در دیوارهایی هدر رود که در محیط مورد تهویه قرار دارند، تا لااقل دمای دیوارها با محیط مورد تهویه متعادل شود، در مواردی که امکان انتخاب چنین مسیرهایی برای عبور داکت ها وجود دارد، حتما مسیری را انتخاب کنید که به اتاق های مورد تهویه نزدیک تر است.

            در مورد سیستم های تهویه خنک کننده بهتر است که از یک رطوبت گیر خارج از داکت های انتقال دهنده کمک گرفته شود تا اینکه هوای تهویه شده بیش از حد مرطوب نباشد، توجه داشته باشد که هوای بیش از حد مرطوب باعث رشد انواع قارچها و کپک ها می شود و بهداشت منزل را کاهش می دهد.

            برای عایق بندی و تعمیر و درزگیری داکت ها از یک متخصص حرفه ای استفاده کنید، این قبیل کارها اگر بدرستی انجام نشوند، تنها باعث افزایش هزینه شده و بیهوده خواهند بود.

گام های آینده

بالا بردن دمای هوا تغذیه می تواند میزان cfm به ازای هر فوت مربع را که برای ابزارهای معمولی تر توزیع هوا مناسب تر است، افزایش دهد. اما نقاط ضعفی نیز در این بین وجود دارد. دیفیوزرها و دریچه های خطی و القای بالا، جزو معدود ابزارهای نصب شونده روی سقف هستند که می توانند هوا را به شکلی موثر با میزان پایین cfm بر فوت مربع توزیع کنند. با بالاتر رفتن دمای تغذیه، دیفیوزهای VAV می توانند پراکنش نسبتا ثابتی را در محدوده ی وسیعی از جریان ها ایجاد نمایند. تهویه نیمه جابجایی با استفاده از توزیع هوای زیر کف برای ساختمان های جدید انتخاب جذابی به شمار می آید.

دریچه های تغذیه هوا می توانند برای هر فرد نصب شوند. نرخ های تهویه در این روش، در موثرترین مقدار خود تنظیم می شوند. این سیستم های در حال حاضر از هوای تغذیه ی گرم تر استفاده می کنند، اما تحقیقات بیشتری لازم تا مشخص شود آیا بار گرمایی کافی برای به حرکت درآوردن هوا در نواحی حضور افراد در بارهای پایین مصرفی توسط دستگاه ها وجود دارد یا خیر. روش های رطوبت زدایی برای دمای افزایش یافته ی هوای تغذیه و SHR پایین بایستی در نظر گرفته شود. درصدهای بالاتر هوای بیرون و فقدان رطوبت زدایی کافی می تواند مشکل آفرین باشد. راه حل هایی که برای این مشکل می توان متصور شد، در ساختمان های مختلف متفاوت است. پیش پردازش هوای خارجی (رطوبت زدایی)، توزیع مستقل هوای خارجی، کویل های خنک کننده ی جدید و لوله های گرمایی و یا روش های گرمایش مجدد و رطوبت زدایی دیگر، می توانند در این رابطه در نظر گرفته شوند. سیستم های حسگر دی اکسید کربن می تواند تاثیر هوای خارجی را به حداقل رسانده و در عین حال، نرخ تعویض هوای خارجی را در حد مناسبی حفظ نماید.

روش های تهویه طبیعی، یا به صورت جریان کاملا طبیعی و یا به صورت تهویه فعال نیز، به خصوص در آب و هوای خشک، روش مناسبی به شمار می آید. یکی از پیشرفت های نویدبخش، پیدایش سیستم هوای خارجی اختصاصی است. چون مقادیر هوای خارجی و هوای تغذیه تقریبا برابر هستند، یک سیستم هوای خارجی 100 درصد با امکان بازیافت گرما و کنترل رطوبت می تواند پردازش هوای مورد نیاز را تقریبا در تمام فضاها ایجاد نماید.

نتیجه گیری

وضعیت بازار امروزی به سرعت در حال تغییر است و ما شاهد شروع یک تغییر بزرگ در بارهای ساختمانی هستیم. تا زمانی که روش های روشنایی بسیار کم مصرف و سیستم های رایانه ای با مصرف انرژی پایین تبدیل به سیستم های رایج گردند، مالکان، طراحان و پیمانکاران تا حدودی دچار سردرگمی خواهند بود. ساختمان های تجاری فعلی و ساختمان هایی که در حال طراحی می باشند و یا آن هایی که در حال حاضر مراحل ساخت را با استفاده از استانداردهای امروزی می گذرانند، ممکن است در نوسازی های آینده دچار مشکلاتی شوند. طراحان باید در مورد آنچه که می توان برای بهبود سیستم های و ساختمان ها انجام داد، آگاهی لازم را داشته باشند.

مالکانی که کار خود را با هدف به حداقل رساندن مصرف داخلی انرژی آغاز می کنند، بایستی طرح هایی را به کار گیرند که با آنچه که امروزه متداول است، بسیارمتفاوت باشد. خوشبختانه بسیاری از طرح های جدید در آینده عمومیت یافته و در نهایت هزینه ی آن ها از روش های امروزی کمتر خواهد شد.

کاهش هزینه انرژی ساختمان در زمستان

قیمت حاملهای انرژی مداوما در تمامی کشورهای جهان در حال افزایش است که به تبع آن هزینه عملیاتی تاسیسات گرمایشی و سرمایشی ساختمانها نیز همه ساله فزونی می یابد. بدین لحاظ مالکان یا مدیران ساختمانها برای کاهش مصرف انرژی قبل از این که هزینه آن از حد تحمل فراتر رود باید چاره ای بیاندیشند. البته برای به حداقل رساندن مصرف انرژی الزاما باید در مراحل طراحی و اجرای ساختمان و تاسیسات اصول و ضوابط مشخصی را رعایت کرد. اما در مورد بناهای موجود که قبلا ساخته شده اند چه می توان کرد؟

پاسخ دادن به 12 سوال زیر در کاهش مصرف انرژی ساختمان در زمستان راهگشا خواهد بود:

1- آیا می توان گرمایش کل ساختمان یا بخشهایی از آن را در ایام تعطیل متوقف کرد و یا حداقل دمای آن بخشها را در این ایام به میزان قابل توجهی کاهش داد (یعنی چیزی که اصطلاحا به آن تنزیل دما می گویند)؟

2- دیگ سیستم گرمایش شما چه موقع تمیز شده و مشعل آن کی تنظیم مجدد شده است و اصولا این کار را هر چند وقت به چند وقت انجام می دهید؟

3- آیا در سیستم گرمایش شما سیستم «تنزیل شبانه دما» که دمای آبگرم در گردش را متناسب با دمای هوای خارج تنظیم کند نصب شده است؟

4- آیا می توانید ورود هوای خارج به داخل ساختمان را به حداقل برسانید؛ مخصوصا در شبها، ایام تعطیل و هنگام پیش گرمایی صبحگاهی؟ آخرین باری که دمپرهای ورود هوای تازه را برای احراز صحت عملکردشان و نداشتن نشت بررسی کردید کی بود؟

5- اگر ساختمان شما اداری یا تجاری بوده و روزها و ساعتهای کار مشخص است آیا می توانید از «ماندگرمایی» استفاده نموده و یک ساعت قبل از خروج افراد از ساختمان گرمایش را متوقف کنید؟

6- آیا می توانید ساکنین ساختمان را راضی کنید که دمای میزان شده روی ترموستات اتاق را 2 تا 3 درجه کاهش دهند؟

7- آیا رطوبت زنها درست کار می کنند؟

بالا رفتن رطوبت اتاق موجب می شود افراد احساس گرما کنند، حتی وقتی گرمایش اتاق متوقف باشد.

8- اگر ساختمان شما مرتفع است آیا برای به حداقل رساندن «اثر دودکشی» آن یعنی صعود هوای گرم از راه پله ها، شافتها و مانند آن کاری کرده اید؟ یکی از کارها این است که از بسته ماندن درهایی که به این کانالها باز می شوند اطمینان حاصل گردد.

9- آیا برای جلوگیری از نفوذ هوا از درز پنجره ها و درهای خارجی از نوار درزبند استفاده کرده اید؟

10- اگر ساکنین از سوز سرما در کنار پنجره ها شکایت دارند ببینید آیا می توانید با افزایش فشار هوای داخل اتاقها از نفوذ هوای خارج از طریق منافذ پنجره ها جلوگیری کنید؟ این کار ممکن است با کاهش تخلیه (اگزاست) هوای داخل و افزایش هوای رفت به اتاقها صورت گیرد.

11- چنانچه روکار بیرونی ساختمان شیشه ای ساده است، برای کاهش نرخ انتقال حرارت از طریق شیشه ها آیا اضافه کردن یک لایه با ضریب انتشار پایین را مورد بررسی قرار داده اید؟ امروزه برای این امر گزینه های متعددی وجود دارند که روی نورگیری شیشه نیز تاثیر منفی نمی گذارند.

12- اگر پنجره ها قابل باز و بسته شدن هستند، چه کسی هر شب بسته بودن آنها را کنترل می کند؟ سریع ترین راه احراز بسته بودن پنجره های مشاهده عینی است.

تهیه شده توسط سعید میرزایی

 


 
 
١-۴ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱٠:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱/۱٥
 

بخش چهارم

١-۴

نگهداری و تعمیر برخی از سیستم های تهویه مطبوع

تجهیزات تهویه مطبوع و نگهداری از آن ها

تجهیزات گرمایشی و سرمایشی در درجه اول برای تامین آسایش افراد حاضر در سالن مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین احتمال آن وجود دارد که تجهیزات تهویه مطبوع تعبیه شده در سالن برای کاهش دادن میزان سرمایه گذاری و برطرف ساختن مشکلات ناشی از ضایعات و آلاینده های باقیمانده پس از پایان نمایشگاه مورد استفاده قرار گیرند.

بسته به ابعاد سالن نمایش، مدت زمان برگزاری نمایشگاه ، نوع کاربری سالن ، سیاست های برگزار کننده نمایشگاه و عواملی از قبیل ، تحلیل قابلیت های سیستم های سرمایش و گرمایش مرکزی در مقابل سیستم های منطقه ای و مستقل در هر مورد خاص می تواند ثمربخش باشد. در صرت استفاده از سیستم های مرکزی در سالن های نمایش، هزینه کارکرد و تعمیر و نگهداری بین مصرف کنندگان تقسیم می شود . به این ترتیب هرچه ابعاد سالن بزرگتر باشد، صرفه جویی های مرتبط با عملکرد و تعمیر و نگهداری سیستم نیز به همان نسبت افزایش خواهد یافت . همچنین فضای نمایشگاهها اغلب به گونه ای است که می توان علاوه بر ایده های نو از آن به عنوان منبع درآمد مضاعفی نیز استفاده کرد . همچنین به کارگیری سیستم های سرمایش و گرمایش مرکزی در سالن های نمایش می تواند به عنوان هسته اولیه توسعه صنعتی و تجاری آتی سالن پس از پایان نمایشگاه مورد استفاده قرار گیرد.

از سوی دیگر در صورتی که هر یک از شرکت کنندگان در نمایشگاه از یک سیستم تهویه مطبوع مستقل استفاده کنند، امکان به کارگیری روش های میان بر برای کاهش فضای مورد نیاز و کاهش نیاز به تعمیر و نگهداری وجود خواهد داشت. در صورتی که حداکثر دوره کارکرد از شش ماه تا دو سال باشد، نیازی به در نظر گرفتن فضای ویژه ای برای خارج کردن تجهیزات و سیستم های تهویه مطبوع از محل نصب وجود ندارد. از طرفی ، هزینه های مرتبط با لوله کشی و اجرای کانال باید تا حد امکان پایین نگه داشته شود، زیرا سیستم کانال و لوله کشی در واقع یکی از مشکل ساز ترین بخش های سیستم به شمار می روند و درهنگام طراحی ، تمام جوانب امر باید به خوبی سنجیده شود.

سیستم های مرکزی را می توان برای دوره های کوتاه مدت نیز مورد استفاده قرار داد. هرچند درصورتی که قرار باشد این سیستمها پس از پایان کار نمایشگاه نیز مورد استفاده قرار گیرند ، طراحی سیستم دقیقا باید بر مبنای معیارهای طراحی سیستم های مرکزی با قابلیت کارکرد طولانی مدت انجام گیرد. یکی از مشکلاتی که درهنگام طراحی سیستم لوله کشی پیش روی طراح قرار می گیرد مشخص کردن آن است که چه بخشی از سیستم ها و تجهیزات دایمی مورد استفاده قرار می گیرد . به همین دلیل طراحی اولیه سیستم لوله کشی باید تا حد امکان به صورت ساده انجام پذیرد . روشی که دراین مورد دارای ارجحیت است طراحی شبکه ، حلقه و نقشه مدولار سیستم لوله کشی به گونه ای است که توسعه سیستم درآینده نیز امکان پذیر باشد.

سرویس و نگهداری کویل ها

کویلهای سرمایی و گرمایی از لوله ساده یا پره دار ساخته می شوند و در دو مورد کویلها محتاج نگهداری بوده و باید بدون منفذ و تمیز باشد. در صورتی که برای سرمایش مستقیم درون کویلهای مبرد جریان داشته باشد باید تمام اتصالات و لوله ها و خم ها از نظر نداشتن نشت در هر فصل مورد بازرسی قرار گیرد .

کویلهایی که در آنها آب جریان دارد لازم است به طور منظم هر چند وقت مورد بازبینی قرار گیرد که نشتی نداشته باشد

باید از یخ زدن آب درون کویل در فصل سرد جلوگیری کرد عمل حفاظتی مثبتی که در مورد کویلهای آب در معرض جریان هوا می توان انجام داد تخلیه کامل آب از داخل کویلها یا استفاده از محلول ضد یخ است وابستگی به پیش گرمایش برای افزایش دمای جریان هوا به بالاتر از نقطه انجماد اطمینان بخش نیست عوامل زیادی موجب دشواری تخلیه آب درون کویلها می شود کویلها با قطرهای قطور بازدهی بالایی ندارند و لوله ها باقطرهای کوچک نیز در صورتی که تراز باشند تخلیه کامل نمی شوند کویلها را نمی توان طوری طراحی کرد که تمامی لوله هایشان به سمت نقطه معین شیب داشته باشند .

آب را با دمیدن هوای کافی می توان از داخل کویل خارج کرد ۱۵۰ Cfm در فشار ۰.۵ اتمسفر آب را به نحو رضایت بخشی از ۳ کویل به طول ۱۰ فوت تخلیه می کند البته در صورتی که قطر دهانه اتصال دمنده هوا به همان اندازه لوله رساننده آب به کویلها بوده و دمش هوا حداقل نیم ساعت ادامه داشته باشد .

ضد یخ مناسب که طبق دستورالعمل کارخانه سازنده به آب اضافه می شود را می توان پس از تخلیه کویل در ظرف مخصوصی با رعایت اصول ایمنی برای کویل دیگر یا فصل سرد دیگر ذخیره کرد این کار را می توان تا وقتی که ضد یخ بیش از حد رقیق نشده باشد ادامه داد . معمولا برای این مورد از اتیلن گلایکول به عنوان ضد یخ استفاده می کنند .

روشهای تمیز کردن کویلها برحسب شرایط و نیاز متفاوتند. سطح کویلهایی که در معرض جریان هوا قرار دارند اغلب باید با استفاده از جاروی برقی از سمت ورودی کویلها تمیز شوند برنامه تمیز کاری آن ممکن استتوسط هر یک از ساکنین ساختمان تنظیم شود مثلا هفته ای ۱ مرتبه .

در بعضی موارد کویلهای چند ردیفه را نمی توان با برس زدن یا مکش یا دهش هوا تمیز کرد و باید از تمیز کننده های شیمیایی استفاده کرد .

در خیلی جاها سطوح کویلهایی که آب روی آنها بخار می شود با لایه هایی از مواد شیمیایی موجود درآب پوشیده می شود کندن این رسوبات بسیار دشوار است و فقط با بیرون کویل و استفاده از یک ماده شیمیایی مناسب امکان پذیر است .

جداره داخلی کویلهایی که در معرض مبرد قرار دارد نیازی به تمیز کردن ندارد مگر در شرایط خاص.

سرویس و تعمیر کولر آبی

کولر های آبی که برای خنک کردن هوای داخل ساختمان ها بویژه در مناطق خشک بکار می روند از دو قسمت عمده تشکیل یافته اند:

1-      اجزاء الکتریکی             2- اجزاء مکانیکی

اجزاء الکتریکی شامل: 1- کابل چهار رشته وکلید مخصوص-برای ارتباط کلید به کولر از کابل چهار رشته استفاده می شود که سطح مقطع سیم ها نباید کمتر از 5/1 میلی متر مربع باشد.کلید کولر شامل :یک کلید تک پل برای واتر پمپ ، یک کلید تک پل برای الکتروموتور فن ویک کلید تبدیل برای دور کند وتند الکتروموتور می باشد. 2- جعبه اتصال یا ترمینال - جهت ایجاد اتصالات مطمئن وعایق از بدنه فلزی کولر که در داخل اطاقک کولر قرار دارد.3- خازن اصلاح ضریب قدرت - که بر روی بدنه نصب شده واز نوع روغنی وبا ظرفیت 20 الی 25 میکرو فاراد با ولتاژ نامی 400 تا450 ولت است.4- الکتروموتور دو دور فن - که معمولا"دارای دو دور 1000 و1500 دور در دقیقه است. الکتروموتر کولرهای خانگی از قسمت های زیر تشکیل شده است:  الف- استاتور  ب- روتور ج- در پوش وبوش ها د- کلید گریز از مرکز که نقش عمده ای در راه اندازی وتنظیم دور موتور دارد وبر اساس نیروی گریز از مرکز عمل کرده وضمن عمل خود سیم پیچ راه انداز را از مدار خارج می کند قسمت متحرک این کلید بر روی محور روتور تعبیه شده وصفحه کائوچویی کلید گریز از مرکز بر روی در پوش موتور نصب شده است. بر روی قسمت کائچویی موتور این لغات (com = مشترک) (HI = تند) (LO = کند) دیده می شود . 5- خازن راه انداز - با ظرفیت 480-130 میکروفاراد - 110 ولت که در هنگام استارت در مدار بوده وپس از آنکه روتور به 75 در صد سرعت نامی خود رسید.کلید گریز از مرکز خازن راه انداز وسیم پیچ کمکی را از مدار خارج می سازد. 6- پمپ آب (واتر پمپ )- آب را از تشتک تا حدود دو متر ارتفاع پمپاژ کرده وبه سه راهی آب وناودانی ها در بالای اطاقک کولر می رساند.

اجزاء مکانیکی:  1- بدنه کولر 2- سه راهی آب ( أب پخش کن ) 3- ناودان ها 4- فن (پروانه ومحور فن یا توربین )5- شناور ( فلوتر ) 6- کانال داخلی وخارجی 7- پولی ها (فلکه ها ) وتسمه پروانه 8- یاتاقان ها

سرویس ونگهداری کولر آبی :

1- هنگام نصب کولر، محلی را انتخاب کنید که ایجاد لرزش وصدا ننماید مثل روی ستون ها ونزدیک دیوار ها

2- برای زیر کولر از چهار پایه ای به ارتفاع 30 سانتیمتر استفاده کنید.وبرای جلوگیری از فرو رفتن پایه ها در آسفالت وغیره از صفحات فلزی به اضلاع 10در 10  استفاده کنید.

3- کولر را در نزدیکی لوله دودکش وهوا کش آشپزخانه ولوله چاه فاضلاب قرار ندهید.

4- بمنظور جلوگیری از لرزش در محل اتصال کولر به کانال ها باید از برزنت استفاده شود.

5- هنگام راه اندازی کولر در ابتدای فصل گرما به نکات زیر توجه کنید:

- دیواره های کولر را جدا کنید ودر صورت نیاز پوشال ها را تعویض کنید. (معولا" هر دو سال یک بار ).ضمنا"پوشال ها باید به گونه ای توسط توری های سیمی محکم به در پوش ها بسته شوند که آب از آنها بر روی فن ویا تسمه وپمپ وموتور نریزد. - کف کولر را شست وشو داده ودر صورت زنگ زدگی، سوراخ شدن آن را ترمیم کنید. البته بهتر است در پایان فصل گرما واز کار انداختن کولر محل های زنگ زده را ضد زنگ زده ورنگ کاری نماییم. - یاتاقان های توربین وجا روغنی های روی موتور را روغن کاری کنید وبا دست هر دو فلکه را بچرخانید تامطمئن شوید که مانعی در حرکت آن ها موجود نیست .تسمه وفلکه های (پولی ) موتور وتوربین باید در یک امتداد باشند تا موجب لنگی وساییدگی تسمه و لرزش نشود. در صورت ساییدگی وبریدگی تسمه آن را تعویض کنید. معمولا"پمپ های آب احتیاج به روغنکاری ندارند ولی آن ها را از جای خود خارج کرده ورسوب اطراف پروانه ها را تمیز کنید همچنین صافی آن را تمیز کرده ودر جای خود قرار دهید. با پر کردن تشتک تحتانی از آب وروشن نمودن واتر پمپ اطمینان حاصل نمایید که مسیر آب در شیلنگ و سه راهه و آب پخش کن ها باز است. ناودان های پخش کننده مستقر در در پوش ها را تمیز کرده تا منافذ آن ها باز شود. شناور را طوری تنظیم نمایید که آبی از تشتک یا دریچه اطمینان سرازیر نشود. هنگام روشن کردن کولر ابتدا به مدت ده دقیقه واتر پمپ را روشن کرده تا پوشال ها خیس شوند.وقبل از روشن کردن موتور اصلی کولر برای اولین بار پارچه بزرگی را خیس نموده جلوی دریچه ها گرفته تا ذرات زنگ وگرد خاک را به خود گرفته ومحیط را کثیف نکند. در پایان فصل گرما آب تشتک را خالی کرده وروی کولر را با برزنت بپوشانید.وشیر فلکه آب را بسته وحتی الامکان لوله های رابط را قطع نمایید.

عیب یابی و تعمیر کولر آبی :

عیب1- با زدن کلید ها ،الکتروموتور دو دور وپمپ آب روشن نمی شوند.

علت1- فیوز قطع است ویا خراب شده.

رفع عیب1- ورود و خروج فاز به فیوز را بتوسط فاز متر بررسی نمایید.اگر به فیوز فاز می رسد امابا حرکت اهرم آن فاز خارج نمی شود ،فیوز خراب شده است آن را با فیوزی هم آمپر خودش تعویض نمایید.

عیب2- با زدن کلید ها الکتروموتور وپمپ آب روشن نمی شود.

علت2- در فاز یا نول اصلی (سیم رابط ) مشکلی بوجود آمده.

رفع عیب2- اگر در مبدأ درون کلید برق وجود دارد، فیوز هم سالم است اما به ترمینال کولر برق 220 ولت نمی رسد،بطور قطع سیم (کابل) رابط دچار اشکال شده است.آن را تعویض نمایید.

عیب 3- موتور کار می کند اما باد کولر خنک نیست.

علت 3- در کف تشتک آبی وجود ندارد.

رفع عیب3- عدم وجود آب یا کافی نبودن آن می تواند به سوراخ شدن تشتک کولر - نشتنمودن آب از شیر اطمینان- تنظیم نبودن فلوتر (شناور) مربوط باشد.

عیب4- موتور کار می کند اما باد کولر خنک نیست.

علت4- واتر پمپ عمل نمی کند یا شلینگ رابط پاره شده.

رفع عیب4- به کنار کولر بروید وبه پوشال ها دقت نمایید. اگر صدای ریزش آب به گوش نرسید وهمچنین قطرات آب جاری روی پوشال ها رؤیت نشد،مطمئن باشید در سیستم پمپاژ آب مشکلی بوجود آمده. این عیب می تواند به خود واتر پمپ ویا پارگی شلینگ مربوط باشد.دریچه ها را باز نمایید تا مورد معیوب را دقیقا" شناسایی کنید. خرابی واتر پمپ می تواند به هر زگرد شدن پروانه ویا نیم سوز شدن موتور مربوط باشد البته گاها"دیده می شود که واتر پمپ کاملا" سالم است اما در سیستم برق رسانی به آن مشکل بوجود آمده قبل از آن که واتر پمپ را سوخته تلقی کنید، سیم های رابطش را جدا نموده وبتوسط دو سیم دیگر به آن برق  220 ولت برسانید.اگر عمل نکرد وپروانه هم گریپاژ نیست پس واتر پمپ سوخته است در صورت پاره شدن شلینگ نیز آن را تعویض نمایید.

عیب5- موتورکار می کند اما باد کولر خنک نیست.

علت5- سوراخ ناودان ها مسدود شده .

رفع عیب5- دریچه ها را از کولر جدا نموده ودر صورت امکان پوشال ها را نیز جدا نمایید سپس سوراخ های موجود روی ناودان ها را با جوهر نمک وبرس بشوئیدتا جرم روی حفره ها کاملا" پاک شود. سپس ناودان ها را با آب کافی بشوئید تا بوی جوهر نمک کاملا" رفع گردد، سپس پوشال ها وشبکه های توری را ببندید و مطمئن باشید به تهویه مناسبی دست خواهید یافت.

عیب6- واتر پمپ والکتروموتور دو دور در حال کارند اما خنک کنندگی کولر ، کیفیت چندانی ندارد.

علت 6- تسمه تنظیم نیست.

رفع عیب6- برای تنظیم تسمه باید پیچ های پایه الکتروموتور را شل کرد وپایه را طوری جابجا کرد که تسمه نه شل باشد که روی پولی ها کمانه کند ونه آنقدر سفت باشد که محور را تحت تنش قرار داده بوش ویا تاقان ها را خراب کند ویا سبب سوختگی موتور گردد. بهترین حالت رگلاژ تسمه آن است که اگر تسمه را نزدیک پولی کوچک توسط دو انگشت به هم نزدیک کنیم به اندازه یک بند انگشت با هم فاصله داشته باشند.یا اینکه اگر موتور را خاموش نمودیم سریع فن توقف نکند بلکه حدود 5 الی 6 دور بزند سپس بایستد.برای تعویض تسمه ضخامت وطول تسمه را باید جزء مشخصات آن در نظر داشته باشید.

عیب7- واتر پمپ والکتروموتور در حال کارند اما خنک کنندگی کولر کیفیت چندانی ندارد.

علت7- پارچه برزنتی لرزه گیر پاره است.

رفع عیب7- پارچه برزنتی را بر رسی نمایید واگر در آن پارگی مشاهده وقابل تعمیر نیست،آن را تعویض نمایید.

عیب8- واترپمپ و الکتروموتور کار می کنند اماخنک کنندگی کولر کم است.

علت8- موتور فن نیم سوز است.

رفع عیب8- بتوسط یک آمپر متر ،جریان موتور فن را اندازه گیری نموده وبا جریان ثبت شده بر روی آن مطابقت دهید.اگر جریان اندازه گیری شده چند برابر جریان نامی موتور بوده وبدنه استاتور سریع داغ می شود موتور نیم سوز است.

عیب9- واتر پمپ والکتروموتور درحال کارند اماکیفیت خنک کنندگی کم است.

علت9- مقدار پوشال ها کم است وهوا آزادانه وارد کولر می شود.

رفع عیب9- اگر پوشال ها را تعویض نموده اید ،در جاگذاری پوشال های جدید دقت به عمل نیامده سعی شود جاگذاری پوشال ها یکدست باشد وپوشال ها همه ی سطح در پوش ها را اشغال نماید زیرا اگر قسمتی بدون پوشال باشد هوای گرم خارج کولر از آن قسمت مکیده شده وبه محیط ساختمان راه یافته وتهویه هوا را مختل می سازد.

عیب10-موتور فن کار نمی کند (واتر پمپ کار می کند.).

علت10- به موتور فن برق نمی رسد.

رفع عیب10- ممکن است فاز مربوط به موتور در کلید مخصوص کولر قطع شده ویا موردی مشابه در مورد نول صورت گرفته باشد.اگر مشکل از پارگی ویا قطع شدگی فاز یا نول است ،نقطه پاره شده را ترمیم نمایید.

عیب11- موتور فن کار نمی کند.

علت11- بازدن کلید بین کنتاکت های HI وCOM (روی تخته فیبری موتور) برق 220 ولت وجود دارد اما راه نمی افتد.

رفع عیب11- به عیب یابی موتور های آسنکرون مراجعه کنید.

عیب12- موتور صدای هوم می دهد.اما براه نمی افتد.

رفع عیب12- برای اطلاع بیشتر به عیب یابی موتور ها مراجعه نمایید. اما بطور مختصر متوان گفت :سیم پیچ راه انداز سوخته است -سیم بندی راه انداز به کلید گریز از مرکز وصل نشده است- پس از خاموش کردن کولر کلید گریز از مرکز به حالت عادی خود باز نگشته است- تسمه بیش از حد سفت شده است-پولی ها در یک امتداد نیستند-سیم بندی دور تند نیم سوز شده است- اگر موتورفن 4/3  اسب است،احتمال دارد خازن راه انداز آن سوخته باشد.

عیب13- فقط یکی از دور های موتور فن کار می کند.

علت13- سیم مربوط به دور دوم از صفحه کلید موتور قطع شده.

رفع عیب13- ابتدا برق کولر را قطع نمایید.سپس سیم های متصله به موتور را از آن جدا نموده وبا اهم متر هر سیم پیچ به کلید موتور را بر رسی نمایید.به احتمال زیاد یکی از سر سیم های HI ویا LOW از صفحه کائوچویی جدا شده است که می بایست سیم مربوطه را لحیم نمایید.اگر پارگی در درون استاتور باشد،کار قدری مشکل می شود وبهتر است در صورت عدم تخصص کافی به سیم پیچ های استاتور دست نزنید واز تعمیر کار مجرب کمک بگیرید.

عیب14- فقط یکی از دور های موتور فن کار می کند.

علت 14- یکی از سر سیم های رابط بین کلید تبدیل وپایه های LOW ویا HI در مسیر قطع شده است.

رفع عیب14- برای آن که مطمئن شویم سیم های رابط بین تبدیل وموتور سالم اند بهتر است دو خروجی را داخل کلید تبدیل به یکدیگر متصل نموده ودو سیم متصل به پایه های LOW و HI رااز اتصالات تخته کلید موتور جدا نموده واهم متر را به آن ها متصل می کنیم .اگر دو سیم رابط سالم بوده ودر مسیر دچار پارگی نشده باشند عقربه منحرف شده ومقداری اهم که در واقع اهم سیم های رابط است را نشان می دهد.واگر عقربه منحرف نشده ،سیم ها دچار پارگی شده اند وچون کابل چهار سیمه است باید کابل اصلی تعویض شود.

عیب15- فقط یکی از دور های موتور کار می کند.

علت 15- کلید گریز از مرکز عمل نمی کند.

رفع عیب15- در موتور کولر همیشه در لحظه اول سیم پیچ های استارت ودور تند در مدارند وبه محض رسیدن سرعت موتور به 75 درصد سرعت نامی کلید عمل نموده واستارت را از مدار خارج می کند وبا خارج شدن استارت دور تند در مدار مانده و موتور سرعت می گیرد.سپس می توان با تغییر دادن وضعیت تبدیل از دور کند موتور استفاده نمود واگر کلید گریز از مرکز عمل نکند وسیم پیچ کمکی در مدار باقی بماند، موتور سرعت چندانی نداشته وضمن بگوش رسیدن صدای خشن از موتور ،داغ هم می شود. مشکل کلید گریز از مرکز معمولا"شکستن صفحه فیبری ویا اکسید شدن فنر ها است که می بایست روتور را از استاتور جدا نموده وپس از سرویس محرک کلید ، یقینا" موتور به کار نرمال خود ادامه می دهد.

عیب16- فقط یکی از دور های موتور کار می کند.

علت 16 - کلید تبدیل خراب است.

رفع عیب 16- به علت بالا بودن جریان مصرفی در کولر گاها"کنتاکت ها درون کلید تبدیل به یکدیگر جوش می خورند.قاب کلید تبدیل را باز نموده، وبا اهم متر (در حالی که فیوز اصلی کولر قطع است) از حرکت اهرم کلید بین کنتاکت مشترک با دو خروجی اطمینان حاصل کنید. اگر در کنتاکت ها جوش خوردگی دیده شود، آن ها را از یکدیگر جدا نموده وپس از سمباده کشی کلید را مجددا" در مدار قرار می دهیم. اگر همچنان عملکرد مثبتی نداشت آن را تعویض می کنیم.

عیب17- با روشن نمودن کولر ،موتور براه نمی افتد اما اگر پولی با دست چرخانده شود موتور بکار خواهد افتاد.

رفع عیب17- از آن جا که این عیب مشابه عیب12 است به رفع عیب 12 مراجعه نمایید.

عیب18- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت18- پولی ها یا یکی از پولی ها شل شده است.

رفع عیب18- در پوش سمت پولی ها را از بدنه جدا نموده واتصال آن ها به محور را کنترل نمایید.در صورت لزوم ،پولی ها را محکم بر روی محور فن ببندید.

عیب19- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت19- یاتاقان ها گشاد شده اند.

رفع عیب19- در پوش های دوطرف فن را باز نموده ومحور را بصورت شعاعی (عمودی) حرکت دهید اگر محور حرکت عمودی داشت ،نیاز است بوش ها را تعویض نمایید.البته در بعضی موارد یاتاقان ها (بوش ها) سالم اند اما به سبب شل شدن بست یاتاقان این عیب بروز می کند.

عیب20- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت20- محور فن تاب بر داشته است.

رفع عیب20- اگر محور فن تاب داشته باشد،در حال گردش لنگر انداخته وعلاوه بر تولید صدای زیاد،سبب خرابی یاتاقان نیز می گردد. رفع این عیب نیاز به تجربه ومهارت خاصی دارد واز جمله مهارت های تراشکاران محسوب می شود.

عیب21-صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت21- صدا از موتور فن است.

رفع عیب21- صدای خشن موتور فن می تواند از در گیر شدن پروانه خنک کننده با در پوش به سبب خرابی یا تا قان وتاب داشتن محور فن ناشی گردد. موارد فوق را بررسی نمایید وقطعه معیوب را شناسایی وعیب را بر طرف نمایید.

عیب22- صدای کولر در حال کار زیاد است.

علت22- تسمه خراب است.

رفع عیب22- خراش های روی تسمه موجب صدای خشن کولر در حال کار می شود. اگر تسمه معیوب است با ارائه آن به فروشگاه قطعات کولر، تسمه ای با سایز خودش را تهیه نمایید.

عیب23- موتور فن مرتبا" خاموش وبصورت خودکار روشن میشود.

رفع عیب23- روشن وخاموش شدن مرتب موتور نشانگر وجود اورلود سر راه سیم مشترک موتور ویا داخل آن (موتور ) میباشد.در بعضی از لوازم الکتریکی مثل چرخ گوشت ها جهت حفاظت موتور در برابر جریان اضافه بار ویا اتصال کوتاه در داخل موتور از محافظ استفاده می شود . این محافظ گاها"فیوز شیشه ای است که جریان نامی آن متناسب با جریان دستگاه انتخاب می گردد ودر موارد دیگر از اورلود بعنوان محافظ استفاده می شود. با عبور جریان بیش از حد از وسیله وبوجود آمدن گرمای زیاد اورلود بطور خودکار عمل کرده وجریان را قطع می کند وبا سرد شدن مجدد وسیله (موتور ) جریان بر قرار وموتور به حرکت در می آید .

عوامل تحریک کننده اورلود در کولر عبارتنداز: نیم سوز بودن موتور- خارج نشدن سیم پیچ استارت از مدار (عمل نکردن کلید گریز از مرکز )-سفت بودن تسمه - گریپاژ بودن یاتاقان ها -بسته بودن دریچه هوای کولر ودر نتیجه آن تراکم هوای داخل که گردش فن را مشکل می سازد-در یک امتداد نبودن پولی ها .  کلیه موارد مذکور می بایست مورد به مورد بر رسی گردد تا مشکل اصلی شناسایی وعیب بر طرف شود.

عیب24- آب کولر سر ریز می شود.

رفع عیب24- این مشکل می تواند به تنظیم نبودن فلوتر مربوط باشد. همچنین سوراخ شدن گوی پلاستیکی شناور سبب می شود گوی پر از آب شود وبه ته آب تشتک رود ، در نتیجه آب بیش از حد وارد کولر شده وسر ریز می کند در این صورت می بایست شناور تعویض شود.

عیب25- هنگام کار کولر قطرات ریز آب وارد محیط می شود.

رفع عیب25- شلینگ پاره شده وآب بداخل پره های تور بین پاشیده می شود.آب از طریق پوشال وتسمه بداخل فن ریخته می شود.

 سرویس و تعمیر کولر گازی

کولرهای گازی که بر خلاف کولر های آبی رطوبت محیط را افزایش نمی دهد بویژه در مناطق مرطوب کارایی زیادی پیدا کرده اند.

ساختمان کولر گازی:

الف-اجزاء الکتریکی-که شامل: سیم های رابط-کمپرسور-خازن (کاپاسیتور)-اورلود- ترموستات-کلید چند وضعیتی(کلید فن)-کلید اصلی کولر(تابلو برق)می باشد.

در کمپرسورکولر های گازی دو مکانیسم بکار گرفته شده نوعی از کمپرسور ها را با استفاده از انرژی الکتریکی،روتور بکار افتاده و با کوپل شدن به سایر قطعات مکانیکی کمپرسور، پیستون به حرکت در آمده،وگاز را از یک مسیر به داخل سیلندر مکیده وپس از آنکه فشار لازم را به گاز وارد آورده ، آن را بدرون لوله رفت جاری می سازد.نوع دیگر کمپرسور ها فاقد میل لنگ و پستون بوده وخود روتور در حال چرخش (بواسطه فرم خاصی که دارد) از مسیر ورودی به سیلندر ، گاز را مکیده و وارد لوله رفت می سازد. این کمپرسور ها ، کمپرسور های دورانی نامیده می شوند.

در کولر های گازی از خازن ویا در بعضی کولر ها، از دو خازن بمنظور ایجاد گشتاور به هنگام راه اندازی کمپرسور استفاده می شود.روش متداول به کار گیری خازن به این صورت است که یک خازن برای راه اندازی موتور فن ویک خازن برای راه اندازی کمپرسور مورد استفاده قرار می گیرد.

حیطه عملکرد دما در ترموستات کولر های گازی نسبت به یخچال های خانگی قدری متفاوت است. در یخچال عملکرد ترموستات بین 1 الی 7 درجه سانتی گراد است اما این دما و در واقع حدود واکنش در ترموستات کولر گازی بین 10 الی 20 درجه سانتی گراد است از این تفاوت که بگذریم، ساختمان و نحوه ی عملکرد هر دو ترموستات یکی است.از آن جا که موتور های کولر های گازی، عموما"چند سرعته است، به منظور استفاده از دورهای مختلف،از یک کلید چند حالته استفاده می شود. ساختمان داخلی این کلید بسیار مشابه کلید پنکه سقفی است با این تفاوت که در این کلید تنها سرهای خروجی وجود دارد واین سرهای خروجی به سیم های رابط موتور فن متصل می شود.تابلو برق کولر جایگاه ترموستات-کلیداصلی یا کلید قدرت کولر وکلید چند وضعیتی است. البته بعضی از کولر ها فاقد کلید قدرت می باشند.

ب - اجزاء مکانیکی-اجزاء مکانیکی کولر گازی با اندک تفاوت،عینا" قطعات مکانیکی یخچال می باشد که از جمله می توان به قطعاتی مانند کمپرسور-کندانسور(رادیاتور)-اواپریتور-فیلتر(درایر)-پروانه کندانسور-پروانه اواپریتور-لوله کاپیلاری(لوله مویی)-سینی زیر کولر-خروجی هوا-فیلترخروجی هوا، اشاره کرد.در کولر های گازی از دو پروانه استفاده می شود که عموما" برروی یک شافت اصلی سوار شده اند یکی از پروانه ها از مجرای ورودی ، هوا را مکیده وبا وزش آن به کندانسور، گرما را به محیط خارجی ساختمان می راند.پروانه دوم که به قسمت جلوی موتور فن متصل است هوا را از مجرای ورودی مکیده و با وزش آن به اواپریتور، سرما را وارد ساختمان می سازد.هوا جهت ورود به ساختمان از دریچه مخصوصی (که به خروجی هوا نامیده می شود) می گذرد به منظور ممانعت از ورود گرد وغبار و موارد مشابه به داخل ساختمان ،پشت خروجی هوا،فیلتر سیمی یا اسفنجی تعبیه می شود.

از آن جا که ممکن است بر اثر عدم تنظیم ترموستات ویا ازدیاد گاز شارژ شده ، اواپریتور و یا قسمتی ازلوله بر گشتی ، دارای برفک شده و یا یخ ببندد و در توقف کولر (هنگام اتومات) بر اثر گرما،یخ ها ذوب شوند وآب حاصله از جدارهای کولر سر ریز نماید، ترتیبی اتخاذ شده تا در صورت بروز حالت فوق آب به خارج از کولر هدایت شود.این وظیفه برعهده سینی زیر کولر است. در گوشه ای از سینی،لوله مخصوصی تعبیه شده که آب ایجاد شده از آن خارج می شود وبرای آن که از ریزش آب جلوگیری بعمل آید،عموما"به لوله مذکور شیلنگی متصل می شود ویا با قرار دادن آن بر روی سطح زمین از پراکنده شدن ذرات آب در محیط ممانعت بعمل می آید.

سرما سازى در کولر گازی

در کولر گازی مانند یخچال از تبدیل گاز به مایع با افزایش فشار و سپس از سرمای ایجاد شده به هنگام تبدیل گاز مایع به حالت گاز (بصورت فوران) برای رسیدن به هدف مورد نظر که همان خنک نمودن فضای داخل ساختمان است استفاده می شود.بر اثر کار کمپرسور، گاز تحت فشار قرار گرفته (قدری گرم شده)و وارد لوله رفت می شود .برای کاستن از دمای گاز تحت فشار قرار گرفته ، آن را وارد کندانسور نموده و هوایی که توسط پروانه کندانسور به آن می وزد،گرمای لوله ها که در واقع از گرمای گاز جاری در آن ها ایجاد شده را به خارج از محیط هدایت می کند.در این مرحله گاز تا حدودی خنک می شود. پس از کندانسور گاز از درایر عبور می کند تا رطوبت ویا رسوباتی را که احتمالا"از جداره های داخلی لوله های کندانسور جدا شده از آن سلب شود.گاز خشک و تمیز پس از درایر وارد لوله مویی می شود.از آن جا که سطح مقطع لوله مویی بسیار کمتر از سطح مقطع کندانسور و یا ورودی درایر است.گاز تحت فشار زیاد به حالت مایع تبدیل می شود.کمپرس کمپرسور گاز مایع را از لوله مویی عبور داده و وارد اوپراتیور می کند.تفاوت سطح مقطع دو محیط (سطح مقطع لوله های اواپریتور بسیار بیشتر از لوله مویی است)به گاز جاری اجازه فوران داده و گاز در حال فوران تولید سرما می کند.

سرما سطح اواپریتور را در اختیار گرفته و هوایی که توسط پروانه از اواپریتور به آن برخورد می کند،این سرما را وارد محیط می سازد.فریون 22 پس از اواپریتور به لوله بر گشت کمپرسور باز می گردد تا مجددا"مسیر قبلی را طی نماید.به این ترتیب و به تدریج سرمای ایجاد شده در اواپریتور،دمای محیط را تحت تاثیر قرار داده و محیط را معتدل و خنک می سازد.

عیب یابی و تعمیر کولر گازی:

عیب1- کولر روشن نمی شود

علت 1- پریز برق ندارد،دوشاخه یا سیم رابط کولر معیوب است.

رفع عیب1- با بر رسی برق پریز و اطمینان از سالم بودن آن ،بدنه کولر را با احتیاط جدا نموده و پس از آن که دو شاخه را وارد پریز نمودید،بتوسط ولتمتر مقدار برق را در ترمینال اصلی مورد اندازه گیری قرار دهید.اگر در ترمینال اصلی ولتاژ وجود نداشت ابتدا دو شاخه و سپس سیم رابط را تعویض نمایید البته در صورتی که در بررسی دو شاخه، عیب خاصی مشاهده نشده باشد.

عیب2- کولر روشن نمی شود.

علت2- کلید اصلی خراب است.

رفع عیب2- در بعضی از کولر ها کلید قدرت وجود دارد که در واقع فاز اصلی مدار از این کلید عبور نموده. در صورت معیوب بودن کلید قدرت، به سبب عدم وجود فاز در مدار ،عیب1- مشاهده می شود .کلید قدرت را می توان پس از خارج نمودن دو شاخه از پریز مورد آزمایش قرار داد بهتر است یکی از سر سیم ها را جدا کنید. اهم متر را بر روی رنج 1*R قرار داده و رابط ها را به پایه های کلید متصل سازید .اگر کلید سالم باشد با قرار دادن آن بر روی حالت ON،عقربه منحرف شده و عدد صفر را نشان می دهد.در همین زمان با حرکت کلید بر روی حالت OFFعقربه به سمت بی نهایت باز می گردد. در غیر این صورت کلید معیوب است و می بایست آن را تعویض نمایید.

عیب3- کولر روشن نمی شود.

علت3- سیم های رابط قطع شده اند.

رفع عیب3- اگر در سیم بندی مدار اصلی ،فاز یا نول قطع شده باشد،عیب1 بوجود می آید بنابراین لازم است صحت اتصالات تا محل انشعاب بین ترموستات و کلید موتور فن بر رسی شود.

عیب4- موتور فن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت4- فاز یا نول اصلی کمپرسور قطع است.

رفع عیب4- سیم های رابط را مورد بر رسی قرار دهید.در صورت مشاهده سیمی که از محل اتصال خود خارج شده ،نسبت به اتصال مجدد آن اقدام نمایید.

عیب5- موتور فن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت5- ترموستات خراب است.

رفع عیب5- دو شاخه کولر را از پریز خارج نموده و پس از جدا نمودن سیم های رابط ترموستات رابط های اهم متر را به آن متصل نمایید.با حرکت ترموستات (ولوم ترموستات) در جهت عقربه های ساعت ، عقربه اهم متر منحرف شده ودر حدود عدد صفر می ایستد و با قطع ترموستات (حرکت ولوم در جهت خلاف عقربه ساعت) عقربه به سمت بی نهایت باز می گردد. اگر به هنگام تست کلید ،موارد مذکور مشاهده نشد کلید ترموستات معیوب است. ترموستات را تعویض نمایید.حتما" هنگام خرید ترموستات جدید،توجه داشته باشید که ترموستات مختص کولر گازی را خریداری نمایید.

عیب6- موتورفن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت6- اورلود، دائما"در حالت قطع است.

رفع عیب6- کنتاکت های اورلود در حلت عادی به یکدیگر متصل هستند که این اتصال بوسیله اهم متر دیده می شود در غیر این صورت اورلود با شماره کد مشابه خود تعویض می شود.لازم است ذکر شود در اکثر کولر های گازی اورلود درون پوسته آهنی کمپرسور تعبیه شده که در این صورت رفع عیب قدری مشکل می شود.

عیب7- موتورفن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد.

علت7- کمپرسور معیوب است

رفع عیب7- بهتر است کمپرسور را در حالی که متصل به برق است مورد آزمایش قرار دهید.کولر را روشن نموده و موتور فن را به حرکت اندازید. ترموستات را نیز در حالت روشن قرار داده و اگر از قبل سر سیم های موتور را شناسایی نموده اید،ابتدا ولتاژ دو سر اصلی و مشترک و کمکی را مورد اندازه گیری قرار دهید واگر به هر دو سیم پیچ ولتاژ به اندازه کافی می رسد اما حرکت نمی کند باید کمپرسور را تعمیر یا تعویض نمایید.

عیب8- موتور فن روشن می شود اما کمپرسور براه نمی افتد

علت8- خازن راه انداز کمپرسور معیوب است

رفع عیب8- اگر خازن معیوب باشد، بمحض حرکت ترموستات در جهت عقربه های ساعت موتور میل به حرکت از خود نشان می دهد اما براه نمی افتد.عموما"این حالت کمپرسور توسط کم نور شدن لامپ های روشنایی منزل قابل رویت و تشخیص است .بواسطه جریان اضافی که کمپرسور در این حالت می کشد،اورلود نیز عمل می کند.خازن را از مدار خارج نموده، وپس از تخلیه به یکی از روش های گفته شده در مبحث خازن ها آن را آزمایش کنید.در صورت مشاهده عیب خازن، نسبت به تهیه خازن جدید اقدام نمایید.

عیب9- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما،فن روشن نمی شود(کمپرسور عمل می کند)

علت9- فاز یا نول اصلی فن قطع شده است.

رفع عیب9- از جمله احتمالات می تواند این باشد که فاز کلید چند حالته و یا نول خود موتور فن قطع شده باشد .دو خط مذکور را بر رسی نموده ودر صورت مواجهه با پارگی و یا جدا شدن سیمی از کنتاکت خود ،عیب را بر طرف سازید تا فن به کار خود ادامه دهد.

عیب10- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما، فن روشن نمی شود (کمپرسور عمل می کند).

علت10- کلید فن خراب است.

رفع عیب10- کولر را از برق جدا نموده و پس از آزاد ساختن کنتاکت های کلید فن ، یکی از رابط های اهم متر را روی کنتاکت ورودی فاز قرار داده و با زدن کلید (حالت 1)، می بایست با اتصال رابط دوم اهم متر بر روی یکی از پایه ها ،عقربه منحرف ودر حدود صفر بایستد.در حالت 2 کلید رابطین اهم متر بر روی کنتاکت مشترک ویکی دیگر از پایه ها ارتباط را نشان خواهد دادواز آن جا که فن به هیچ وجه روشن نمی شود در آزمایش کلید هیچ کدام از حالت های کلید انحراف عقربه در اهم متر را ایجاد نمی سازد(اگر کلید خراب باشد). کلید را تعویض کنید تا موتور فن با حرکت کلید براه افتد.

عیب11- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما، فن روشن نمی شود (کمپرسور عمل می کند).

علت 11- خازن راه انداز موتور فن معیوب شده.

رفع عیب 11- اگر مشکل از خازن باشد ،با حالت 1 کلید فن ، موتور صدای هوم داده وشروع به آمپر کشی می کند که اگر به موقع کلید فن در حالت خاموشی قرار نگیرد،موتور فن خواهد سوخت. همین واکنش موتور در سایر حالت های کلید فن نیز با کمی شدت یا ضعف مشاهده می شود خازن راه انداز موتور فن را از مدار خارج نموده و پس از تخلیه به یکی از روش های گفته شده در مبحث تست خازن ها آن را آزمایش نمایید اگر خازن معیوب است آن را تعویض نمایید.

عیب12- کلید فن را روی تمام حالت ها قرار داده ایم اما، فن روشن نمی شود (کمپرسور عمل می کند).

علت 12- موتور فن معیوب است.

رفع عیب12- از آن جا که موتور فن قدری پیچیده است و از انواع آسنکرون های چند سرعته محسوب می شود . تشخیص سیم پیچ معیوب و رفع عیب آن تا حدودی مشکل است توصیه می شود موتور را به تعمیرگاه منتقل و رفع عیب آن را به تعمیر کاری مجرب واگذار کنید.

عیب13- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت13- ترموستات تنظیم نیست.

رفع عیب13- ترموستات را بر روی درجه مناسب قرار دهید تا سرمایی که کولر ایجاد می کند پاسخگوی نیاز محیط باشد.

عیب14- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت14- موتور فن نیم سوز شده.

رفع عیب14- اگر سرعت فن تقلیل یابد،سرمای کمتری وارد محیط می شود در نتیجه عملکرد کولر مطلوب نخواهد بود موتور فن را به تنهایی مورد آمپر کشی قرار دهید.اگر جریان اضافی می کشد،نیم سوز است، نسبت به تجدید سیم پیچی موتور فن اقدام نمایید.

عیب15- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت15- فیلتر خروجی هوا، کثیف است.

رفع عیب15- در اولین تصویر همین صفحه مراحل دستیابی به فیلتر نشان داده شده ،پس از خروج فیلتر آن را کاملا" تمیز نمایید. جهت شستشوی فیلتر به مندرجات دفتر چه های راهنما دقیقا" توجه کنید.

عیب16- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت16- مسیر ورودی هوا مسدود شده است.

رفع عیب16- توسط یک فرجه ورودی های هوا به داخل کولر را تمیز نمایید.

عیب17- کمپرسور و فن هر دو در حال کارند اما خنک کنندگی کولر بسیار کم است.

علت17- یاتاقان های محور فن خراب است.

رفع عیب17- از آن جا که صحت عملکرد یاتاقان ها در سرعت محور فن بسیار موثر است خرابی آن ها علاوه بر آنکه هوای خروجی را کاهش می دهد صدای شدیدی را نیز ایجاد می سازد. در صورت مشاهده این عیب یاتاقان ها را تعویض نمایید.

عیب18- بدنه کولر برق دارد

رفع عیب18- اتصال بدنه ممکن است از کمپرسور و یا فن، خازن ها و یا سیم های رابط باشد.مانند سایر لوازم خانگی ابتدا ارتباط الکتریکی مصرف کننده های ماشین را با مدار قطع نمایید اگر اتصال بدنه از بین رفت یکی از آن ها دارای اتصال بدنه است هر کدام از مصرف کننده ها را جدا گانه بوسیله اهم متر یا لامپ سری تست نمایید ودر صورت برخورد با قطعه معیوب ،سایر اتصالات مدار را به شکل اولیه باز گردانیدو اتصال بدنه آن مصرف کننده را بر طرف نمایید.اما اگر با قطع مصرف کننده های مدار ،اتصال بدنه همچنان بر قرار بود، سیم بندی مدار را تعویض نمایید.

عیب19- سرمای کولر بیش از حد زیاد است،و علیرغم کار مداوم اتومات نمی کند.

رفع عیب19- این عیب می تواند از جوش خوردن کنتاکت های کلید درون ترموستات باشد ولوم ترموستات را در جهت خلاف عقربه های ساعت (به سمت صفر) بچرخانید.اگر ترموستات خاموش نشد آن را تعویض کنید البته می توان قابه مخصوص ترموستات را جدا نموده با سمباده کشی سطح کنتاکت ها،از آن ها مجددا" استفاده نمود اما تجربه نشان داده است کنتاکت های جوش خورده پس از مدت اندکی مجددا" دچار همین عیب می شوند زیرا سطح پلاتین ها فرسوده شده .تعویض ترموستات منطقی تر است زیرا کار مداوم کولر به کمپرسور آسیب می رساند ودر مقابل قیمت ترموستات تعمیر کمپرسور به هیچ وجه مقرون به صرفه نیست.

این عیب می تواند از خروج لوله بلوی ترموستات از جایگاه خودش نیز باشد .همچنین این عیب می تواند از ایجاد حفره باریکی در سیستم گاز ترموستات نیز ایجاد شود اگر کلید ترموستات سالم است (جوش نخورده)ولوله بلو نیز در محل خودش است گاز درون ترموستات از خفره باریکی خارج شده و بناچار می بایست ترموستات را تعویض نمایید.اگر سیم بندی مدار را تغییر داده اید و یا تجدید نموده اید،یکی از احتمالات اشتباه در سیم بندی مدار است.مدار را مجددا"مورد بر رسی قرار دهید.

عیب20- با قرار دادن کلید قدرت کولر بر حالت  ONفیوز مخصوص کولر ویا فیوز منزل قطع می شود

رفع عیب20- اتصال کوتاه در کولر عموما"به سبب فاسد شدن عایق خازن های راه انداز می باشد.در پوش کولر را جدا نموده و به ظاهر خازن ها توجه نمایید اگر در بدنه خازن ها یا یکی از خازن ها آثار سوختگی ویا شکافی مشاهده شد ،خازن معیوب است ،خازن را تعویض کنید.

اتصال کوتاه می تواند در کمپرسور یا فن نیز رخ دهد از اینرو سیم های رابط آن ها را جدا نموده،کولر رامجددا" روشن نمایید. اگر اتصال کوتاه صورت نگرفت، یا کمپرسور دچار اتصالی است ویا موتور فن که هر کدام را جداگانه بر رسی و مورد معیوب را رفع عیب نمایید.

اما اگر با توجه به خارج نمودن فن و کمپرسور از مدار اتصالی همچنان رخ دهد کل سیم بندی مدار را تعویض نمایید.

عیب21- با روشن کردن موتور فن و یا کمپرسور در کولر اتصال کوتاه رخ می دهد.

رفع عیب21- رجوع شود به رفع عیب 20

عیب22- بادی که از کولر خارج می شود گرم است.

رفع عیب22- این عیب می تواند با روشن نشدن کمپرسور مرتبط باشد صرفنظر از این عیب و به فرض آنکه کمپرسور در حال کار باشد بر اثر نشت ،گاز فریون 22  از کولر خارج شده است که می بایست توسط تعمیر کاری مجرب بوسیله فشاردهی محل نشت ، مشخص شده وپس از جوشکاری و آزمایش مجدد بوسیله فشار دهی ، هوای درون لوله ها بوسیله  وکیوم پمپ (پمپ تخلیه هوا ) تخلیه شده و سپس شارژ گاز صورت پذیرد.اگر پروانه خنک کننده کندانسور هرزگرد شده باشد وعمل خنک شدن گاز درون آن صورت نگیرد سرمای ایجاد شده توسط کولر شدیدآ" تحت تاثیر قرار گرفته و به هیچ وجه قابل مقایسه با شرایط خنک شدن گاز درون کندانسور نخواهد بود.

مورد مذکور را می توان با بر داشتن دریچه کولر ویا جدا نمودن در پوش کولر مشاهده و رفع عیب نمود. علت دیگری که می تواند این عیب را بوجود آورد طولانی بودن توقف های ترموستات است که در نتیجه آن،تبرید کولر شدیدا" کاهش می یابد. ترموستات را تنظیم نمایید.

نکات ایمنی کار با کولر

کولرآبی به لحاظ برق کشی وسیله خطرناکی به حساب می آید چون:

  • سیم بندی کولر کمی پیچیده است بنابراین حتی کسانی که با اصول برق کشی آشنا هستند نیز ممکن است مسیر سیمها را درست تشخیص ندهند و این سبب افزایش خطر برق گرفتگی می شود.
  • بدنه کولر فلزی است و اگر در نصب آن دقت نشده باشد مستقیما به کانال های فلزی کولر که آنها نیز به اسکلت ساختمان وصل هستند، وصل است. این یعنی اینکه بدنه کولر مسیر برگشت بسیار قوی به حساب می آید. یعنی کافی است دست شخص به سیم فاز برخورد کند تا جریان شدیدی برقرار شود.
  • کولر یک وسیله پرتوان محسوب می شود، لذا کابل کشی و سیستمهای حفاظتی آن به نوعی انتخاب می شوند که قادر به تحمل جریان برق شدیدی که بخصوص در لحظه اول کشیده می شود، باشند. بنابراین عملا هیچ نوع فیوزی که بتواند جلو برق گرفتگی را بگیرد در آن استفاده نمی شود و کابلهای آن قادرند جریان های شدید برق را تحمل کنند.
  • معمولا افراد معمولی روزهای تعطیل و به تنهایی جهت راه اندازی کولر به پشت بام می روند و در لحظه بروز خطر کسی نیست که به آنها کمک کند.
  • کولرهای آبی خیس و مرطوب هستند که به تشدید برق گرفتگی کمک می کنند.
  • محل جایگیری ترمینالهای برق کولرها معمولا به نوعی است که شخص در هنگام ور رفتن با سیمهای آن ناچار به تماس با بدنه کولر است.
  • کلیدهای کولر فاقد روشهای قفل یا قطع موقت جریان برق هستند. بنابراین هرآن ممکن است کسی بصورت غیرعمد اقدام به روشن کردن آنها کرده و شخصی که در حال کار با کولر است دچار آسیب هایی چون برق گرفتگی یا حتی قطع عضو و غیره گردد.
  • قطع بودن کلید کولر به هیچ عنوان دلیل بر برق دار نبودن سیمهای کولر نیست.
  • برق گرفتگی حتی ممکن است در هنگام نصب درپوش های کولرها و در اثر برخورد لبه درپوش ها با ترمینال یا پاشیدن آب به روی آنها صورت گیرد.

بنابراین لطفا موارد زیر را جدی بگیرید:

  • تحت هیچ شرایطی به ترمینال برق کولر دست نزنید. اگر لازم است مثلا پمپ یا موتور کولر عوض شود حتما یک کولر کار یا برق کار حرفه ای خبر کنید. اینجا جای صرفه جویی نیست. کافی است هزینه اینکار را با هزینه های برق گرفتگی مقایسه کنید. اگر کسی از اعضای خانواده می خواهد اینکار را انجام دهد، جدا از اینکار جلوگیری کنید. بهتر است از او بخواهید که اینکار را به زمان دیگری موکول کند. در این فرصت یک آدم حرفه ای را خبر کنید.
  • تعویض پوشالها، تمیز کردن و روغن کاری کولرها اگر با دقت کافی به موارد ایمنی انجام شوند، کارهای خطرناکی به حساب نمی آیند. اما اینها همه به شرطی است که نصب و برق کشی کولر بصورت استاندارد انجام شده باشند. بنابراین اگر برای اولین بار است که به یک خانه اثاث کشی کرده اید، حتما قبل از اینکه به کولر دست بزنید با یک فاز متر بدنه آن را چک کنید. اینکار را با دست زدن خیلی سریع به بدنه هم می توانید انجام دهید. در صورتیکه حس کردید بدنه برق دارد، حتما یک برق کار را خبر کنید.
  • وقتی یکی از اعضای خانواده برای بازرسی یا راه اندازی کولر به پشت بام می رود. اولا برق ساختمان را قطع کنید. اگر اینکار مقدور نبود از قطع بودن کلید کولر مطمئن شوید، سپس با نوار چسب کاری کنید که کلیدها بدون کندن نوارچسب روشن نشوند. یک یادداشت کوچک کنار کلید بچسبانید و توضیح دهید که از دست زدن به آن خودداری شود.
  • مواقعی که قرار است برای تست کولر آنرا روشن کنید. حتما از کولر فاصله بگیرید. با یک گوشی تلفن با کسی که کلیدها را می زند در تماس مستقیم باشید. اگر مشکلی پیش آمد بلافاصله کلید را قطع نموده و یک متخصص را خبر کنید.
  • وقتی کسی برای تمیز کردن یا تعمیر کولر به پشت بام می رود، حتی اگر این شخص یک تعمیرکار است، حتما یکی از افراد بالغ نیز همراه او به پشت بام برود. این شخص باید آدم جا افتاده ای باشد که اگر خطری پیش آمد بدون هول شدن بتواند کمک کرده و حدالامکان جلو کارهای پرخطر طرف را بگیرد. اگر خدای نکرده کسی دچار برق گرفتگی شد، از دست زدن مستقیم به او خودداری کنید. در مرحله اول اگر می توانید باید جریان برق را قطع کنید، اگر اینکار مقدور نیست یا طول می کشد،  با یک وسیله عایق او را از جریان برق جدا کنید. اگر چیزی پیدا نکردید، از گوشه لباس یا کفش ها او گرفته و او را از برق جدا کنید. هیچوقت در یک مرحله اینکار را انجام ندهید. اینکار را باید بصورت ضربه ای و در چند مرحله انجام دهید. یعنی هیچوقت کسی را که دچار برق گرفتگی شده محکم نگیرید.

تهیه شده توسط سعید میرزایی

 


 
 
٢-٣ تهویه مطبوع
نویسنده : سعید میرزایی - ساعت ۱:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱/٢
 

  بخش سوم

٢-٣

مقایسه سیستم های تهویه مطبوع

هدف در صنعت تهویة مطبوع تأمین شرایط مطلوب آسایش در داخل ساختمان و یا تأمین شرایطی خاص در یک فضای مورد نظر است. فضای مورد نظر می تواند ساختمان مسکونی، اداری، هتل، بیمارستان، داخل وسائل نقلیه (هواپیما، اتومبیل، قطار و...) و نیز فضاهای خاص تولیدی مانند فضاهای تولید تراشه های الکترونیکی، دارویی، بهداشتی و ... باشد. بنابراین به منظور تأمین شرایط مطلوب و مطبوع در هر یک از مکانهای یاد شده، سیستم های مختلف و مخصوص آن مکان طراحی و اجرا می شود. برخی از معیارهایی که مبنای مقایسة سیستم ها تهویه مطبوع را تشکیل می دهند عبارتند از:

1- چگونگی تأمین شرایط آسایش و یا شرایط خاصّ مورد نظر

2- چگونگی کارکرد سیستم

3- میزان و درجة آسایش مورد نظر

4- ظرفیت سیستم

5- وضعیت جاگیری و اشغال فضا توسط سیستم

6- هزینه های تهیه و نصب (هزینه های اولیه)

7- هزینه های بهره برداری (running cost) مانند هزینه های مصرف گازوئیل، آب، برق و ...

8- قابل اتکا بودن سیستم

9- قابل انعطاف بودن سیستم

10-  تعمیر و نگهداری سیستم و هزینه های آن

11-  چگونگی وضعیت تملک و استفاده از فضاها

لذا قبل از هر اقدامی لازم است که اطلاعات جامعی از میزان بودجه، درجة آسایش مورد نظر، امکانات گسترشی آتی و ... در اختیار داشت.

عواملی که در تعیین یک سیستم بخصوصی مؤثرند عبارتند از :

1-  میزان بار برودتی و بار گرمایشی

2-  منطقه بندی

3-  معماری ساختمان

4- عوامل محدود کنندة دیگر (صدا، کنترل رطوبت، کنترل فشار هوا مثلاً در هواپیما، میزان مصرف انرژی و نوع آن، گسترش آتی)

طراحی سیستم های تهویه مطبوع دارای جنبه های مختلفی است که باید در نظر گرفته شود. و بعضاً در مورد یک پروژه خاص چندین گزینه برای انتخاب نهایی وجود دارد. برای طراحی چنین سیستم هایی باید درک جامع و کاملی از تهویه مطبوع داشته باشیم . و در ادامه نیاز های مشتری و موانعی را که در طراحی وجود دارد را به خوبی بشناسیم.

مزایا و معایب فن کویل

مزایا

مزیتهای اصلی سیستمهای تمام اب عبارت اند از :

1-       سیستمتغذیه سیال سرد کننده (لولهکشی در قیاص با کانال کشی) فضای کمتری اشغال خوههدکرد.

2-        نیازی به اتاق بادزن مرکزی اصلآ وجود ندارد و یا ابعاد ان کوچکتراست.

3-       فضای مورد نیاز برای عبور کانالهای هوا کوچکتر خواهد بود.

4-       در این سیستم میتوان فن کوی فضاهایی که نیاز به تهویه مطبوع ندارند را خاموش کرد.

5-       برای اینکه پاسخ سیستم به تغییر مقدار بارهای سرمایش و گرمایش سریع باشد می توان ظرفیت فن کویل را بیشتر در نظر گرفت.

در این سیستم جون امکان استفاده از اب گرم کننده با درجه حرارت پایینتر نیزبرای تامین گرمایش وجود دارد استفاده از فن کویل به ویژه درسیستمهای بازیافت حرارت یا سیستمهای حرارت خورشیدی مناسب است.

معایب فن کویل

تعمیرات سیستمهای تمام اب بیشتر از سیستمهای تمام هواست و غالبآ این تعمیرات در فضاهایی صورت می گیرد که افراد حضور دارند. در واحهایی که نقطه شبنم انها کم است ضروری است سیستم جمع اوری تقطیرات پیش بینی وبه طور ادواری تمیز گردد. در برخی موارد جمع اوری و تخلیه تقطیرات مشکل وهزینه بر خواهد بود. همچنین تمیز کردن کویل واحدهای فن کویل نیز مشکل است. چون فیلتر هوای فن کویل ها معمولآ کوچک و دارای بازده کم میباشد برای اینکه مقدار جریان هوا کاهش نیابد باید بصورت متناوب ان را تعویض یا تمیز کرد.

گاهی اوقات که تمام رطوبت گیری توسط سیستم مرکزی تامین هوای تازه انجام می شود می توان از سیستم تخلیه تقطیرات صرفنظر کرد. غالبآ هوای تازه از طریق پنجره یا نصب دریچه بر روی دیوارهای خارجیساختمان تامین می گردد. مقدار هوای تازهای که به این روش تامین می شود متاثر از اثر دود کشی جهت و سرعت باد خواهد بود.

اگر برای کنترل درجه حرارت اتاق از شیرهای تنظیم جریان اب سرد کننده استفاده می کنید این احتمال وجود دارد که مقدار رطوبت داخل اتاق در تابستان افزایش یابد.برای کنترل شرایط اتاق می توان از کنترل کننده های دو وضعیتی استفاده کرد که در یک حالت سرعت بادزن را تغییر می دهد و در حالت دیگر مقدار اب سرد کننده عبوری ازفن کویل را از طریق گذراندن ا عبارتند از ن از کنار کویل تنظیم می کند.

تهیه شده توسط سعید میرزایی